Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 21 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 459/23

Uzasadnienie

Zaskarżonym orzeczeniem z dnia 21 kwietnia 2023 r. nr 9/23 Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej: KWP, organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w B. (dalej: KPP, organ I instancji) z dnia 3 marca 2023 r., nr [..], o uznaniu M.S. (dalej: strona skarżąca, strona, skarżący) winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w zarzucie nr 1 i 2, tj.:

1.W dniu 17 stycznia 2023 r. w miejscowości S., w trakcie pełnienia obowiązków służbowych w patrolu zmotoryzowanym wraz z mł. asp. D.P., będąc zobowiązany do przestrzegania zasad etyki zawodowej, w tym do dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji w której służy i podejmowania działania służącego budowaniu zaufania do niej, obowiązku tego nie dopełnił, poprzez dokonanie zaboru w celu przywłaszczenia dwóch worków koksu o nieustalonej wartości na szkodę Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 Ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.) w zw. z § 23 zasad etyki zawodowej policjanta, stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r., poz.3), 2.W dniu 04 stycznia 2023 r. w miejscowości S., w trakcie pełnienia obowiązków służbowych w patrolu zmotoryzowanym wraz z mł. asp.

D.P., będąc zobowiązany do przestrzegania zasad etyki zawodowej, w tym do dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji w której służy i podejmowania działania służącego budowaniu zaufania do niej, obowiązku tego nie dopełnił, poprzez dokonanie zaboru w celu przywłaszczenia jednego worka koksu o nieustalonej wartości na szkodę Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 Ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.) w zw. z § 23 zasad etyki zawodowej policjanta, stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r., poz.3) oraz o wymierzeniu kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia ze służby.

Podstawą prawną decyzji był art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 171), dalej: ustawa o Policji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 18 stycznia 2023 r. KPP na mocy wydanego postanowienia nr [...] wszczął przeciwko sierż. szt. M. S. postępowanie dyscyplinarne zarzucając popełnienie przewinień dyscyplinarnych polegających na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta. W związku z wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, działając na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, zastosował środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia obwinionego w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy.

W toku postępowania służbowego ustalono, że w dniu 16 stycznia 2023 r. sierż. szt. M.S. wraz z mł. asp. D. P. w godz. 22:00 - 6:00 pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym, z wykorzystaniem pojazdu służbowego nieoznakowanego [...] o numerach rejestracyjnych [...]. Około godz. 1:25 wskazany patrol przemieszczał się ulicą [...], w granicy administracyjnej pomiędzy S. a D.. Z naprzeciwka w ich stronę jechał pojazd służbowy oznakowany Straży Ochrony Kolei (dalej: SOK), którego kierowca zablokował pojazdowi służbowemu Policji dalszą jazdę. W tym patrolu w ramach Grupy Operacyjno - Interwencyjnej Straży Ochrony Kolei K. pełnili służbę D.K. jako dowódca patrolu, st. przod. M. M., st. przod. M. G. i st. przod. G.Z.. Funkcjonariusze SOK poinformowali policjantów, że uzyskali informacje mogące wskazywać na dokonanie przez nich kradzieży węgla z pobliskiego usypu, wskazując jednocześnie na konieczność sprawdzenia bagażnika wykorzystywanego przez nich pojazdu.

W wyniku sprawdzenia wnętrza policyjnego pojazdu okazało się, że w bagażniku znajdowały się dwa worki z zawartością skoksowanego węgla kamiennego, potocznie nazywanego koksem. Na tej podstawie dowódca grupy około godz. 2:00 zgłosił zdarzenie komendantowi zmiany SOK, a następnie poinformował posterunek Straży Ochrony Kolei w Z., skąd o godz. 2:04 informacja dalej została przekazana do dyżurnego Komendy Policji w B.. O godz. 2:08 dyżurny SOK w Z. ponowił kontakt z dyżurnym KPP w B. doprecyzowując miejsce ujęcia funkcjonariuszy Policji. Na tej podstawie dyżurny KPP w B. - asp. szt. G. B. skierował na miejsce zdarzenia Zastępcę Komendanta Komisariatu Policji w S. asp. D.I. oraz Komendanta Komisariatu Policji w S. podkom. R.R.. Po przybyciu na miejsce funkcjonariusze Grupy Operacyjno - Interwencyjnej SOK zrelacjonowali asp. D. I. przebieg zdarzenia oraz pokazali ujawnione worki z koksem. Ujęci policjanci nie tłumaczyli skąd pochodzi węgiel znajdujący się w workach.

W związku z zaistniałym zdarzeniem została skierowana grupa dochodzeniowo - śledcza, która wykonała niezbędne czynności procesowe w tym oględziny miejsca z uwzględnieniem dokładnego jego umiejscowienia i kubatury usypanego węgla, zabezpieczono próbkę koksu z nasypu oraz sporządzona została dokumentacja fotograficzna. Dowódca D. K. w notatce urzędowej z dnia 17 stycznia 2023 r. oraz w złożonych zeznaniach w trakcie przesłuchania w charakterze świadka w toku postępowania dyscyplinarnego wskazał, że w dniu 16 stycznia 2023 r. w ramach pełnionej służby SOK o godz. 22:10 zamontował foto pułapkę w rejonie km [...] linii kolejowej [...] - teren administracyjny S.. Zamontowane urządzenie swym zasięgiem obejmowało usyp koksu, który powstał w dniu 26 października 2022 r. z pociągu [...] należącego do Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. Około godz. 1:25 urządzenie automatycznie przesłało do dowódcy wykonane zdjęcie, na którym widoczny był pojazd z rozpoznawalną marką i typem - [...] w jasnym kolorze.

