Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. na podstawie art. 23b ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r., poz. 612 ze zm., dalej: "u.g.h."), obciążył stronę, "A" sp. z o.o. w K. kosztami badania sprawdzającego automatu do gier Hot Spot Platin, nr fabryczny [...], nr rejestracyjny [...], w wysokości [...] zł.
W złożonym zażaleniu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu naruszenie art. 23b ust. 5 u.g.h. poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że koszty badania sprawdzającego przeprowadzonego w niniejszej sprawie obciążają stronę. Równocześnie zarzucono opinii szereg nieprawidłowości i braków, a wyników badania nie można uznać za zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę wydania zaskarżonego postanowienia obciążającego stronę kosztami badania sprawdzającego automatu o niskich wygranych stanowił art. 23b ust. 5 u.g.h., wprowadzony ustawą z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011r. Nr 134, poz. 779), notyfikowaną Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010r. pod nr 2010/0622/PL. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że: 1. badanie sprawdzające następuje na zlecenie naczelnika urzędu celnego w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie;
- 2. przeprowadzane jest przez jednostkę upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych;
- 3. koszty badania nie powinny przekraczać średnich stawek za dany rodzaj badania oraz w przypadku wyniku negatywnego badania - kosztami obciążany jest podmiot eksploatujący automat. Organ jednocześnie podał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku postępowania kontrolnego, gdyż z opinii biegłego wydanej na potrzeby postępowania karnoskarbowego wynikało, że wartość maksymalnej stawki za udział w grze jest wyższa niż określona w ustawie. Postępowanie w sprawie ma charakter wpadkowy. Organ wskazał, że z dokonanej analizy materiału dowodowego wynika, że istniało uzasadnione podejrzenie, iż przedmiotowy automat nie spełniał wymaganych ustawowo warunków, dlatego też Naczelnik Urzędu Celnego poinformował stronę, że automat zostanie poddany badaniu sprawdzającemu przez upoważnioną jednostkę badającą "B", a następnie wystawił zlecenie badania sprawdzającego przez wskazaną jednostkę. Treść opinii z przeprowadzonego badania sprawdzającego w dniu [...]r. nr [...] wskazuje jednoznacznie, że sporny automat nie spełnia warunków określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h. Stwierdzono przekroczenie wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze, przekroczenie wartości maksymalnej jednorazowej wygranej, możliwość wygranych pieniężnych lub punktów kredytowych, grę w wysokich stawkach z wykorzystaniem licznika Bank i premii bonusowych.
Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że nie ma wątpliwości, iż w niniejszej sprawie wystąpiły wyczerpujące przesłanki upoważniające organ do obciążenia strony kosztami badania sprawdzającego, albowiem w wyniku jego przeprowadzenia przez upoważnioną do tego jednostkę stwierdzono, że badany automat nie spełnia wymagań określonych przepisami prawa. Tym samym organ miał podstawę do zastosowania art. 23b ust. 5 u.g.h. "B" jest jednostka badającą działającą na mocy upoważnienia Ministra Finansów nr [...] z dnia [...]r. oraz znajduje się w wykazie Ministra Finansów zgodnie z art. 23f ust. 6 u.g.h.
Odnosząc się do zarzutu wysokości kosztów badania, to wskazana przez stronę opłata 900 zł stosowana przez laboratoria celne nie jest rzeczywistym kosztem badań, a ustaloną przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 26 kwietnia 2004r. w sprawie zryczałtowanych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne (Dz.U. nr 94, poz. 913 ze zm.) kwotą ryczałtową, którą laboratoria celne mogą pobierać za wykonane badania lub analizy. Wykonawca opinii, "B" nie jest podmiotem objętym tą regulacją.
Skargą z dnia 14 stycznia 2016r. strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej: "O.p."), poprzez wydanie opinii przez jednostkę, której nie można przypisać waloru bezstronności i profesjonalizmu, art. 190 § 1 i 1, art. 121 oraz art. 129 O.p. poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia udziału w badaniu przez jednostkę badającą, a tym samym pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu, naruszenie art. 23b pkt 5 u.g.h. poprzez bezpodstawne obciążenie kosztami opinii przez niewłaściwą jednostkę badającą, która nie była w stanie przeprowadzić badania automatu.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że jednostka badająca wobec zastrzeżeń strony winna być wyłączona od wydawania opinii, a w konsekwencji postępowaniu można zarzucić prowadzenie go w sposób nie budzący w zaufania do organów podatkowych. Organ nie uzasadnił sposobu doboru jednostki badającej, mimo wniosku strony o przeprowadzenie badania przez jednostkę wiarygodną. Skarżąca od początku postępowania wnosiła o dopuszczeni jej do uczestnictwa w czynnościach prowadzonych przez jednostkę badającą, co organ pominął.
