Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia A Spółka z o.o. w T. (zwana dalej Sp. z o.o. lub Spółką) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. z [...] r. nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej urządzającemu gry na automatach poza kasynem gry.
Podstawą tego rozstrzygnięcia był następujący stan sprawy:
W ramach prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego w R. postępowania mającego na celu wymierzenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, postanowieniem z dnia [...] r. organ ten odmówił wnioskowanego przez skarżącą zawieszenia ww. postępowania. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że przesłanka zawieszenia postępowania występuje tylko wówczas, gdy z przepisów prawa wyraźnie wynika, że rozstrzygnięcie sprawy jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przytaczając treść art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdził, że wydanie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy przez TSUE oraz że rozstrzygnięcie TSUE pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania administracyjnego.
Nie zgadzając się z wydanym postanowieniem, skarżąca złożyła zażalenie na to rozstrzygnięcie, zaskarżając go w całości i zarzucając temu postanowieniu naruszenie art. 201 §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, poprzez "odmowę zawieszenia przez organ pierwszej instancji postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej wskutek błędnego uznania, że w niniejszej sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, podczas gdy z uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2015r. sygn. akt I KZP 10/15 wynika, że zadanie pytania prejudycjalnego do TSUE przez którykolwiek Sąd krajowy ma ten skutek, że w innych postępowaniach prowadzonych w oparciu o ta samą podstawę prawną należy przyjąć wystąpienie zagadnienia wstępnego skutkującego koniecznością zawieszenia prowadzonego postępowania do czasu udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne przedstawione Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez inny Sąd krajowy."
W uzasadnieniu złożonego zażalenia skarżąca podniosła - podobnie jak we wniosku do Naczelnika Urzędu Celnego w R. - że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej z uwagi na fakt skierowania przez Sąd Okręgowy w Łodzi pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie V Kz 142 /15 o następującej treści: " Czy przepis art. 8 ustęp 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.) może być interpretowany w ten sposób, że brak notyfikacji przepisów uznanych za mające charakter techniczny dopuszcza możliwość zróżnicowania skutków tj. dla przepisów dotyczących swobód nie podlegających ograniczeniom przewidzianym w art. 36 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej brak notyfikacji skutkować powinien tym, że nie mogą być one stosowane w konkretnej sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, zaś dla przepisów odnoszących się do swobód podlegających ograniczeniom z art. 36 Traktatu dopuszczalna jest ich ocena przez sąd krajowy, będący jednocześnie sądem unijnym, czy mimo nienotyfikacji są one zgodne z wymogami art. 36 Traktatu i nie podlegają sankcji braku możliwości ich stosowania".
Zdaniem skarżącej ww. zagadnienie prawne będzie miało - jak podkreśliła — wpływ na wynik postępowania w niniejszej sprawie, co daje podstawę do stwierdzenia, że w tej sprawie wystąpiła przesłanka zawieszenia wskazana w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem znak sprawy [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji znak sprawy [...].
Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Celnej w K. podkreślił, że przedstawiona przez skarżącą w zażaleniu argumentacja nie mieści się w katalogu przesłanek o których mowa w art. 201 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a zatem nie stanowi zagadnienia wstępnego uniemożliwiającego rozpatrzenie sprawy i tym samym brak jest podstawy - w rozpatrywanej sprawie - do zawieszenia postępowania.
Spółka z o.o. A wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. wnosząc o:
- - zmianę zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby celnej w K. w całości poprzez zawieszenie postępowania i wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. do czasu rozpoznania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego zadanego przez Sad Okręgowy w Łodzi w sprawie V Kz 142/15,
- - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Izby Celnej w K..
Niezależnie od powyższego, na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów sądowych poniesionych w sprawie w zakresie objętym skargą w całości. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie:
- - art. 201 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez jego nie niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania pomimo wystąpienia w sprawie zagadnienia wstępnego podlegającego rozstrzygnięciu przez inny organ lub Sąd, a od którego to rozstrzygnięcia zależy wynik niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga okazała się niezasadna.
Na mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.), stwierdza, iż kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie i na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Wreszcie stwierdzić należy, że – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga tylko w granicach danej sprawy.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa procesowego czy materialnego.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ podatkowy dopuścił się naruszenia prawa poprzez fakt utrzymania w mocy postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie określenia wymiaru kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry.
Jako podstawę prawną wnioskowanego zawieszenia strona wskazała art. 201 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zaś jako podstawę faktyczną – wystąpienie przez Sąd Okręgowy w Łodzi z pytaniem prejudycjalnym w sprawie o sygn. akt V Kz 142/15.