Kolejne przesłane zdjęcie ujawniało osobę, która jeden worek trzymała w rękach i drugi miała przy sobie na ziemi. Kolejne otrzymane zdjęcie ujawniało moment odjazdu [...]. Na tej podstawie D.K. podjął decyzję o niezwłocznym udaniu się w miejsce pozostawienia foto pułapki od strony ul. [...]. W trakcie przejazdu dowódca SOK otrzymał kolejne zdjęcie odjeżdżającego pojazdu. Na drodze prowadzącej do usypu dowódca zauważył nadjeżdżający z naprzeciwka pojazd i zadecydował o zablokowaniu drogi pojazdem służbowym. Wówczas we wnętrzu zauważył dwóch mężczyzn w umundurowaniu policyjnym, którzy robili wrażenie oczekujących na możliwość przejazdu. Świadek wskazał, że jeden z policjantów krzyknął w stronę funkcjonariuszy SOK - "to my", na co dowódca odpowiedział, że foto pułapka zrobiła im zdjęcie w momencie jak ładowali węgiel do dwóch worków i wkładali te worki do bagażnika samochodu. D. K. poprosił policjantów o pozostanie na miejscu i na prośbę jednego z policjantów pokazał mu sporządzone zdjęcia.

Jednocześnie zwrócił się do policjantów z prośbą o umożliwienie sprawdzenia bagażnika wykorzystywanego przez nich pojazdu służbowego. Po otwarciu okazało się, że w jego wnętrzu znajdowały się dwa zawiązane worki z koksem. Dowódca SOK dodał, że na miejscu w trakcie podejmowanych działań policjanci nie wyjaśniali powodów posiadanego węgla i jaki mieli cel z nim związany. Odnośnie okoliczności zdarzenia świadek podniósł, że zamontowane przez niego urządzenie służbowe posiada niezwykle czułe aparaty, które są w stanie zarejestrować ruch przelatujących ptaków.

Ponadto, od czasu zamontowania foto pułapki w okolicach usypu z pewnością nikt inny nie przebywał, ponieważ taki ruch nie został przez urządzenie zarejestrowany. Dodatkowo zeznał, że w dniu 4 stycznia 2023 r. około godz. 23:40 w tym samym miejscu miała miejsce kradzież z wykorzystaniem takiego samego pojazdu - [...] w jasnym kolorze, a sprawcami było dwóch mężczyzn ubranych w odzież wyposażoną w charakterystyczne odblaski, a u jednego z nich dodatkowo na zdjęciu widoczna była kabura udowa. Na sporządzonych w tym dniu zdjęciach uwidoczniono moment trzymania przez jednego z mężczyzn wypełnionego worka przy otwartym bagażniku pojazdu. Wykonane zdjęcia obejmowały zakres czasowy od godziny 23:38 do 23:45, kiedy nastąpił odjazd [...]. Dokonana przez specjalistę Zespołu Łączności i Informatyki Komendy Powiatowej Policji w B. analiza danych zawartych w aplikacji SWD dotycząca ustalenia służb, wykorzystywanego pojazdu służbowego [...] o numerze rej. [...] oraz prześledzenia sygnału GPS wykorzystywanego przez patrol w dniu 4/5 stycznia 2023 r. i 16/17 stycznia 2023 r. Mobilnego Terminala Noszonego wykazała, że system zarejestrował ślad GPS pomiędzy godzinami 22:42 a 5:01 w nocy z 4 na 5 stycznia 2023 r., gdzie początek trasy obejmował rejon rynku w S., a następnie ulicę [...] i [...].

Około godziny 23:24 ślad GPS urządzenia przemieszczał się drogą [...] na zachód do ulicy [...] i dalej w kierunku północnym do torowiska, a w okolicach torowiska sygnał przystanął w godzinach 23:36-23:48. Sporządzona analiza wykazała, że w nocy z 16 na 17 stycznia 2023 r. patrol o godzinie 1:07 przemieszczał się w stronę ulicy [...] i dalej w stronę torowiska. O godzinie 1:19 odnotowany został wjazd pomiędzy torowisko. W godzinach między 1:25 a 1:39 pojazd służbowy wraz terminalem MTN nie przemieszczał się.

Z informacji wskazanych w książce kontroli pojazdu służbowego [...] o numerze rej. [...] wynika, że w dniu 4 stycznia 2023 r. sprzęt transportowy wykorzystywany był przez mł. asp. D. P., który był jego kierowcą i sierż. szt. M. S.. Dodatkowo wskazano, że trasą jazdy był S. w rejonie nr 1 i 2. Łącznie w tym dniu przejechano 53 km w godz. 22:30 - 5:30. W dniu 16 stycznia 2023 r. kierowcą również był mł. asp. D. P., a dysponentem sierż. szt. M. S.. Pojazd służbowy przemieszczał się w rejonie służbowym S. 1 i 2 i przebył łącznie 102 km w godz. 22:30-4:00.

W toku postępowania dyscyplinarnego przesłuchano w charakterze świadków Komendanta Komisariatu Policji w S. oraz Zastępcę Komendanta Komisariatu Policji w S., przybyłych na ul. [...] bezpośrednio po ujęciu obwinionego przez funkcjonariuszy SOK. Ponadto wykonano oględziny zdjęć uzyskanych przez rzecznika dyscyplinarnego, z Komendy Rejonowej Straży Ochrony Kolei z/s w K., które wykonane zostały przez foto pułapkę założoną przez pracowników SOK w dniu 4 i 16 stycznia 2023 r., której zdjęcia załączono do akt postępowania służbowego.

Z informacji wskazanych w notatce urzędowej z dnia 17 stycznia 2023 r. sporządzonej przez mł. asp. D. P. wynika, że około godz. 1:00 udał się wraz z sierż. szt. M. S. w rejon nastawni kolejowej [...] znajdującej się w S. w okolicach ulicy [...]. Powodem patrolowania tego terenu były liczne w ostatnim czasie kradzieże elementów infrastruktury kolejowej. W trakcie wykonywanych czynności służbowych ujawnił przy jednym z usypów dwa worki z koksem. Z uwagi na to, że w rejonie tym nie ujawnione zostały żadne osoby mogące mieć związek z kradzieżą węgla zadecydował o zabezpieczeniu worków wypełnionych koksem i przewiezieniu do najbliższej nastawni [...]. Podobne stanowisko wyraził sierż. szt. M. S. w trakcie składania wyjaśnień w toku wykonywanych w postępowaniu dyscyplinarnym z jego udziałem czynności przesłuchania.