Odnośnie merytorycznej oceny automatu strona wskazała, że był on zaopatrzony w stosowne plomby, był dopuszczony do obrotu, badany w trakcie okresowych kontroli, a w sprawie nie odnotowano uchybień przez organ nadzorujący eksploatację automatu, Ministra Finansów. Skoro więc automat jest zgodny z przepisami prawa to nie było podstaw do poddania go badaniu i obciążenia strony jego kosztami. Opinia wydana przez "B" jest tożsama z opinia wydana uprzednio przez "C", a różni się jedynie odmiennymi wnioskami końcowymi, co nie daje podstaw do obciążenia strony kosztami tej opinii.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę rozpoznawanej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych. Zgodnie z art. 23b u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu (ust. 1); w żądaniu, o którym mowa w ust. 1, wskazuje się automat lub urządzenie do gier podlegające badaniu sprawdzającemu, jednostkę badającą przeprowadzającą badanie oraz podmiot, któremu automat lub urządzenie ma być przekazane w celu przeprowadzenia badania, i termin tego przekazania (ust. 2); badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia (ust. 3); koszty badań sprawdzających nie powinny przekraczać średnich stawek stosowanych za dany rodzaj badania (ust. 4); w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie (ust. 5).
W sprawie niniejszej badanie automatu wykonane zostało przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą, tj. "B" na zlecenie Naczelnika Urzędu Celnego w B.. Jak wynika z opinii, badanie zakończone zostało wynikiem negatywnym. Jednostka badająca stwierdziła istnienie nieprawidłowości polegających na przekroczeniu wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze, przekroczeniu wartości maksymalnej jednorazowej wygranej, możliwości wygranych pieniężnych lub punktów kredytowych, grę w wysokich stawkach z wykorzystaniem licznika Bank i premii bonusowych.
Skoro z zawartych w opinii wniosków z przeprowadzonego badania wynikało, że badany automat do gier o niskich wygranych nie spełnia warunków ustawy o grach hazardowych (w tym art. 129 ust. 3), zatem bezsprzecznie istniały podstawy do zastosowania przepisu art. 23b ust. 5 u.g.h. i obciążenia skarżącej spółki kosztami przeprowadzonego badania automatu do gier będącego jej własnością. Weryfikacja wysokości kosztu badania sprawdzającego automatu do gier, którym Naczelnik Urzędu Celnego obciążył skarżącą spółkę, potwierdziła zasadność wysokości kwoty określonej w postanowieniu.
Zwrócić należy uwagę, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zawiera żadnych merytorycznych argumentów wskazujących na niezasadność nałożenia na stronę skarżącą kosztów badania sprawdzającego. Skarżąca kwestionowała bezstronność jednostki badającej, stawiała również zarzuty co do merytorycznej wartości tej opinii. Organ natomiast zasadnie wskazał, że tego rodzaju zarzuty mają znaczenie dla rozpoznania merytorycznego sprawy, nie zaś dla toku postępowania wpadkowego jakim jest postępowanie w przedmiocie wydania opinii o charakterze gier urządzanych na kwestionowanym automacie.
Z treści art. 23b ust. 5 u.g.h. wynika, że w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że opinia wydana przez jednostkę badająca potwierdziła, że automat do gier nie spełnia wymogów określonych w ustawie, a w konsekwencji to skarżąca ponosi koszty wydania tejże opinii.
Natomiast z art. 23b ust. 4 u.g.h. wynika, że koszty badań sprawdzających nie powinny przekraczać średnich stawek stosowanych za dany rodzaj badania. W tym zakresie organ zasadnie wskazał, że kosztów poniesionych przez jednostkę badającą nie można utożsamiać z ryczałtowymi kosztami badań wykonywanych przez laboratoria celne, a określonymi w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r. Uregulowanie to bowiem jest adresowane do wskazanego w nim kręgu podmiotów, a żaden z przepisów rozporządzenia nie rozszerza jego obowiązywania na jednostki badające. Dokonano natomiast oceny kosztów wydania opinii w sprawie z uwzględnieniem kosztów takiej opinii wydawanej przez jednostki o zbliżonym charakterze, które wynosiły w "D" [...] zł brutto, a w "E" [...] zł + 23% VAT. Na tej podstawie zasadnie przyjęto, że koszty opinii wydanej przez "B" odpowiadają warunkom opisanym w art. 23b ust. 4 u.g.h.
Zagadnienia dotyczące treści opinii i wniosków z niej wynikających, co zasadnie podkreślił organ, mogą być przedmiotem oceny jedynie w postępowaniu głównym w przedmiocie oceny spornego automatu, nie zaś w postępowaniu wpadkowym jakim jest zaskarżone postanowienie.
Dodać należy, że przepis art. 23b u.g.h., stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, został dodany ustawą z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, która to ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010r. pod numerem 2010/0622/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn. zm.).
W kontekście powyższego stwierdzić należy, że przepis art. 23b ust. 5 u.g.h. został notyfikowany i jako taki mógł stanowić podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Zatem zasadnie skarżąca spółka została obciążona kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718) skargę oddalił.