Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 listopada 2019 r. Organizacji A (dalej określana jako strona skarżąca) zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z 25 września 2019 r. nr XIII/154/2019 w sprawie wyboru ławników do Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach na okres kadencji. 2019-2023.
Wskazała, że została upoważniona przez sekretarza organizacji związkowej, J. P. do podjęcia postępowania w sprawie nieprawidłowości przy wyborze ławników do Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach na najbliższą kadencję, gdzie zgłoszono kandydaturę tejże osoby. W skardze wniosła o unieważnienie wskazanej wyżej Uchwały Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach, jako uchwały naruszającej interes prawny skarżącej, podjętej z naruszeniem obowiązującego prawa, co pozbawiło J. P. uprawnień do pełnienia funkcji ławnika w Sądzie Rejonowym - do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy.
Podniosła iż 25 września 2019 r. odbyła się sesja Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach, gdzie jednym z punktów porządku obrad, były m.in. punkty, dotyczące wyboru ławników: projekt Uchwały Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach w sprawie przyjęcia Regulaminu wyboru ławników sądowych na okres kadencji obejmującej lata 2020 -2023 projekt Uchwały Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach w sprawie wyboru ławników do Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach na okres kadencji obejmującej lata 2020 - 2023
Po kilku dniach zapoznano się z nagraniem wyżej wymienionej sesji, umieszczonej na stronie internetowej Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach, gdzie przewodniczący komisji skrutacyjnej odczytał fragment protokołu glosowania, odnoszący się jedynie do podania nazwisk kandydatów, którzy zostali wybrani na ławników i były to następujące osoby: K. W., A. T., A. L., D. F., A. P., K. K., B. M., B. S., A. K., J. P. Przesłuchując nagranie z sesji powzięto wiele wątpliwości co do trybu przyjmowania tej uchwały, obawiając się, że może zostać unieważniona ze względu na błędy proceduralne w postaci: protokół nie został odczytany w całości, nie odczytano liczby głosów otrzymanych przez wszystkich zgłoszonych kandydatów, których było 21, nie odczytano również liczby głosów otrzymanych przez wskazanych wyżej kandydatów. Wątpliwości budził również sposób przyjęcia tej uchwały przez Radę Miejskiej o nieodczytywaniu całego protokołu komisji skrutacyjnej, zdecydował przewodniczący Rady: " cyt pojawiły się sugestie, żeby odczytać tylko te nazwiska wybranych... "
Po odczytaniu tak okrojonego protokołu komisji skrutacyjnej, przewodniczący Rady zadecydował: "traktujemy wybór tajny przez radnych dokonany, Jako fakt przyjęcia uchwał do Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego "(cytat z nagrania)
Następnie pismem z dnia 2 października 2019 r. J. P. - została poinformowana przez wiceprzewodniczącego Rady iż Rada Miejska w Tarnowskich Górach na sesji w dniu 25 września 2019 r. w głosowaniu tajnym nie wybrała jej kandydatury na ławnika Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach..."
Zapoznano się z treścią wyżej wskazanej Uchwały opublikowanej w wersji elektronicznej i okazało się, że ławnikami orzekającymi w sprawach z zakresu prawa pracy zostali następujący kandydaci: F. D., H. B., K. A., K. K., L. A., N. W., P. A., S. B., T. A., W. K. W miejsce J. P. - została wpisana W. N..
Powyższy fakt uznano za manipulację dotyczącą treści podjętej "uchwały" oraz spowodowało podejrzenie fałszowania dokumentów.
W imieniu J. P. - zwrócono się do przewodniczącego Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach o wyjaśnienie powstałych sprzeczności dotyczących niezgodności protokołu komisji skrutacyjnej z nagraniem przebiegu obrad: opublikowana treść uchwały nr XIII/154/2019 z dnia 25 września 2019 r. była niezgodna z opublikowanym na stronie Rady Miejskiej - nagraniem dźwiękowym obrad, zmiana nazwisk wybranych ławników nie została przedstawiona radnym do ewentualnego sprostowania na tej sesji, po ogłoszeniu nazwisk wybranych ławników sesja została zakończona.
