Uzasadnienie
Zaskarżonym aktem nr [...] z [...] r. Prezydent Miasta T. ustalił wysokość wynagrodzenia oraz zwrot wydatków dla I.M. (skarżąca) ustanowionej w trybie art. 34 kpa kuratorem dla J.M., w sprawach o sygn.. [...], na podstawie postanowienia Sądu rejonowego w S. z [...] r. (sygn.. akt [...]), w wysokości [...] zł brutto)w tym podatek VAT w wysokości 23%) tytułem wynagrodzenia oraz wysokości [...] zł brutto tytułem zwrotu wydatków.
Z uzasadnienia aktu wynika, że jest to kolejny akt wydany w tym przedmiocie w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Gliwicach z 15 października 2019 r., sygn.. akt III SA/ GL 525/19 wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi I.M. na akt Prezydenta Miasta T. z [...] r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia dla kuratora osoby nieobecnej i zwrotu wydatków. Wyrokiem tym WSA uchylił zaskarżony akt i nakazał organowi ponowne ustalenie wynagrodzenia dla kuratora z uwzględnieniem nakładu pracy, ilości wykonanych czynności koniecznych dla wykonania zadań wynikających z tej funkcji i niezbędnych dla nich czasu, kiedy kurator nie mógł być zaangażowany w inną działalność zawodową. Ocenę dokonaną w odpowiedzi na skargę uznał za spóźnioną.
. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji orzekał w ustalonym stanie faktycznym, który uznał za niesporny.
Postanowieniem z [...] r. Sąd Rejonowy w S. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich, ustanowił skarżąca kuratorem dla nieznanej z miejsca pobytu J.M. (reprezentowana) do reprezentowania jej w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Miejski Ośrodek Pomocy Sprzecznej w T., dotyczącego odpłatności za pobyt dzieci w pieczy zastępczej, zgodnie z przepisem art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej. [...] r. reprezentowana zmarła, co skutkowało wydaniem decyzję z [...] r. w przedmiocie wygaśnięcia decyzji z [...] r. oraz w przedmiocie umorzenia całkowitego, łącznie z odsetkami, kwoty opłat w wysokości [...] zł + [...] zł kosztów upomnienia za okres od [...] r. do [...] r. za pobyt dziecka (A.K.) w placówce pieczy zastępczej. Podobnie organ wydał decyzję z [...] r. w przedmiocie wygaśnięcia decyzji z [...] r. oraz w przedmiocie umorzenia całkowitego, łącznie z odsetkami, kwoty opłat w wysokości [...] zł + [...] zł kosztów upomnienia za okres od [...] r. do [...] r. za pobyt dziecka (A.K.) w placówce pieczy zastępczej.
Pismem z 17 lutego 2017 r. skarżąca wystąpiła do Sądu Rejonowego w S. o przyznanie jej wynagrodzenia za podjęte czynności związane z pełnioną funkcją kuratora. Domagała się kwoty [...] zł, powiększonej o należny podatek VAT oraz kwoty [...] zł tytułem zwrotu wydatków.
Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z [...] r. przyznał skarżącej ze środków budżetowych Gminy T. kwotę [...] zł brutto tytułem wynagrodzenia za sprawowanie funkcji kuratora oraz kwotę [...] zł tytułem zwrotu wydatków związanych ze sprawowaniem funkcji kuratora. W pozostałym zakresie wniosek oddalił. Od powyższego postanowienia organ wniósł zażalenie.
Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie i wniosek skarżącej odrzucił. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż przyznanie wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu celem reprezentacji osoby w postępowaniu administracyjnym nie podlega kontroli sądu powszechnego. Sąd uznał, iż przyznanie ewentualnego wynagrodzenia należało do kompetencji organu administracyjnego, przed którym występował kurator.
