Uzasadnienie
W przedmiotowej sprawie Sąd postanowieniem z dnia 22 września 2008 r. odrzucił skargę kasacyjną strony z dnia [...] r. na postanowienie z dnia 21 lipca 2008 r. o odrzuceniu skargi.
Odpis postanowienia Sądu z dnia 22 września 2008 r. doręczono stronie dnia [...] r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Wraz z tym postanowieniem przesłano stronie pouczenie, że przysługuje jej między innymi prawo wniesienia zażalenia (pkt 1 pouczenia) oraz że takie zażalenie powinno być sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, a w sprawach obowiązków podatkowych może być sporządzone przez doradcę podatkowego (pkt 5 pouczenia).
Zażalenie z dnia [...] r. na powyższe postanowienie, zawierające wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, sporządził i wniósł skarżący Z. J. nadając je w Urzędzie Pocztowym dnia [...]r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) (zwanej dalej P.p.s.a.) zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Według zdania drugiego tego przepisu przepis art. 175 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio, czyli że między innymi w sprawach obowiązków podatkowych skarga kasacyjna może być również sporządzona przez doradcę podatkowego.
Powyższe przepisy regulują kwestię "przymusu adwokackiego" w przypadku sporządzania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej podobnie jak przy skardze kasacyjnej. Wymóg ten, ma na celu zapewnienie zażaleniu odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego, gdyż temu środkowi odwoławczemu, jak i skardze kasacyjnej stawia się wysokie wymagania formalne, których niezachowanie grozi odrzuceniem pisma bez merytorycznego rozpoznania. Jak się wskazuje fachowy pełnomocnik powinien uchronić stronę przed takim niebezpieczeństwem.
W przypadku skargi kasacyjnej w orzecznictwie wskazuje się, że nie sporządzenie jej przez jedną z osób wskazanych w art. 175 P.p.s.a. jest błędem, który nie podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 P.p.s.a. i powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 18 października 2004 r., FZ 308/04, niepubl.). Jednakże strona może z własnej inicjatywy (bez wezwania) naprawić ten błąd w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, np. przez złożenie na skardze kasacyjnej podpisu przez jedną z osób wymienionych w art. 175 P.p.s.a. albo przez złożenie nowej skargi kasacyjnej, z zachowaniem wymogów tego przepisu (por. co do skargi kasacyjnej B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, teza 10 komentarza do art. 175, jak i też powoływany tam, w odniesieniu do postępowania cywilnego T. Ereciński [w:] Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, praca zbiorowa, Warszawa 2004, t. 1, s. 787).
Takie same wnioski należy odnieść do zażalenia nie sporządzonego przez właściwego pełnomocnika, gdyż do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 P.p.s.a.).
Przez pojęcie "sporządzenie" należy rozumieć zarówno napisanie, jak i podpisanie skargi kasacyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 859/04, niepubl.).
W niniejszej sprawie, mimo stosownego pouczenia Sądu, wystąpił taki brak, ponieważ pismo z dnia [...] r. złożone w terminie otwartym do złożenia zażalenia i nazwane przez stronę "zażaleniem" sporządził osobiście skarżący. Wynika to z podpisu widniejącego na tym piśmie identycznego z podpisami złożonymi przez stronę we wcześniejszych pismach oraz z treści tego pisma, gdzie nie wymieniono pełnomocnika przy opisywaniu strony skarżącej ani nie powołano się na stosowne pełnomocnictwo w jego części wstępnej. Poza tym, skarżący nie wykazał, że sam posiada stosowne uprawnienia. Zażalenie to nie zostało również uzupełnione, w terminie do jego złożenia, czyli do dnia [...] r., poprzez podpisanie przez kwalifikowanego pełnomocnika ani nie zostało w tym terminie złożone inne zażalenie nie zawierające takich braków.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd postanowił odrzucić zażalenie z dnia [...]r. na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. jako niedopuszczale w wyżej podanym zakresie.
Jednocześnie Sąd pragnie poinformować, że kolejny wniosek strony zawarty w ocenianym piśmie o przyznanie prawa pomocy i ustanowienie pełnomocnika z urzędu zostanie rozpatrzony w odrębnym trybie.