W tym przypadku zdaniem strony została naruszona zasada jawności, ponieważ komisja skrutacyjna zmieniła skład wybranych ławników samowolnie bez poinformowania Rady o naniesionych poprawkach oraz o braku uzasadnieniu tej decyzji, podjętej po zakończeniu sesji i po przyjęciu w tej sprawie stosownej uchwały.
W odpowiedzi - doręczonej Związkowi w dniu 18 października 2019 r. - zarówno wiceprzewodniczący Rady Miejskiej, jak również członkowie komisji skrutacyjnej - stwierdzili jednogłośnie, że treść uchwały została zmieniona już po jej podjęciu, ponieważ: "dopuszczalnym było naniesienie przez członków komisji wszelkich poprawek w treści protokołu, niezwłocznie po zamknięciu obrad sesji, mogących mieć istotny wpływ na wynik wyborów.
Takie stanowisko jest zasadne w ocenie strony, gdy poprawki dotyczą tzw. literówek, błędów pisarskich, ale niedopuszczalne jest zmienianie "po cichu" treści merytorycznej podjętej wcześniej uchwały. W rezultacie - możliwość korekcyjna dotyczy wyłącznie drobnych, nieistotnych błędów, których wystąpienie nie modyfikuje treści aktu prawnego.
Wyeliminowanie uchybienia w podjętej przez Radę Miejska w Tarnowskich Górach uchwale możliwe było wyłącznie poprzez uchwalenie nowego aktu prawnego
Wszelkiego rodzaju rozstrzygnięcia podejmowane przez radę gminy, mające formę uchwały zapadają na zasadach określonych w ustawie o samorządzie gminnym, wg określonych procedur, które w tym przypadku zostały naruszone.
Zdaniem strony został naruszony interes prawny J. P., bowiem w wyniku zaistniałej nieprawidłowości, polegającej na samowolnym tajnym - naniesieniu poprawek na podjętą wcześniej uchwałę - została pozbawiona konstytucyjnego prawa do ewentualnego udziału w sprawowaniu funkcji ławnika.
O sprawie zostali powiadomieni - Wojewoda Śląski oraz Prezes Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach - ale żaden z tych organów nie odniósł się do stawianych Radzie
Zdaniem strony jedyną prawnie dopuszczalną formą usunięcia błędów w uchwale rady gminy, nawet tych które wydają się być oczywiste np. pisarskich, jest zmiana takiego aktu (tak WSA w Krakowie w wyroku z 30 września 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1901/10).W sytuacji gdy tekst aktu prawnego zostanie podany do wiadomości publicznej nieprawidłowo, należy dokonać jego sprostowania w sposób publiczny, a nie "po kryjomu poprzez zamazywanie" niechcianej - wcześniej upublicznionej treści.
Strona ma prawo oczekiwać rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy na podstawie aktu prawnego przyjętego przez uchwałodawcę, nie może również ponosić negatywnych konsekwencji błędów popełnianych w procesie tworzenia prawa.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej odrzucenie motywując to brakiem legitymacji organizacji związkowej do działania w imieniu osoby fizycznej.
W odpowiedzi na wezwanie sprawozdawcy strona skarżąca w piśmie z 29 stycznia 2020 r. powołała się na art. 4 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz.167, ze zm., dalej u.z.z.) oraz na § 14 ust. 1 pkt 1 Statutu Organizacji A, zgodnie z którym członek związku ma prawo do korzystania z pomocy Związku w obronie praw pracowniczych i obywatelskich. Dalej podniosła, że J. P. jest członkiem Organizacji A, gdzie pełni funkcję sekretarza organizacji. Zgodnie z obowiązującymi w Związku zasadami zgłaszania kandydatów na ławników jej kandydatura została wskazana przez jednostkę nadrzędną strony skarżącej, to jest przez Zarząd Regionu [...] – [...] Organizacji A. kandydując do pełnienia funkcji ławnika w sądzie pracy w Tarnowskich Górach - nie występowała jako osoba prywatna, tylko jako przedstawiciel organizacji związkowej.
