Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. skarżący T. P. domagał się zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu.
Ponieważ wniosek ten nie odpowiadał przewidzianym w ustawie wymogom, pismem z dnia [...] r. wezwano skarżącego do złożenia go na urzędowym formularzu – według załączonego wzoru - w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W terminie wyznaczonym do tut. Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF), w którym skarżący sprecyzował, iż jego żądanie obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego.
W uzasadnieniu powyższego T. P. podał, iż od [...] r. przebywa w [...] w T., gdzie nie pracuje i nie posiada środków pieniężnych w depozycie. Podkreślił ponadto, iż jest osobą pozbawioną możliwości działania oraz korzystania z aktów prawnych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że w gospodarstwie domowym skarżącego pozostaje [...] (ur. [...] r.) oraz [...] (ur. [...] r.).
Dodatkowo wyjaśnił, że jest [...] o wartości około [...] zł, na której została ustanowiona [...] na kwotę [...] mln zł. Łączne zadłużenie oszacował natomiast na kwotę około [...] mln zł.
W celu potwierdzenia podanych we wniosku danych referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do nadesłania zaświadczenia wystawionego przez Dyrektora [...] w T. potwierdzającego brak stosownych ofert zatrudnienia, w tym innych źródeł dochodu i oszczędności oraz stwierdzającego czy skarżący wykonuje w tym [...] pracę, jeżeli tak to jaką oraz czy osiąga z tego tytułu dochód, jeżeli tak to w jakiej wysokości.
Wezwanie to jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczono na adres [...] w T. w dniu [...] r.
Ponieważ pismem z dnia [...] r. skarżący poinformował tut. Sąd o zmianie adresu do korespondencji (dnia [...] r. został bowiem zdjęty z ewidencji wskazanej wyżej jednostki [...]) niezbędne stało się uaktualnienie oraz uzupełnienie podanych we wniosku danych.
Stąd pismem z dnia [...] r. wezwano skarżącego do nadesłania odpisów lub kserokopii następujących dokumentów: wskazujących na obecne źródła jego utrzymania oraz ich wysokość, tj. zaświadczenia o zarobkach albo pobieranych świadczeniach rentowych, natomiast w przypadku pozostawania bez pracy zaświadczenia wystawionego przez właściwy Urząd Pracy potwierdzającego fakt, iż strona skarżąca jest osobą bezrobotną z prawem lub bez prawa do zasiłku, dla którego brak jest stosownych ofert zatrudnienia; a także oświadczenia czy skarżący korzysta ze świadczeń z Ośrodka Pomocy Społecznej, jeżeli tak to w jakiej wysokości i jakiego rodzaju (w tym zakresie należało przedłożyć stosowne decyzje wydane w tym przedmiocie); wskazujących na stan cywilny skarżącego, tj. czy ten pozostaje w związku małżeńskim, jeżeli tak należało podać miesięczne dochody jego żony oraz posiadane przez nią składniki majątku, natomiast w przypadku odpowiedzi przeczącej należało nadesłać wyrok sądu orzekający rozwód lub separację; obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych w związku z kosztami utrzymania domu wydatków w postaci opłat za wodę, gaz, energię elektryczną, podatek od nieruchomości, telefon itp. oraz wskazujących na źródła dochodu, z którego te są pokrywane; potwierdzających przysługujące skarżącemu prawo [...] położonej w B., na której ustanowiona została [...] - ze wskazaniem kto w chwili obecnej w niej zamieszkuje i ponosi koszty związane z jej utrzymaniem; obrazujących do kogo należy nieruchomość przy ul. [...] w R., jaka jest jej powierzchnia i na jakich zasadach strona z niej korzysta (tj. akt własności, odpis z księgi wieczystej, umowy darowizny, użyczenia itp.); oraz potwierdzających ciążące na skarżącym zadłużenie w kwocie ok. [...] mln zł (vide: rubryka 9 formularza).
Jak wynika z akt sprawy wezwanie to doręczono pod wskazany adres w dniu [...] r.
Do dnia dzisiejszego skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów źródłowych.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy).
Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy).
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku.
Analiza stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, dokonana w oparciu o podniesione okoliczności, prowadzi do wniosku, iż skarżący nie wykazał w dostateczny i przekonujący sposób, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Podkreślić wszakże w tym miejscu należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek należytego wykazania, tj. dowiedzenia, udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, pokazania, unaocznienia - por. Słownik języka polskiego pod red.
M. Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1978, wyd. IX z 1994 r., str. 805 - że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła.
Stosownie bowiem do treści art. 252 § 1 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne i aktualne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.
Tymczasem złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy, w wyniku zmiany stanu faktycznego, tj. zwolnienia skarżącego z [...] nie zawierało dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Stąd pismem z dnia [...] r. zwrócono się do strony o uaktualnienie i uzupełnienie zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy danych wskazując jednocześnie jakie dokumenty źródłowe należy w tej materii nadesłać. Orzekanie na podstawie nieaktualnych lub niekompletnych danych nie jest bowiem możliwe ani dopuszczalne. Ponieważ do dnia dzisiejszego skarżący nie wykonał wezwania weryfikacja złożonego w tym zakresie oświadczenia nie była możliwa podobnie jak niemożliwym było ustalenie jaki uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny spowoduje uiszczenie występujących w sprawie opłat sądowych i wydatków, w tym kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego.
Mając na uwadze powyższe przyjąć należało, iż T. P. ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05).
W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.