Skarżąca 18 lutego 2018 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta T. z tożsamym wnioskiem o przyznanie jej wynagrodzenia za podjęte czynności związane z pełnioną funkcją kuratora. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że na wskazaną kwotę złożyło się wynagrodzenie za postępowanie administracyjne dotyczące odpłatności za pobyt dziecka reprezentowanej, A.K., sygn. akt [...] w kwocie [...] zł + VAT) oraz za postępowanie administracyjne dotyczące odpłatności za pobyt dziecka drugiego dziecka reprezentowanej, A.K., sygn. akt [...] w kwocie [...] zł + VAT). Skarżąca domagała się także przyznania kwoty [...] zł tytułem zwrotu wydatków.
Prezydent Miasta T. aktem z [...] r., na podstawie § 5 Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta T. z [...] r., ustalił wysokość wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków dla skarżącej w kwocie [...] zł brutto. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta T. z [...] r. wysokość wynagrodzenia za pełnienie funkcji przedstawiciela (kuratora) dla jednej osoby w postępowaniu administracyjnym wynosi [...] zł brutto za każdą decyzję administracyjną. Wobec osoby nieobecnej wydano 10 decyzji administracyjnych. Wnioskodawca wykazał wydatki poniesione w związku z pełnieniem funkcji kuratora w wysokości [...] zł. Zgodnie z § 3 ust. 2 w/w Zarządzenia wysokość zwrotu kosztów wydatków poniesionych w związku z pełnieniem funkcji przedstawiciela (kuratora) nie może przekraczać kwot wynikających z przepisów w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.
Zgodnie z § 3 ust. 3 Zarządzenia wysokość zwrotu udokumentowanych kosztów wysyłanej korespondencji poniesionych w związku z pełnieniem funkcji przedstawiciela (kuratora) nie może przekraczać kwot ustalonych w obowiązującym cenniku Poczty Polskiej. W niniejszej sprawie ustanowiony kurator nie podjął dodatkowych czynności, o których mowa w § 3 ust. 4 Zarządzenia. Na podstawie § 4 Zarządzenia przyznanie wynagrodzenia oraz zwrot wydatków następuje na podstawie wniosku przedstawiciela (kuratora) złożonego po ostatecznym zakończeniu postępowania. Postępowania prowadzone w sprawach o sygn. [...] zakończyły się w 2016 r., a wniosek został doręczony 25 lutego 2019 r.
Skarżąca nie zgodziła się z wysokością przyznanego wynagrodzenie i wniosła skargę do sądu administracyjnego, żądając uchylenia zaskarżonego aktu.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę, gdyż uznał, że wydając zaskarżony akt organ działał z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 11 kpa.
Sąd uznał, że rozstrzygnięcie organu nie zawiera pełnego wyjaśnienia kryteriów wysokości przyznanego wynagrodzenia co sprawia, że akt ten wymyka się spod kontroli Sądu. Organ powołał w pierwszej kolejności Zarządzenie Prezydenta Miasta T. nr [...] z [...] r. ograniczające wysokość wynagrodzenia kuratora osób nieznanych z miejsca pobytu do kwoty [...] zł za każdą decyzję administracyjną. Zarządzenie nie jest aktem prawa miejscowego i tym samym źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Przypomniał, że wniosek został złożony 18 lutego 2019 r., zatem w sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 536) oraz przepisy określające wynagrodzenie adwokackie w innej sprawie, tj. § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) w wysokości [...] złotych.
Zatem wynagrodzenie kuratora ustalone w związku z udziałem w postępowaniu o zapłatę (40% wynagrodzenia za czynności adwokackie) nie może przekraczać kwoty [...] zł netto (bez podatku VAT), nie może też być niższe, niż [...] zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia z 9 marca 2018 r.). Podkreślił też, że powołane rozporządzenie określa wysokość wynagrodzenia kuratora "widełkowo" w przedziale od [...] zł do [...] zł netto, a jego wysokość pozostaje do swobodnego ustalenia organu w tych granicach. Nie może to być jednak ustalenie dowolne, oderwane od rzeczywiście wykonanych czynności. Nie może też stanowić podstawy jego ustalenia akt o charakterze wewnętrznym, wiążący w danej jednostce samorządu terytorialnego i stanowiący "wytyczne" działania dla osób podległych służbowo organowi je wydającemu.