Odnosząc się do zdarzenia z dnia 17 stycznia 2023 r. wyjaśnił, iż decyzję o zabezpieczeniu worków z węglem, zabraniu ich do radiowozu a następnie przewiezieniu do nastawni podjął wspólnie z mł. asp. D. P.. Strona po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym nie złożyła wzniosów dowodowych.

Po zakończonych czynnościach dowodowych rzecznik dyscyplinarny sporządził sprawozdanie, w którym zawnioskował o uznanie skarżącego winnym zarzucanych mu dwóch przewinień dyscyplinarnych i w związku z tym wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Na tej podstawie przełożony dyscyplinarny wezwał stronę do raportu w celu wysłuchania. Prawidłowo zawiadomiony skarżący nie stawił się.

W dniu 3 marca 2023 r. KPP wydał orzeczenie dyscyplinarne, w którym uznał skarżącego winnym zarzucanych czynów i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Przełożony dyscyplinarny uzasadniając podjętą decyzję służbową podniósł, że złożone przez niego wyjaśnienia stoją w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Odniósł się, do jakże istotnych jego zdaniem, informacji uzyskanych w trakcie zeznań złożonych przez dowódcę SOK D. K. z których wynika, że gdyby oprócz policjantów ktoś jeszcze przemieszczał się w rejonie usypu z pewnością miałby wykonane zdjęcie foto pułapką, której czułość pozwalała zarejestrować nawet najdrobniejszy ruch w rejonie jej zasięgu. KPP wskazał również, że intencje skarżącego były zupełnie inne, niż te ustalone w toku postępowania dyscyplinarnego. Wskazując na logikę i życiowe doświadczenie podniósł, że jeśli skarżący rzeczywiście chciałby zabezpieczyć worki z węglem, pozostawione na miejscu zdarzenia przez innych potencjalnych sprawców, to w pierwszej kolejności powinien poinformować dyżurnego jednostki o takim fakcie, czego nie uczynił.

Nie bez znaczenia dla organu I instancji miała również postawa strony na miejscu zdarzenia i brak inicjatywy do wyjaśnienia sytuacji przybyłym na miejsce policjantom - asp. D.I. i podkom. R. R.. Przełożony dyscyplinarny analizując przebieg zdarzenia z dnia 4 i 16 stycznia 2023 r. uznał, że tożsamy sposób działania sprawców, wykorzystanie pojazdu służbowego oraz zgromadzona dokumentacja służbowa dają podstawę do uznania, iż we wcześniejszym zdarzeniu również brał udział skarżący dokonując kradzieży węgla z usypu. Uzasadniając wymierzoną karę dyscyplinarną KPP odniósł się do wysokiej naganności popełnionych czynów, które zdyskredytowały skarżącego jako policjanta i destrukcyjnie wpłynęły na aspekt wizerunkowy formacji.

Orzeczenie doręczono stronie w dniu 13 marca 2023 r.

Z zachowaniem terminu skarżący wniósł odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego przez organ I instancji. Uzasadniając odwołanie wskazał, że przełożony dyscyplinarny pominął informacje przekazane przez niego w trakcie wyjaśnień, które jego zdaniem nie stoją w opozycji do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto wskazał, że ustalenia w niniejszej sprawie zostały dokonane z pominięciem zeznań mł. asp. D. P., którego nie przesłuchano, co pozwoliłoby na poczynienie istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ustaleń. Zwrócił uwagę, że znajdujące się w bagażniku worki z węglem nie były wynikiem kradzieży, a stanowiły wyłącznie zabezpieczony materiał świadczący o próbie kradzieży koksu dokonanej przez kogoś innego. W kontekście drugiego przewinienia dyscyplinarnego wskazał, że bezpodstawnie uznano jego winę wyłącznie w oparciu o to, że w nocy z 4 na 5 stycznia 2023 r. również pełnił służbę z mł. asp.

D. P., z wykorzystaniem tego samego pojazdu służbowego. Zarzucił organowi I instancji zbyt daleko idącą dowolność przy ocenie tego przewinienia z uwagi na brak dowodów świadczących o tym, że w danym dniu dokonał kradzieży węgla z usypu. Jego zdaniem przekonania takiego nie można kształtować na podstawie wykonanych zdjęć z foto pułapki, których jakość nie pozwala na ocenę tego, kto na tych zdjęciach został uwieczniony, a także sygnału GPS pobranego z urządzenia MTN, którego dokładność nie jest w stanie wskazać jego miejsca przebywania w czasie wykonywania zdjęć przez foto pułapkę. Na tej podstawie strona zawnioskowała o uchylenie zaskarżonego orzeczenia organu I instancji i uniewinnienie od stawianych zarzutów dyscyplinarnych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.

KPP w swoim stanowisku dotyczącym odwołania wniósł o utrzymanie w mocy orzeczenia dyscyplinarnego.

W związku z wymierzeniem skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby organ odwoławczy na mocy decyzji nr [...] z dnia 11 kwietnia 2023 r. powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia, która w sporządzonym w dniu 14 kwietnia 2023 r. sprawozdaniu nie wniosła uwag i zawnioskowała o utrzymanie w mocy orzeczenia dyscyplinarnego organu I instancji.

KWP rozstrzygając w przedmiotowej sprawie wskazał, iż w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy nastąpiło na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym.

Po analizie akt postępowania dyscyplinarnego organ II instancji stwierdził, kompletność zgromadzonego materiał dowodowy, pozwalającą na ocenę zachowania strony w kontekście sformułowanych zarzutów dyscyplinarnych.

Wskazał, że funkcjonariusze Policji pozostają w stosunku zatrudnienia o szczególnym charakterze, definiowanym jako stosunek służbowy. Podstawowymi atrybutami służby są: daleko idąca dyspozycyjność, ryzyko, podporządkowanie poleceniom służbowym oraz poświęcenie na rzecz ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Służba to specyficzny rodzaj pracy, wiążąca się każdorazowo z funkcją społeczną i opiekuńczą państwa. Jest charakterystyczna dla zawodów tzw. zaufania publicznego. Mechanizm odpowiedzialności dyscyplinarnej ma stanowić gwarancję przestrzegania tychże zasad, a także współkształtować jego etos. Rezultatem spełnienia powyższych wymogów jest nałożony na policjanta obowiązek przestrzegania dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej, do realizowania której zobowiązuje się każdy funkcjonariusz przed podjęciem służby zgodnie ze złożoną rotą ślubowania wskazaną w art. 27 ust. 1 ustawy o Policji.