W ocenie strony skarżącej poprzez manipulację wyborami ławników do Sądu Pracy w Tarnowskich Górach został naruszony interes prawny nie tylko samej kandydatki ale i rekomendującego ja związku zawodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie zauważyć należy, iż Organizacja A Związek Przedsiębiorców i Pracodawców z siedzibą w Warszawie wystąpiła ze skargą na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach NR XIII/154/2019 w sprawie wyboru ławników do Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach na okres kadencji obejmującej lata 2020-2023, która to w jej ocenie pozbawiła jej członka J. P. uprawnień do pełnienia funkcji ławnika w Sądzie Rejonowym - do orzekania w sprawach z zakresu prawa. Wskazała, iż zainicjowanie przez nią w tej sprawie procesu sądowodministracyjnego wynika z jej ustawowych zadań jako dotyczących ochrony interesów pracowników. Prawo do zgłoszenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowaniu w sprawie dotyczącej interesu prawnego innej osoby – J. P. organizacji społeczna wywiodła także z treści art. 4 ustawy o związkach zawodowych oraz z treści zapisów statutu związku - § 14 ust. 1 pkt 1 zgodnie z którym członek związku ma prawo do skorzystania z pomocy Związku w obronie praw pracowniczych i obywatelskich.
W tak zaistniałym stanie sprawy oceny wymaga kwestia czy w niniejszej sprawie Organizacja A posiada legitymację skargową do wywiedzenia skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach NR XIII/154/2019 w sprawie wyboru ławników do Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach.
Generalnie stosownie do art. 32 p.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zasadniczo zatem spór o legalność działań organów administracji publicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczy organu i skarżącego. Możliwość poszerzenia tego zbioru podmiotowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprowadzają regulacje art. 9 p.p.s.a. zgodnie z którym organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w niniejszej ustawie, art. 33 § 2 który stanowi, iż udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Jak stanowi zaś art. 50 p.p.s.a uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Wskazane regulacje dotyczą zatem sytuacji, w której organizacja społeczna występuje w wymienionym postępowaniu sadowym w sprawach dotyczących interesów innych osób, objętych zakresem jej statutowej działalności.
Wymóg art. 33 § 2 p.p.s.a. dotyczący "statutowej działalności" organizacji społecznej, konieczny dla ustalenia, iż działalność ta dotyczy interesów prawnych innych osób, winien się mieścić w zakresie celów statutowych i powinien być on interpretowany ściśle, co oznacza, że działalności takiej nie można domniemywać z ogólnych zapisów określających cel stowarzyszenia (por. post. NSA z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt II OZ 864/12, Lex nr 1270309). Podkreśla się przy tym, że na gruncie art. 33 § 2 p.p.s.a. nie wystarczy samo proste zestawienie zakresu działalności statutowej organizacji społecznej z przedmiotem sprawy administracyjnej. Organizacja nie ma bowiem zapewnionego z mocy prawa udziału w postępowaniu przed sądem dotyczącym innej osoby, ale może brać udział w postępowaniu, oczywiście w zakresie swojej działalności statutowej, w przypadkach określonych w ustawie - tak przepis art. 9 p.p.s.a. Art. 198 Konstytucji przesądza, że jest to kontrola oparta na obiektywnym kryterium zgodności z przepisami prawa.
Organizacja społeczna może zatem zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli jej udział ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego (por. post. NSA z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 662/14, Lex nr 1495318, postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09, ONSAiWSA 2010, Nr 2, poz. 23 oraz B. Adamiak, Glosa do ww. post. NSA, OSAP 2011, z. 11, poz. 108).
W świetle art. 33 § 2 P.p.s.a. każdy cel działania określony w statucie nadanym czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik.
Analizując w tym aspekcie sprawę skład orzekający doszedł do przekonania iż za przyjęciem, iż Organizacja A posiada legitymację skargową w sprawie przemawia to iż przedmiot niniejszego postępowania obejmujący kontrolę legalności uchwały w sprawie wyboru ławników do sądu związany jest z jej celem statutowym.