Od tego wyroku skarżąca wywiodła skargę kasacyjną, która została oddalona wyrokiem z 22 września 2020 r., sygn. akt I OSK 488/20. Jak wynika z uzasadnienia NSA zgodził się, że ustalenie wynagrodzenia kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu nastąpić powinno w oparciu o przepisy określające wynagrodzenie za czynności adwokackie, stosowane w sprawach administracyjnych odpowiednio, tak jak i odsyłające do nich przepisy o wynagrodzeniu i zwrocie wydatków kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Takie stanowisko dominuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. m.in. wyrok NSA z 16.04.2020 r., sygn. akt I OSK 3193/19), w którym podkreśla się, że w sytuacji gdy przyznawanie wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu w trybie art. 34 §1 kpa nie zostało unormowane w przepisach tego kodeksu ani w przepisach szczególnych należy istniejącą lukę wypełnić w drodze analogii, poszukując w systemie prawa przepisów, które mogłyby stanowić oparcie dla rozstrzygnięcie wniosku kuratora o zwrot kosztów.
Nie zgodził się jednak ze stanowiskiem, że w kontrolowanej sprawie przepisy § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej nie mogły być podstawą ustalenia wynagrodzenia w niniejszej sprawie. Przeciwko temu przemawia brzmienie § 3 ww, rozporządzenia zgodnie z którym w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, do wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony przed tym dniem, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji stosuje się przepisy dotychczasowe.
Jeśli więc kurator zakończył czynności przed wejściem w życie tego rozporządzenia, a taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie w związku ze śmiercią reprezentowanej w dniu [...] r., podstawy prawnej wynagrodzenia poszukiwać należy w obowiązujących do tej pory regulacjach prawnych. W roku 2016 obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów, ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Zgodnie z postanowieniami § 1 tego aktu wysokość wynagrodzenia kuratora nie mogła przekraczać stawek minimalnych przewidzianych przepisami określającymi opłaty za czynności adwokackie, a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny, przepisami określającymi opłaty za czynności radców prawnych. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia słusznie WSA wskazał na konieczność zastosowania obowiązujących w dacie wykonywania czynności przez kuratora przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r., w szczególności zaś na jego § 14 ust.1pkt.1lit. c. Sprzecznie jednak z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada 2013 r. stawkę tę ograniczył do wielkości, o których mowa w § 1 rozporządzenia z 2018 r. (od [...] do [...] zł), mimo że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że w sprawach, których przedmiotem jest odpłatność za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, wynagrodzenie pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym, tym samym kuratora dla nieobecnego, ustalonego w postępowaniu administracyjnym ustala się w oparciu o stawki "w innej sprawie", a nie w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna.
NSA wyrok sądu I instancji choć z częściowo błędnym uzasadnieniem uznać należało za odpowiadający prawu. Prezydent Miasta T. ponownie ustalając wynagrodzenie dla kuratora, za czynności podjęte w postępowaniu administracyjnym, w którym został ustanowiony winien mieć na względzie, że jego górną granicę stanowi stawka minimalna o której mowa w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z [...] r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ([...] zł), a wielkość wynagrodzenia jest zależna od stopnia zawiłości sprawy oraz rzeczywistego nakładu pracy kuratora.
Wracając do zaskarżonego aktu z [...] r. znak [...] należy zauważyć, że został on wydany po wydaniu wyroku przez WSA i z uwzględnieniem art. 153 ppsa, który stanowi o związaniu organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu sądu, który kontrolował legalność działania organu w danej sprawie, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Kierując się zawartymi w nim wskazaniami Prezydent Miasta zaskarżonym aktem z [...] r., działając na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie ustalił skarżącej wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto (w tym podatek VAT) za każde postępowanie, co daje łącznie kwotę [...] zł za 10 postępowań oraz zwrot wydatków w kwocie [...] zł brutto. Za tak ustalonym wynagrodzeniem przemawia nieznaczny nakład pracy kuratora, który organ szczegółowo opisał w uzasadnieniu aktu. Podkreślił, że wynagrodzenie odzwierciedla rzeczywisty nakład pracy, a w szczególności brak realizacji celu dla którego został ustanowiony. To nie kurator ustalił bowiem, że osoba nieobecna zmarła [...] r.