Postępowanie dyscyplinarne wobec policjantów prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy o Policji. W przepisach ustawy zawarta jest regulacja materialnoprawnej odpowiedzialności policjantów, jak również regulacja procesowa postępowania dyscyplinarnego. Regulacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej mają charakter kompleksowy i stanowią one komplementarny z innymi ustawami system reguł określających prawa i obowiązki stron i organów postępowania dyscyplinarnego. Są one takie same lub zbliżone i operują co do zasady tym samym poziomem gwarancji proceduralnych. Wynika to z tej racji, że ze względu na podmiotowe, przedmiotowe i proceduralne aspekty, odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy tzw. służb mundurowych jest składnikiem stosunku służbowego łączącego funkcjonariusza z daną formacją służby. W treści art. 132 ust. 1 ustawy o Policji sformułowana została definicja przewinienia dyscyplinarnego, rozumianego jako delikt dyscyplinarny.

Zgodnie z jego treścią policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zdaniem przełożonego dyscyplinarnego właśnie tego typu znamiona przewinienia dyscyplinarnego swoim zachowaniem wyczerpał skarżący. W postępowaniu dyscyplinarnym, uznanym jako postępowanie o charakterze ąuasi - karnym, nie dokonuje się oceny czy strona popełniła jakiekolwiek przewinienie dyscyplinarne, ale czy popełniła przewinienie dyscyplinarne wyrażone w sformułowanym zarzucie dyscyplinarnym. Uwzględniając przytoczone stanowisko organ odwoławczy podzielił przyjęte przez przełożonego dyscyplinarnego założenie, iż do popełnienia przewinień dyscyplinarnych w ogóle doszło i że zostały zakwalifikowane jako przewinienia dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta. Wniosek taki jest konsekwencją oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Z konkluzji opisu zarzucanych przewinień dyscyplinarnych wynika, że skarżący w dniu 4 i 17 stycznia 2023 r., w trakcie pełnionej służby na terenie jednostki Policji, nie dopełnił obowiązku dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy oraz nie dopełnił obowiązku podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej poprzez zabór w celu przywłaszczenia odpowiednio jednego i dwóch worków koksu o nieustalonej wartości na szkodę Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. Organ I instancji w kwalifikacji prawnej wskazał, że takim zachowaniem skarżący działał wbrew dyspozycji wynikającej z § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 ro. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta. Oceny zachowania obwinionego oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonano w wyniku swobodnej oceny dowodów, przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania, zgodnie z doświadczeniem życiowym.

Istotne znaczenie mają informacje przekazane przez dowódcę Grupy Operacyjno - Interwencyjnej SOK oraz funkcjonariuszy Policji przybyłych bezpośrednio po ujęciu strony. Zamontowana przez pracowników SOK foto pułapka zarejestrowała w dniu 17 stycznia 2023 r. ruch osób i pojazdu w obrębie obszaru, którym objęty był monitoring. Godzina wykonanych przez zamontowane urządzenie zdjęć, przy uwzględnieniu informacji dotyczącej faktycznego czasu rejestracji, uzyskanej z Komendy Regionalnej SOK w K., pokrywa się ze śladami zarejestrowanymi przez GPS w urządzeniu służbowym MTN. Rezultatem tego było ujęcie policjantów w trakcie przemieszczenia się ulicą [...] prowadzącej do miejsca usypu węgla. Wykonane w trybie art. 308 K.p.k. czynności dowodowe (dokumenty włączono do akt postępowania dyscyplinarnego), potwierdzają że osobami zarejestrowanymi przez foto pułapkę byli właśnie policjanci, w tym skarżący, a widoczne na zdjęciach wypełnione worki odnalezione zostały w bagażniku pojazdu służbowego Policji.

Ustalenia te spójne są z danymi zawartymi w karcie pojazdu. Bezpośrednio po ujęciu na zadawane oczywiste pytania, dotyczące podstaw dla których zabrał worki z koksem, nie był w stanie racjonalnie odpowiedzieć i biernie milczał, na co wskazywał asp. D. I.. Dokonane przez rzecznika dyscyplinarnego ustalenia nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że w dniu 17 stycznia 2023 r. skarżący posiadał dwa worki koksu, zabrane wcześniej z usypu węglowego. Według strony worki te znajdowały się w pojeździe służbowym z uwagi na podjęte przez niego działania, mające na celu ich zabezpieczenie i przekazanie do najbliższej nastawni kolejowej. Działanie takie jest zupełnie nieracjonalne i w ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego zupełnie niewiarygodne.

Skarżący pełni służbę w Policji od [...] r., w trakcie której wykonywał służbę patrolową. Daje to podstawę do uznania, że doskonale zna normy wynikające z zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, określającego sposób pełnienia służby patrolowej, w tym postępowanie w przypadku ujawnienia zdarzenia związanego z przestępstwem lub wykroczeniem. Zgodnie bowiem z § 36 pkt 4 tego zarządzenia na miejscu wydarzenia (przestępstwa lub wykroczenia) policjanci powinni w szczególności zabezpieczyć jego miejsce przed zatarciem śladów i innych dowodów.

Dodatkowo zebrać możliwie najwięcej informacji o wydarzeniu i jego sprawcach oraz ustalić świadków (pkt 5). Z przywołanego zarządzenia wynika również obowiązek niezwłocznego poinformowania dyżurnego jednostki Policji w przypadku ujawnienia wykroczenia lub przestępstwa. Takich kroków skarżący nie podjął. Na własną rękę wraz z mł. asp. D. P. zabrał worki wypełnione koksem z usypu. Nie może być to uznane za zabezpieczenie miejsca wydarzenia. W ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego jako niezasadny należy zakwalifikować zarzut dotyczący braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności zdarzenia będącego podstawą postępowania służbowego. Podniesienie zarzutu odstąpienia przez rzecznika dyscyplinarnego od przesłuchania w charakterze świadka mł. asp. D. P., które uniemożliwiło organowi dyscyplinarnemu właściwą jego ocenę jest bezzasadne. W tym zakresie podkreślić należy, że strona posiadając szeroki zakres uprawnień w tym inicjatywy dowodowej, w toku prowadzonych czynności dowodowych nie wskazywała na konieczność przesłuchania w charakterze świadka mł. asp.