W statucie Organizacji Związkowej w § 6 wskazano cele i zadania związku podając, iż jednym z nich jest szerzenie zasad demokracji i występowanie w obronie uniwersalnych wartości humanitarnych. W art. 2 Konstytucji RP zapisano, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, w art. 182 Konstytucji RP wprowadzono zasadę udziału obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości co która realizuje art. 4 ustawy- z 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 427 ze zm.) który mówi iż w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości obywatele biorą udział przez uczestnictwo ławników w rozpoznawaniu spraw przed sądami w pierwszej instancji, chyba że ustawy stanowią inaczej. Powoływane przepisy gwarantują zatem każdemu obywatelowi polskiemu, który chciałby brać udział w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, możliwość wzięcia udziału w wyborach na ławników przeprowadzonych zgodnie z zasadami i procedurą określoną w tej ustawie gdzie organem właściwym w sprawach dotyczących wyboru ławników do sądów rejonowych i okręgowych jest rada gminy, a ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów - w głosowaniu tajnym.
Powyższe regulacje normują zagadnienia związane zatem z istotą demokracji jej realizacją i szerzeniem w postaci udziału czynnika społecznego w sprawowaniu władzy sądowniczej. W ocenie składu orzekającego w interesie ogółu społeczeństwa dla realizacji celów demokratycznego państwa prawa i szerzenia tych zasad jest to by niezawisłość sędziowska i niezależność sądów z udziałem ławników była zachowana. Ławnicy bowiem przez swój czynny udział w procesie sądowym i jego społeczną kontrolę realizują gwarancję konstytucyjnej zasady sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy każdego człowieka przez niezależny bezstronny i niezawisły sad o jakim mowa w art. 45 Konstytucji RP, wpływają także poprzez swój udział w wymiarze sprawiedliwości na szerzenie zasad demokracji.
Wobec powyższego należy uznać, że przesłanki dopuszczenia związku jako organizacji społecznej do udziału w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. zostały spełnione.
Przechodząc następnie do kontroli merytorycznej spornej uchwały wskazać należy iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zaskarżonego aktu z przepisami odpowiedniej procedury, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakresem tak sprawowanej kontroli objęte zostały również akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy p.p.s.a. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a) przy czym stosownie do art. 134 § 1 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawę prawną.
W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy Uchwały Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach Nr XII/154/2019 z dnia 25 września 2019 r. w sprawie wyboru ławników do Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach na okres kadencji obejmującej lata 2020 – 2023.
Jak stanowi art. 93 ustawy o samorządzie gminnym – dalej usg- (t.j.Dz.U.2020.713) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art.
90. Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W myśl art. 94 usg nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio (ust. 2).
Jak wyżej wskazano art. 91 ust. 1 usg stanowi, iż uchwała organu gminy jest nieważna, gdy jest sprzeczna z prawem. Przywołany akt wyróżnia dwie kategorie wad uchwał organów gminy: istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa, przy czym przepis art. 91 ust. 4 usg stanowi, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa.
Rozważając treść przywołanych powyżej przepisów ustawy o samorządzie gminnym należy uznać, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są jedynie istotne naruszenia prawa, przy czym powoływana regulacja ustawowa nie typizuje naruszeń prawa kwalifikowanych jako istotne, podobnie jak nie charakteryzuje nieistotnych naruszeń prawa, które ustawodawca uwzględnił w art. 91 ust. 4, sankcjonując w odmienny niż stwierdzenie nieważności sposób tą kategorię wadliwości wymienionych aktów organu gminy.
Rozpoznając sprawę Sąd podzielił pogląd prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, wg którego odesłanie zawarte w art. 91 ust. 5 usg do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie uprawnia do stosowania w zakresie oceny wadliwości uchwały lub zarządzenia organu gminy art. 156 § 1 kpa, ustanawiającego w sposób taksatywny przypadki kwalifikowanej wadliwości orzeczenia administracyjnego, obligującej właściwy organ do stwierdzenia jego nieważności. Wypracowane w omawianym zakresie poglądy nauki i judykatury pozwoliły ustalić pewien katalog istotnych naruszeń prawa, skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy.