Nie zgadzając się z wydanym aktem skarżąca wniosła skargę wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uznanie, że skarżącej przysługuje wynagrodzenie w kwocie określonej wnioskiem z 18 lutego 2019 r. Aktowi zarzuciła przedwczesność z racji nieprawomocności wyroku w sprawie III SA/GL 525/19 z 15.10.2019 r.
Zaskarżonemu aktowi strona zarzuciła naruszenie:
- I. przepisów prawa materialnego, tj:
- - art. 34 § 1 kpa w zw. z art. 179 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: krio) w zw. z § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9.03.2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. (w brzmieniu obowiązującym od 2.11.2016 r.) w sprawie opłat za czynności adwokackie poprzez ich niezastosowanie polegających na przyznaniu wynagrodzenia kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu oraz zwrotu wydatków w zaniżonej wysokości podczas gdy w chwili pełnienia przez skarżącą funkcji kuratora w/w zarządzenie nie obowiązywało a przepisy i orzecznictwo wskazują, iż organ który wnosił o powołanie kuratora zobowiązany jest do przyznania wynagrodzenia w wysokości zgodnej z przepisami obwiązującymi w chwili pełnienia funkcji;
- II. przepisów prawa postępowania tj.;
- - art. 8 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 7a § 1 kpa w zw. z art.170 i art. 153 ppsa poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej wbrew zasadzie rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść strony, a nadto wydanie aktu wg wytycznych zawartych w nieprawomocnym wyroku z 15.10.2019 r. III SA/Gl 525/19, który został zaskarżony wniesieniem skargi kasacyjnej a tym samym bezzasadne odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania tożsamych wniosków na podstawie powołanych przez skarżącą przepisów, co doprowadziło do naruszenia słusznego interesu strony wykonującej obowiązki kuratora, podczas gdy organ winien działać na podstawie prawa i strzec praworządności oraz podejmować wszelkie czynności celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia;
- - art. 9 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieumieszczenie w zaskarżonym akcie pouczenia co do trybu i sposobu odwołania się od wydanego aktu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie oddalenie jako niezasadnej. Podkreślił, że wynagrodzenie zostało ustalone prawidłowo i mieści się w granicach wskazanych w aktualnych i obowiązujących w dacie wykonywania obowiązków kuratora przepisów. Organ wykonał w tym zakresie zalecenia wynikające ze wskazanego wyroku kierując się zapisami rozporządzenia w sprawie wynagrodzeń za czynności kuratorów w sprawach cywilnych, ale w jego wysokość dominowały wykonane czynności i poniesione wydatki. Skarżąca sama przyznała, że sprawy nie były skomplikowane ani wielowątkowe, sporządziła dwa odwołania, odebrała i nadała kilka przesyłek, jednorazowo przeglądała akta. W istocie nie podjęła żadnej czynności dla spełnienia czynności kuratora dla osoby nieobecnej celem ustalenia jej miejsca pobytu.
Nadto skarżąca działała w roli kuratora a nie profesjonalnego pełnomocnika i ustalone wynagrodzenie nie przekracza górnej granicy stawki minimalnej ani tez nie jest niższe od najniższego należnego innym osobom wykonującym obowiązki kuratora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga okazała się niezasadna. Akt odpowiada prawu mimo częściowo wadliwego uzasadnienia.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "ppsa", stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 119 pkt 2 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie w skardze złożono wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, zaś organ w odpowiedzi na skargę nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Zatem Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art.120 ppsa).