D. P.. Działanie takie uznać należy jako przyjętą przez niego koncepcję na sprawę i sposób kształtowania linii obrony. Pomimo to, zdaniem KWP, materiał zgromadzony w sprawie, na tyle obszerny i wyczerpujący, pozwalał, przy uwzględnieniu zasad procesowych, w tym zasady swobodnej oceny dowodów, na ocenę zachowania strony w kontekście przedstawionych zarzutów dyscyplinarnych. Nie bez znaczenia w tej sytuacji był również fakt, że mł. asp. D. P. był obwinionym w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu dyscyplinarnym, w którym zarzucono mu tożsame jak skarżącemu przewinienia dyscyplinarne. Próba przekształcenia źródła dowodowego z obwinionego na świadka i zastąpienia możliwości odmowy składania wyjaśnień na prawo odmowy zeznań czyni wadliwym taką czynność dowodową, a orzekanie na podstawie tak przeprowadzonego dowodu mogłoby świadczyć o wadliwości decyzji i skutkować jej uchyleniem.

W ocenie organu II instancji celem obwinionego był zabór usypanego węgla, a argumenty przez niego przytaczane miały na celu wyłącznie uwiarygodnienie jego obecności w danym miejscu i posiadanie skradzionego materiału. KWP podziela zdanie przełożonego dyscyplinarnego w zakresie oceny popełnienia drugiego z zarzucanych skarżącemu czynów. Zdarzenie z dnia 4/5 stycznia 2023 r. również zostało udowodnione zgromadzonym przez rzecznika dyscyplinarnego materiałem dowodowym. Za uznaniem takim przemawia przede wszystkim zbieżność wizerunków osób i pojazdu uwiecznionego na zdjęciach foto pułapki, godziny pełnionej służby, wykorzystany pojazd służbowy oraz wnioski wynikające z analizy danych zawartych w aplikacji SWD dotyczącej ustalenia służb, pojazdu służbowego [...] o numerze rej. [...] oraz prześledzenia sygnału GPS wykorzystywanego przez patrol. W przedmiotowej sprawie przy ocenie zachowania obwinionego bez znaczenia pozostaje fakt niewnoszenia roszczeń przez Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o.

Bez wpływu na zaistnienie przewinienia dyscyplinarnego ma również brak dokładnej kubatury skradzionego koksu i jego nominalnej wartości. Zarzuty dyscyplinarne wskazujące na nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta i negatywny wydźwięk oraz ocena zachowania strony pozostają bez związku z realną wartością i ilością skradzionego węgla. Ocena taka mogłaby mieć wpływ wyłączne na ewentualną kwalifikację prawną czynu w sprawie karnej. Dla bytu przewinienia dyscyplinarnego pozostaje to bez znaczenia.

W odniesieniu do wymagań, które stawiane są orzeczeniu dyscyplinarnemu, a wyrażone w treści art. 135j ust. 2 ustawy o Policji wyższy przełożony dyscyplinarny posiłkując się stanowiskiem sądów administracyjnych wskazuje, iż wina jest nieodłącznym atrybutem odpowiedzialności o charakterze represyjnym, zatem również odpowiedzialności dyscyplinarnej. Przypisanie jej konkretnemu czynowi wymaga zatem jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej, co w omawianym przypadku KPP uczynił w sposób prawidłowy. Skarżący miał świadomość wysokiego stopnia prawdopodobieństwa popełnienia przewinienia. Decydując się na zabranie bez uprawnienia w dniu 4 i 17 stycznia 2023 r. koksu zgodził się z tym, że działaniem takim popełnia przewinienie dyscyplinarne i zaakceptował taki stan rzeczy. Świadczy to o ewentualnym zamiarze umyślności przy popełnieniu wskazanych przewinień dyscyplinarnych.

Co do oceny wymierzonej skarżącemu kary dyscyplinarnej KWP wskazał na konieczność jej wymierzenia w realiach określonego orzeczenia. Ocena naruszenia obowiązku służbowego, waga tego naruszenia, ustalenia jego zakresu i wymiar kary stanowią kompetencję organów dyscyplinarnych. Zgodnie z 134h ust. 1 ustawy o Policji wymierzona kara dyscyplinarna powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

KPP zbadał oraz uwzględnił okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść strony. Kara wydalenia ze służby stanowi najsurowszą z kar dyscyplinarnych w Policji. Podejmowana jest wówczas, gdy waga popełnionego przewinienia dyscyplinarnego nie pozwala na dalsze pełnienie przez niego służby. Bowiem w sytuacji, gdy policjant decyduje się na kradzież, trudno uznać, by inny środek karny, niż kara wydalenia ze służby, był bardziej adekwatny. Co istotne zdaniem KPP postawa skarżącego ukazuje lekceważący stosunek do całego zdarzenia i próbę zbagatelizowania faktu, iż dokonał zaboru węgla. W takiej sytuacji interes służby winien górować nad indywidualnym interesem funkcjonariusza, gdyż znaczenie tego przewinienia dyscyplinarnego w odbiorze społecznym czyni je nieakceptowalnym, tym samym nie pozwalając na dalsze pełnienie służby przez tego policjanta. Posiadanie pozytywnych opinii i zasług w związku z wykonywaną służbą nie przysporzy utraconego zaufania ani nie zmniejszy ciężaru jego odpowiedzialności.

Dokonanie kradzieży wbrew rocie złożonego ślubowania oraz normom wynikającym z zasad etyki zawodowej policjanta świadczy o wyjątkowej nieodpowiedzialności i nie może być kwalifikowane jako jedynie naganne. Postępowanie takie zasługuje na pobłażanie i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. Skarżący jako doświadczony policjant pionu prewencji z prawie [...] letnim stażem służby winien posiadać świadomość, iż kradzież jest czynem nieakceptowalnym i nietolerowanym w tej formacji, która jest przecież odpowiedzialna za przestrzeganie i egzekwowanie istniejących przepisów prawa. Wobec powyższego KWP nie stwierdził, by w omawianej sprawie wystąpiły okoliczności, które stanowiłyby ustawowe przesłanki do jej złagodzenia.