Do tej kategorii naruszeń zalicza się: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej podjęcia określonego rodzaju uchwały, podjęcie uchwały o treści nie przewidzianej w normie prawnej będącej podstawą jej podjęcia, naruszenie procedury podjęcia uchwały (np. wyrok NSA z dnia 18 września 1990 r., sygn. akt SA/Wr 849/90, ONSA 1990 r., Nr 4 poz. 2; wyrok WSA z dnia 16 listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Wr 157/99, nie publ.).
Akceptując prezentowane dotychczas w tym przedmiocie poglądy, Sąd rozpoznając sprawę analizował sprawę w ramach tak określonych przesłanek istotnego naruszenia prawa, uwzględniając przedmiot zaskarżonej uchwały jej podstawę materialnoprawną, którą stanowił przepis art. 160 ustawy z dnia 27 lipca 2001 - Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Uchwała, której legalność kwestionuje związek wniesioną skargą podjęta została w sprawie wyboru ławników do Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach na okres kadencji obejmującej lata 2020 – 2023.
Możliwość kontrolowania jej zgodności z prawem przez sąd administracyjny wynika – jak wskazano już wcześniej w uzasadnieniu – z przepisu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., a dyspozycja ustawodawcy dotycząca formuły tej kontroli zawarta została w przepisie art. 147 § 1, który nie może być rozpatrywany bez jego powiązania ze szczególnymi regulacjami określającymi podstawy stwierdzenia nieważności danych aktów.
Należy też zwrócić uwagę, że nie każde naruszenie zasad przy podjęciu spornej uchwały skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części. Naruszenie takie musi zostać zakwalifikowane jako istotne, czyli takie które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęty wybór ławników jest jednoznacznie odmienny od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad przy podjęciu uchwały w sprawie wyboru ławników do Sądu Rejonowego. W judykaturze administracyjnej uznano bowiem zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie zasadnie, że określenie "istotny" to kwalifikator wyrażający konieczność oceny ewentualnego wpływu uchybienia na treść uchwały, a zarazem obowiązek wyrażenia i zachowania pewnych proporcji pomiędzy wagą lub skalą stwierdzonych uchybień a skutkami zastosowania sankcji nieważności (np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 527/18).
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą skargę prawidłowe jest również stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym do kategorii "istotnych" naruszeń prawa należy zaliczyć naruszenie "znaczące" wpływające na treść uchwały, dotyczące meritum sprawy, zatem takie naruszenie prawa które prowadzi do skutków nieakceptowalnych w demokratycznym państwie prawa (np. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2828/16, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 605/17, Lex nr 2507602).
W tak określonych warunkach prawnych Sąd uznał, że wniesiona skarga na opisywaną wcześniej uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach w sprawie wyboru ławników ze składem osobowym w/w wymienionym, a z pominięciem J. P., w której związek zarzucił istotne naruszenie zasad jej podjęcia, manipulację treści podjętej uchwały z treścią nagrania audio z przebiegu sesji Rady Miasta w Tarnowskich Górach podczas której odczytano przez komisję skrutacyjną nazwiska wybranych ławników nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd w zestawieniu z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy nie dopatrzył się bowiem naruszeń o takim charakterze które musiałyby uzasadniać usunięcie z obrotu prawnego spornej uchwały. Zaznaczenia wymaga, iż jak stanowi art. 160 § 1 pusp ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów - w głosowaniu tajnym. Z powyższej regulacji zatem jednoznacznie wynika, iż to radni w głosowaniu tajnym, podejmują decyzję, czy dany kandydat powinien brać udział w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej. Wynika z tego, że brak uzyskania wystarczającej ilości głosów pozytywnych przekreśla możliwość powołania danego kandydata na ławnika.
W konsekwencji, gdy brak jest wystarczającej ilości głosów radnych za daną kandydaturą osoba taka nie może zostać wybrana na to stanowisko. Zauważyć należy, że to rada gminy jest jedynym organem właściwym do dokonania zgodnego z ustawą wyboru ławników, a elementem procedury wyboru jest stosowne głosowanie i jego wynik. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w akcie jakim jest uchwała. Zatem nie ujęcie w uchwale w jej treści nazwiska osoby która nie uzyskała wystarczającej liczby głosów i nie dokonanie wyboru na ławnika takiej osoby, wskutek braku wystarczającej liczby głosów pozytywnych nie nastąpiło w sposób wadliwy, i nie uchybiono wymogów ustawowych, a zatem sporna uchwała nie jest dotknięta istotnym naruszeniem prawa. Jak bowiem wynika z kart do głosowania istniejących w aktach sprawy J. P. uzyskała za mało pozytywnych głosów radnych by zostać wybrana na ławnika do sądu Rejonowego Tarnowskich Górach.