Zdaniem Sądu kwestia prejudycjalna występuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które należy do kompetencji innego organu i nie było wcześniej przesądzone. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd WSA w Łodzi wyrażony w orzeczeniu z 12 maja 2011 r., sygn. akt: I SA/Łd 190/11, że zasadą postępowania winna być jego szybkość i ciągłość czynności procesowych w celu załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, a wobec tego, wyjątki od tej zasady winny być interpretowane ściśle.
W świetle tego założenia, stwierdzić należy, że zagadnienie wstępne zachodzi wówczas, gdy występuje przeszkoda uniemożliwiająca rozstrzygnięcie sprawy, przy czym od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego winno zależeć rozpatrzenie sprawy w ogóle, a nie wydanie decyzji o określonej treści. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z 18 lutego 2011, sygn. akt I FSK 1600/10, gdzie Sąd wyraził stanowisko, że organ zawiesza postępowanie jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe.
Ponadto zagadnienie wstępne, to zagadnienie materialnoprawne i to bezpośrednio związane z decyzją, jaka ma być wydana w sprawie. Treścią tego zagadnienia może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne, od rozstrzygnięcia których uzależnione jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej. "Jeżeli jednak wykazuje ono jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą się z nim wiązać określone skutki procesowe, ale jego powstanie nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego" – wyrok NSA z 24 czerwca 2010, sygn. akt I FSK 1025/09. Musi ono pozostawać w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy.
Ponadto przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. musi istnieć obiektywnie, tzn. niezależnie od wniosków czy inicjatywy stron postępowania.
W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepis art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej znajduje zastosowanie wówczas, gdy w trakcie toczącego się postępowania wyłoni się kwestia prawna (zagadnienie wstępne), której rozstrzygnięcie nie leży w kompetencji organu rozpoznającego sprawę, lecz innego organu lub sądu prowadzącego już lub mającego prowadzić z inicjatywy strony lub organu postępowanie zmierzające do jej rozstrzygnięcia, przy czym orzeczenie to w sposób bezpośredni warunkuje możliwość rozpatrzenia danej sprawy i wydania decyzji. Zagadnienie to jest niezbędne do rozpatrzenia i wydania decyzji w konkretnej, toczącej się sprawie.
Na konstrukcję zagadnienia wstępnego składają się zatem cztery elementy:
- - zagadnienie to wyłania się w toku postępowania;
- - jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu;
- - wymaga ono uprzedniego rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; i
- - istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy.
"Jeżeli "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (...) Zatem zagadnienie wstępne wiąże się wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej." (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2011r. sygn. akt II FSK 1916/11).
Wobec powyższego w pierwszej kolejności należy ustalić, czy w danej sprawie występuje zagadnienie wstępne, mogące stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania, a w ocenie Sądu odpowiedź na tak postawione pytanie jest przecząca.
Odnosząc się zatem do wniosku strony o zawieszenie postępowania w związku ze skierowaniem pytania prejudycjalnego do TSUE przez którykolwiek Sąd krajowy stwierdzić należy, że zagadnienie sformułowane w przedstawionym pytaniu prejudycjalnym zostało złożone w postępowaniu karnoskarbowym, w sprawie innej niż sprawa zawisła w postępowaniu głównym, a która dotyczy wymierzenia kary pieniężnej o charakterze administracyjnym za urządzanie gier na automatach.
Ponieważ rozstrzygnięcie przez TSUE pytania prejudycjalnego, zadanego w sprawie o sygn. V Kz 142/15, nie warunkuje wydania decyzji, tym samym nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Dlatego Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpoznający pytania prejudycjalne sądów krajowych nie jest innym sądem, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p., a wyrok Trybunału wydany w trybie prejudycjalnym nie mieści się w pojęciu zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanego wyżej przepisu.
Nadto wskazać trzeba, że – jak już podniesiono – zagadnienie wstępne, to zagadnienie materialnoprawne, natomiast istotą wyroku Trybunału wydanego w trybie prejudycjalnym jest dokonanie wykładni przepisów prawa unijnego w celu zapewnienia jego jednolitej wykładni i stosowania w obrębie państw członkowskich.
Podobny pogląd wyraził WSA w Szczecinie w wyroku z 16 kwietnia 2014r. o sygn. akt I SA/Sz 1526/13, gdzie stwierdził, że "Skoro żaden przepis nie daje ani stronie postępowania podatkowego ani też organowi podatkowemu uprawnienia do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, to Trybunał ten nie może być uznany za organ lub sąd o jakim mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Użyte w art. 201 §1 pkt 2 o.p. określenie "inny organ" należy rozumieć jako każdy organ państwowy uprawniony na podstawie przepisów prawa do podejmowania rozstrzygnięć w prawem przewidzianej formie. Innym organem lub sądem nie będzie w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który orzeka o wykładni przepisów prawa wspólnotowego."
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, zatem stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.