Pismem z dnia 17 maja 2023 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego orzeczenia KPP oraz uniewinnienie od zarzucanych czynów. W swojej skardze zarzucił naruszenie art. 134 ha § 1 i 2 ustawy o Policji poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, polegającą na przyjęciu, iż w dniach 4 i 17 stycznia 2023 r. nie dopełnił obowiązków przestrzegania zasad etyki zawodowej, w tym do dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmowania działania służącego budowaniu zaufania do niej, poprzez dokonanie zaboru w celu przywłaszczenia worków z koksem, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ocenianego swobodnie, a nie dowolnie jak jego zdaniem uczynił to organ, nie sposób wyprowadzić wniosku zaboru w celu przywłaszczenia worków z koksem.

W dalszej kolejności skarżący zarzucił naruszenie art. 135 g § 1 i 2 ustawy o Policji poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na jego korzyść, a wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, jak również zaniechanie rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na jego korzyść.

Wskazał, że w konsekwencji powyższych naruszeń organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych, tj. że dokonał zaboru worków z koksem, czym naruszył zasady etyki, podczas gdy taka sytuacja nie miała miejsca.

Wskazał również na zbyt ogólnikowe ustosunkowanie się KWP do podniesionych przez niego zarzutów i pominięcie zeznań/wyjaśnień mł. asp. D. P., a to pozwoliłoby jego zdaniem na poczynienie istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń.

W uzasadnieniu podkreślił, iż wbrew ustaleniom KWP, opartych w całości na ustaleniach organu I instancji, z zebranego materiału dowodowego nie sposób wyprowadzić wniosku, że dopuścił się zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych.

Odnośnie zdarzenia z 16/17 stycznia 2023 r. pełniąc służbę w patrolu zmotoryzowanym i obsługując cały rejon służbowy podległy KP S. skarżący wyjaśnił, że miał prawo przebywać na tym terenie i wykonywać tam czynności służbowe. Nie przyznał się do zarzucanych mu przewinień, ponieważ worki z koksem, leżące w rejonie usypu, zabrane zostały do bagażnika radiowozu w celu ich zabezpieczenia i przewiezienia do najbliższej nastawni. Nie poinformował dyżurnego KPP z powodu problemu służbowego telefonu z zasięgiem. W trakcie przejazdu został zablokowany przez pojazd SOK.

Z zeznań D. K. wynika, że na zdjęciach widoczna jest osoba z dwoma workami koksu, co potwierdza twierdzenia skarżącego, ze takowe worki zostały zabezpieczone.

Bez żadnych ku temu dowodów, D. K. miał poinformować patrol o tym, że foto-pułapka zrobiła zdjęcie cyt. " gdy ładujecie koks i macie dwa worki z koksem w bagażniku". Ze zdjęć znajdujących się w aktach absolutnie nie wynika ładowanie koksu. Dodatkowo nie ujawniono żadnych przedmiotów, narzędzi mogących mieć związek ze sprawą, tj. żadnych narzędzi, rękawiczek itp., a obydwaj z mł asp. D. P. nie mieli brudnych rąk. To potwierdza również jego wyjaśnienia, że do bagażnika załadowali worki z koksem celem ich zabezpieczenia, co zostało całkowicie zignorowane przez organ II instancji.

Z zeznań podkom. R. R. wynika, że jednym z zadań na służbę w tym dniu były zadania związane z patrolowaniem szlaków kolejowych, z uwagi na częste kradzieże. Skarżący podkreślił, że w ramach czynności zawodowych ujmował sprawców kradzieży węgla i był za to nagradzany. Potwierdza to zatem cel przedsiębranych przez niego czynności, jak również całkowita bezzasadność stawianych zarzutów. Wbrew ustaleniom KWP wyjaśnił jednemu z przybyłych na miejsce zdarzenia policjantów, tj. podkom. R. R. co się wydarzyło. W tym zakresie ustalenia organu II instancji są całkowicie sprzeczne z materiałem dowodowym.

Wyjaśnił, że w bagażniku znajdowały się dwa worki z kosem, które zabezpieczyli po ich ujawnieniu oraz że było brak podstaw do twierdzeń, że zabrali je w celu przywłaszczenia wraz z mł. asp. D. P.. Te wyjaśnienia potwierdzają zeznania podkm. R.R., notatka służbowa sporządzona przez mł. asp. D. P., oględziny miejsca, brak ujawnienia narzędzi, rękawiczek itp. Ustalenia organu, iż celem skarżącego był zabór usypanego węgla, były dowolne. Mieli uzasadnione powody, dla których nie informowali o przyczynach posiadania worków z koksem funkcjonariuszy SOK (oskarżyli skarżącego i mł. asp. D. P. o ładowanie węgla do worków), a dla wyjaśnienia w pełni sytuacji logicznym było poczekanie na funkcjonariuszy Policji. O powodach posiadania worków z koksem w bagażniku poinformowali podkom. R.R..

W dalszej części uzasadnienia skarżący podkreślił, że w trakcie służby był wielokrotnie nagradzany, a ryzykowanie całej swojej kariery zawodowej dla zaboru worków z koksem byłoby całkowicie irracjonalne.

Odnosząc się do przywołanego przez organ II instancji zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z 14 sierpnia 2007 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, określającego sposób pełnienia służby patrolowej, w tym postępowanie w przypadku ujawnienia zdarzenia związanego z przestępstwem lub wykroczeniem, w szczególności jego § 36 pkt 4 i 5 podniósł, że na miejscu zdarzenie nie stwierdzili obecności osób trzecich, narzędzi itp. Nie było zatem możliwości zabezpieczenia śladów i innych dowodów, bo takich nie stwierdzono, nie można było ustalić świadków, a jedyny dowód jaki mógł zostać zabezpieczony to worki z koksem. O przyczynach niepoinformowania o ujawnieniu przestępstwa lub wykroczenia wyjaśniono - telefon służbowy nie miał zasięgu. Dowolne były zatem ustalenia organu II instancji, że zabranie przez skarżącego i mł. asp. D. P. worków do bagażnika służbowego samochodu nie stanowiło zabezpieczenia dowodów ujawnionego przestępstwa lub wykroczenia.