Jak bowiem wynika z tychże kart do głosowania przy głosach nieważnych w liczbie 2 i 18 ważnych za J. P. głosowało 8 radnych przeciw było 9 radnych i wstrzymało się od głosu 2. Powyższe zestawienie liczbowe, gdzie wybrani kandydaci uzyskali głosy za odpowiednio; K. W. 16, A. T. 15, A. L. 15, D. F. 15, A. P. 14, K. K. 14, B. H. 14, B. S. 13, W. N. 13, A. K. 11 w jakikolwiek sposób nie uprawniało J. P. do uznania by przyjąć, iż została ona głosami radnych wybrana na ławnika. Zgodnie bowiem z regulaminem unormowanym uchwałą Nr XIII/153/2019 Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z dnia 25-09-2019r. w sprawie przyjęcia Regulaminu wyboru ławników sądowych na okres kadencji obejmującej lata 2020-2023, a to § 9 za wybranych uważa się tych kandydatów, którzy uzyskali kolejno największą liczbę głosów za wyborem. Takich zaś głosów "za" w ilości za wyborem na ławnika do sądu J. P. nie uzyskała.
Rację jednak przy tym ma skarżąca co do nieprawidłowości jakie zostały popełnione przez komisję skrutacyjną przy ogłaszaniu wyników wyboru kandydatów na ławników, gdzie w ustnym podaniu wyników wskazano J. P. jako wybraną do tej funkcji, a zostało to zapisane na nagraniu z przebiegu sesji Rady Miasta, a następnie sprostowane w protokole z tajnego głosowania. Błąd ten jednak pozostaje bez wpływu na wynik sprawy dot. wyboru ławników do sądu rejonowego. Skład orzekający analizując zapis dźwiękowy z przebiegu sesji odnotował, iż Przewodniczący Rady Miejskiej użył sformułowania, (co także zostało wskazane w treści skargi) o następującej treści cyt..." "traktujemy wybór tajny przez radnych dokonany, jako fakt przyjęcia uchwał do Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego ". Skoro w tajnym głosowaniu radni oddali wskazaną wyżej ilość głosów za poszczególnymi kandydatami na ławników do sądów rejonowych, gdzie J. P. nie uzyskała ilości głosów które potwierdzałyby, uzasadniałyby jej stanowisko jako ławnika wybór kandydatów przez radnych jest zgodny z treścią pisemną uchwały z dnia 25.09.2019r nr XIII 154/2019.
Naniesienie zatem poprawek w protokole z głosowania tajnego w jakikolwiek sposób nie pozbawiło J. P. konstytucyjnego prawa do ewentualnego udziału w sprawowaniu funkcji ławnika. Glosy ławników ujęte na kartach do głosowania tego prawa nie potwierdzają. W tym zatem zakresie uchwała nie jest dotknięta istotnym naruszeniem prawa, a wybór ławników sporną uchwałą podjęty znajduje całkowite potwierdzenie w dowodach zebranych w aktach sprawy – kartach do głosowania.
Końcowo skład orzekający zauważa, iż przyjęty przez Radę Regulamin przewidywał możliwość odnotowywania w protokole wszelkich okoliczności związanych z m.in. sporządzeniem protokołu (§ 11 ust. 3 Regulaminu), członkowie komisji skrutacyjnej podpisali się pod skreśleniem z listy wybranych ławników, zawartej na stronie 3 protokołu, nazwiska J. P. i wpisaniem w to miejsce danych W. N., a w protokole naniesiona została adnotacja ze wskazaniem przyczyn skreślenia i podpisami członków komisji skrutacyjnej.
Ze względu na powyższe, stwierdzając, że zaskarżona uchwała nie została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, Sąd, na podstawie art. 151 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.