Zgodnie z art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa o covid"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ppsa., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
Sąd stwierdził, że zaskarżony akt spełnia przesłanki określone w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, a zatem, że podlega kognicji sądu administracyjnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest ocena, czy organ właściwie ustalił wysokość wynagrodzenia należnego skarżącemu za pełnienie obowiązków kuratora, gdyż poza sporem jest zasadność i prawo do jego wypłaty oraz czy uczynił to zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Gliwicach, sygn.. akt III SA/GL 525/19 z 15 października 2019 r. utrzymanym w mocy wyrokiem NSA I OSK488/20 z 22 września 2020 r., którym jako orzeczeniem prawomocnym sąd jest związany, podobnie jak inne organy państwa na mocy art. 170 ppsa. W sprawie ma również zastosowanie art. 153 ppsa, który stanowi, że ocena prawna i wskazania sądu co do dalszego postepowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Skarżąca została postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z [...] r. ustanowiona kuratorem dla osoby nieznanej z miejsca pobytu w postępowaniu dotyczącym reprezentowania jej w toku postępowań administracyjnych prowadzonych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej dotyczących odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej. Postępowań tych było 10 i reprezentowała nieobecna w każdym z nich. Skarżąca wykazała poniesione w związku ze swoim w nich udziałem wydatki w kwocie [...] zł, które w całości zostały jej zwrócone. Kwestią sporną pozostaje wynagrodzenie za wykonywanie obowiązków kuratora dla osoby nieobecnej we wskazanym postępowaniu, przy czym nie są to obowiązku wynikające z wykonywanego zawodu adwokata. Obowiązki kuratora wyznaczonego na podstawie art. 34 kpa może pełnić każda osoba wyznaczona przez sąd. W świetle przywołanych wyroków nie ma też wątpliwości, że wynagrodzenie z tego tytułu było skarżącej należne.
Organ, uzasadniając wysokość wynagrodzenia przyznanego kuratorowi, powołał się, że w sprawy w których reprezentowała skarżąca nieobecną nie miały charakteru skomplikowanego ani wielowątkowego, nie prowadzono rozbudowanego postępowania dowodowego wymagającego częstego udziału i zaangażowania kuratora, a stan faktyczny ulegał powieleniu na poszczególnych etapach. Poza sporządzeniem dwóch odwołań od decyzji administracyjnych, odebraniu/nadaniu kilku przesyłek i przeglądaniu akt sprawy, raz w dniu [...] r. w lokalu Ośrodka, nie wykonała żadnych innych czynności. Sporządzenie odwołania, zgodnie z art. 128 kpa nie wymaga szczegółowego uzasadnienia a głównym celem działania kuratora jest ustalenie miejsca pobytu osoby nieobecnej i zawiadomienie jej o stanie sprawy W tym zakresie skarżąca nie wykazała aby podjęła jakiekolwiek czynności w celu ustalenia miejsca pobytu nieobecnej. Uczynił to organ i powiadomił kuratora o jej śmierci w dniu [...] r. Tym samym obowiązki kuratora pełniła od [...] do [...] r. Podsumowując organ uznał, że mimo ustanowienia skarżącej kuratorem dla nieobecnej w 10 postępowaniach, nakład jej pracy jako kuratora był nieznaczny i ograniczył się jedynie do kilku podstawowych czynności, które nie doprowadziły nawet do ustalenia miejsca pobytu nieobecnej.
Ustalając wysokość wynagrodzenia organ kierował się tymi kryteriami i w ramach uznania przyznał skarżącej wynagrodzenie w każdej sprawie [...] zł brutto czyli łącznie [...] zł. Wynagrodzenie to i przyjęte do jego wyliczenia kryteria mieszczą się w obowiązującej w tym zakresie regulacji prawnej, którą wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku. Nie podzielił on bowiem stanowiska Sądu I instancji, że w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 536), gdyż nie obowiązywał dla jego ustalenia przedział od [...] do [...] zł netto. Jedynym kryterium ograniczającym była kwota [...] zł netto, jako maksymalna jego wysokość ustalona w oparciu o przepisy określające wynagrodzenie adwokackie w innej sprawie tj. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.), ponieważ żaden z aktów prawnych obowiązujących ówcześnie nie określał dolnej granicy wynagrodzenie kuratora to ustalając kwotę [...] zł netto organ nie uchybił, żadnemu przepisowi prawa.
Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że obowiązujące w 2016 r. przepisy nie regulowały dolnej granicy wynagrodzenia kuratora. Wynika to jednoznacznie z § 1 ust. 1 przywoływanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1476), zawierającego sformułowanie "wysokość wynagrodzenia nie może przekraczać" (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z 15.09. 2017 r., sygn. akt I ACa 227/17, LEX nr 2379785). Aktualnie obowiązujące rozporządzenie z 9 marca 2018 r. określa wynagrodzenie kuratora widełkowo wskazując dolna granicę nie niższą niż [...] zł a górną [...] zł.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku NSA organ ustalając wynagrodzenie kuratora, za czynności podjęte w postępowaniu administracyjnym, w którym został ustanowiony winien mieć na względzie, że jego górna granicę stanowi stawka minimalna o której mowa w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia czyli wskazana kwota [...] zł, ale wielkość wynagrodzenia jest zależna od stopnia zawiłości sprawy oraz rzeczywistego nakładu pracy kuratora. W ocenie Sądu oba te warunki ustalone wynagrodzenie spełnia. Organ szeroko opisał czynności wykonane przez kuratora w sprawach, w których był ustanowiony i ich efekty w punktu widzenia celu powołania kuratora. Czynności kuratora nie są czynnościami adwokata wypełnianymi w ramach zwykłego umocowania. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia ma jedynie charakter posiłkowy, tj. w zakresie odnoszącym się do limitu kwotowego wynagrodzenia kuratora, zaś podstawą oceny, przy ustalaniu wynagrodzenia kuratora będą przesłanki z przywołanego art. 9 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Organ ustalając wysokość wynagrodzenia winien uwzględnić faktycznie poniesiony nakład pracy, z uwzględnieniem takich okoliczności jak ilość dokonanych czynności, czas poświęcony na ich wykonanie, charakter sprawy. Ustalenia te winny być poczynione z zachowaniem wszystkich wymaganych przepisami kpa zasad postępowania (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 art. 80 kpa). I z tych obowiązków organ się wywiązał, co wynika z uzasadnienia. Wskazana we wniosku o przyznanie kosztów za czynności kuratora kwota [...] zł nie znajduje uzasadnienia, bo gdyby nawet przyjąć górna granicę możliwych do zasądzenia kosztów to nie przekroczyłaby ona kwoty [...] zł. Wskazana kwota była też wyliczona w oparciu o błędne uznanie, że koszt liczone są procentowo od wartości przedmiotu sporu, którego to poglądu nie podzieliły sądy obu instancji. Ponieważ ustalenie wysokości wynagrodzenia kuratora jest aktem uznaniowym organu, to Sąd bada tylko czy organ zastosował prawidłowe kryteria jego ustalenia a nie uczynił tego dowolnie, bez racjonalnego i przekonującego uzasadnienia.
Sąd nie widzi także błędu w przyjęciu za minimalne wynagrodzenie kwoty [...] zł, przez analogię z granicę wynagrodzenia wskazaną dla kuratorów działających w innych postępowaniach, w tym cywilnym w roku 2018. Czynności kuratora dla osoby nieobecnej w tych postępowaniach nie różnią się w sposób istotny a nawet są tożsame. Różnić je może tylko zawód wykonywany przez kuratora czy charakter sprawy. Okoliczność ta ma znaczenie wyłącznie przy określeniu górnej granicy wynagrodzenia, co wskazano wyżej. Mają ten sam cel, ustalenie miejsca pobytu osoby reprezentowanej i reprezentowanie jej w postępowaniu do czasu jego ustalenia (pr. Wyrok WSA w Gdańsku, III SA/Gd 931/17 z 19.01.2018 r., wyrok NSA z 19.12.2013 r., I OSK 2748/12 publ. CBOIS).
W tym stanie rzeczy, mając na względzie, że zaskarżony akt aczkolwiek częściowo wadliwie uzasadniony odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił. Wysokość wynagrodzenia ustalonego dla kuratora dla osoby nieobecnej determinują wykonane przez niego czynności reprezentowania osoby nieobecnej w tym postępowaniu i podejmowane w celu ustalenia jej miejsca pobytu a te kryteria organ uwzględnił.