Odnosząc się do zdarzenia z 4/5 stycznia 2023 r. wskazał, że nie pamięta, czy pełnił wtedy służbę z mł. asp. D. P.. Na podstawie zebranych dowodów nie sposób przypisać mu drugiego z zarzucanych mi przewinień dyscyplinarnych. Z faktu, ze w nocy z 4/5 stycznia 2023 r. w godz. 22:00-6:00 pełnił służbę z mł. asp. D. P., wykorzystując samochód marki [...] koloru jasnego nie sposób wyprowadzić jednoznacznego wniosku, że to ten samochód znajdował się przy usypie. Ze zgromadzonych w toku postępowania zdjęć nie da się wyprowadzić wniosku, kto na owych zdjęciach się znajduje i czy są to umundurowani policjanci. W trakcie okazania zdjęć podkom. R.R., z uwagi na niską jakość fotografii, nie był w stanie rozpoznać ani osób, ani pojazdu. Skoro znający swoich podwładnych świadek nie był w stanie rozpoznać nikogo na zdjęciach, tym bardziej nie jest to możliwe przez osoby trzecie. Nadmienić przy tym należy, ze daty zdjęć wykonanych przez foto- pułapkę w ogóle nie korelują z czasem zdarzeń opisanych w zarzutach, wskazano na nich rok 2019. Okoliczność tę pominęły organy obu instancji.

Ustalenia w oparciu o ww. dowody stanowią jedynie poszlaki, nie można wykluczyć innego przebiegu zdarzenia. Przypisywanie skarżącemu przewinienia zarzucanego w pkt 2 oparto zatem na dowolnych ustaleniach, a wszelkie niedające się usunąć wątpliwości winny być rozstrzygnięte na jego korzyść. Wszystko powyższe powinno skutkować uniewinnieniem go od zarzucanych mu przewinień. Organ II instancji nie odniósł się do zarzutów podniesionych przeze niego w odwołaniu w sposób prawidłowy, szereg z nich pominął. W związku z tym wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W odpowiedzi na skargę KWP podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż skarżący w złożonej skardze powielił zarzuty podniesione w odwołaniu od rozstrzygnięcia postępowania dyscyplinarnego przed organem I instancji. Stwierdził, iż organ I instancji dokonał słusznej oceny całokształtu okoliczności sprawy w kontekście wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, a także nie stwierdził, by w omawianej sprawie wystąpiły okoliczności, które stanowiłyby ustawowe przesłanki do złagodzenia tej kary.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie KWP z dnia 21 kwietnia 2023 r. nr 9/23, utrzymujące w mocy orzeczenie KPP z dnia 3 marca 2023 r., nr [...], o uznaniu skarżącego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w zarzucie nr 1 i 2 oraz o wymierzeniu kary dyscyplinarnej w postaci wydalenia ze służby. Istota sporu sprowadza się do tego, czy skarżący popełnił delikt dyscyplinarny. W ocenie skarżącego brak jest podstaw do uznania jego postępowania za niezgodne z prawem i wobec tego powinien zostać uniewinniony. KWP stoi na stanowisku przeciwnym, bowiem uznał skarżącego za winnego przewinień dyscyplinarnych popełnionych 4 stycznia i 17 stycznia 2023 r., kwalifikując je jako nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Dokonując oceny zaskarżonego orzeczenia w zakresie zgodności z prawem należy stwierdzić, że odpowiada ono prawu, a przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie jego zgodności z prawem wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Sąd w składzie orzekającym w pierwszej kolejności poddał analizie sposób prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w niniejszej sprawie i nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania. Zaznaczyć wszakże należy, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów jest wprawdzie postępowaniem administracyjnym, jednakże nie toczy się według szczegółowych uregulowań kodeksu postępowania administracyjnego. Zasady tego postępowania zamieszczono w rozdziale "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" ustawy o Policji. W rozdziale tym (art. 132-144 a) ustawodawca zawarł przepisy określające materialno-prawne zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz uregulował tryb postępowania dyscyplinarnego.

Sąd wyjaśnia dalej, iż zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Natomiast jak wynika z ust. 2 cyt. przepisu naruszenie dyscypliny stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności:

1. 1) niedopełnienie obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania, a także przepisów prawa;
2. 2) odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub polecenia, z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 58 ust. 2;
3. 3) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy;
4. 4) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa;
5. 5) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego policjanta, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, policjantowi lub innej osobie;
6. 6) nadużycie zajmowanego stanowiska dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej;
7. 7) postępowanie przełożonego w sposób przyczyniający się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w podległej jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej Policji;
8. 8) porzucenie służby;
9. 9) samowolne oddalenie się z rejonu zakwaterowania lub nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca pełnienia służby lub niestawienie się w tym miejscu;
10. 10) stawienie się do służby w stanie nietrzeźwości albo po użyciu alkoholu lub po użyciu podobnie działającego środka, pełnienie jej w takim stanie, a także spożywanie alkoholu lub używanie podobnie działającego środka w czasie służby;
11. 11) umyślne naruszenie dóbr osobistych innego policjanta;
12. 12) utrata służbowej broni palnej, amunicji lub legitymacji służbowej;
13. 13) utrata przedmiotu stanowiącego wyposażenie służbowe, którego wykorzystanie przez osoby nieuprawnione wyrządziło szkodę innej osobie lub stworzyło zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa powszechnego;
14. 14) ujawnienie informacji pozostającej w związku z wykonywaniem czynności służbowych, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie (art. 132 ust. 3 u.p.).

Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej, o czym stanowi art. 132 ust. 4 ustawy o Policji.

Katalog kar dyscyplinarnych zawiera art. 134 ustawy o Policji. Są nimi kara dyscyplinarna:

1. 1) upomnienia;
2. 2) nagany;
3. 3) ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;
4. 4) wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe;
5. 5) obniżenie stopnia;
6. 6) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby;
7. 7) wydalenie ze służby.

Przedstawiona w powyższym przepisie gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca natomiast nie określił, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich, bowiem pozostawił to do uznania właściwego organu. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie zwracał uwagę (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 (OTK-A 2004/9/93) m.in. na to, że brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. W przypadku zaistnienia wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych właściwe organy są uprawnione do stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych różnych dolegliwości prawnych, włącznie z możliwością rozwiązania z nimi stosunku służbowego, zwłaszcza gdy wymaga tego dobro służby.

Zdaniem Sądu, w postępowaniu dyscyplinarnym zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia.

Wyjaśniając dalej, stosownie do art. 132a pkt 1 ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić, albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. Do pociągnięcia funkcjonariusza Policji do odpowiedzialności dyscyplinarnej konieczne jest stwierdzenie, czy zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne jest zawinione. Ustawodawca w art. 132a ustawy o Policji wskazuje dwie postacie winy, warunkujące odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza Policji. Powyższy zapis przepisu art. 132a pkt 1 ustawy o Policji odwołuje się do funkcjonującej na gruncie Kodeksu karnego instytucji winy umyślnej, w ramach której występuje zamiar bezpośredni lub ewentualny. Przy czym w przypadku tej drugiej postaci umyślności policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie.

Na gruncie niniejszej sprawy znaczenie ma odesłanie do stosowania przepisów kodeksu postępowania karnego przewidziane w art. 135p. ust. 1 ustawy o Policji. Z przepisu tego wynika, że wskazane w nim odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania karnego ma zastosowanie po pierwsze, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji, a po drugie, że przepisy te dotyczące wezwań terminów, doręczeń i świadków stosuje się odpowiednio, a więc z uwzględnieniem specyfiki postępowania dyscyplinarnego uregulowanego w ustawie o Policji. Do postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów nie mają zastosowania między innymi przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące oskarżonego zawarte w Rozdziale 8 w art. 71-81. Uprawnienia obwinionego policjanta w postępowaniu dyscyplinarnym uregulowane zostały w sposób wyczerpujący w art. 135f ustawy o Policji, a zatem tylko poszczególne normy tego artykułu stanowić mogą podstawę kontroli sądowej przy ocenie zarzutu naruszenia uprawnień obwinionego.

Z ustawy o Policji wynika sformalizowany tryb postępowania w zakresie czynności procesowych w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów. Zgodnie z art. 135a ust. 1 tej ustawy postępowanie dyscyplinarne oraz czynności wyjaśniające, o których mowa w art. 134 i ust. 4 prowadzi rzecznik dyscyplinarny. Postępowanie dyscyplinarne prowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego kończy się, jak stanowi to art. 135i ust. 7 ustawy o Policji wydaniem (po zapoznaniu obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego) postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych oraz sporządzeniem sprawozdania. W oparciu o ocenę zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie, o których mowa w art. 135j ust. 1.

Przenosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy podnoszony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 134ha ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego należy uznać za bezzasadny. Bowiem podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne (art. 134ha ust. 1 ustawy o Policji). Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny kształtują swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji).

Zatem rolą organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne jest zgromadzenie kompletnego i wyczerpującego materiału dowodowego, a następnie poddanie go wnikliwej ocenie i wydanie rozstrzygnięcia o winie policjanta i wymiarze kary dyscyplinarnej. Z kolei rolą sądu administracyjnego, kontrolującego orzeczenie dyscyplinarne, jest ustalenie, czy organ wyczerpał wszystkie możliwości dowodowe, czy właściwie ocenił materiał dowodowy, a także czy wymierzona kara jest adekwatna do wagi zarzuconego przewinienia, a jej zastosowanie zostało przez organ należycie uzasadnione.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Wszechstronnie wyjaśniono okoliczności zarzucanego skarżącemu czynu, a materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 6-7 zaskarżonego orzeczenia) organ wskazał okoliczności i dowody, które legły u podstaw ustalenia stanu faktycznego oraz przepisy prawa i rozważył stwierdzone naruszenia w kontekście winy (strona 8 zaskarżonego orzeczenia), jaką można skarżącemu przypisać.

Sąd nie daje wiary twierdzeniu Skarżącemu, jakoby w trakcie służby 17/18 stycznia 2023 r. ujawnione w trakcie w trakcie patrolu szlaków kolejowych w S. na usypie dwa worki z koksem zostały przez niego zabrane do bagażnika samochodu służbowego nie celem ich przywłaszczenia, a zabezpieczenia celem przewiezienia do najbliższej nastawni. Okoliczności tych nie potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Stan faktyczny zdarzenia, jaki nastąpił w nocy z 16/17 stycznia 2023 r. ustalony został w oparciu o materiał dowodowy, na który składały się m.in. notatki urzędowe (karta 17, 18, 19, 24 akt administracyjnych), protokół oględzin (karty 25-27 akt administracyjnych), notatka służbowa z wydrukami pozycjonowania urządzenia naniesionymi na mapę (karty 48-64 akt administracyjnych), zeznania świadków (karta 91, 92, 93, 123, 132 akt administracyjnych), protokołu z odprawy lub czynności zbliżonych do odprawy służby patrolowej (karty 68-81 akt administracyjnych), protokół przesłuchania obwinionego (karta 133 akt administracyjnych), protokół zapoznania skarżącego z aktami postępowania (karta 135, 136 akt administracyjnych).

Z powyższych dokumentów wynika, iż w nocy z 16/17 stycznia 2023 r. skarżący pełnił służbę z mł. asp. D. P.. W trakcie patrolu szlaków kolejowych w S. ujawnili na usypie dwa worki z koksem, które następnie w godz. 01.25 - 01.38 włożyli do bagażnika radiowozu. Samochód odjechał, przemieszczając się ul. [...], która prowadzi do miejsca usypu węgla. Został zatrzymany przez funkcjonariuszy SOK, którzy w bagażniku stwierdzili dwa worki koksu.

Godzina wykonanych przez zamontowaną foto pułapkę zdjęć pokrywa się ze śladami zarejestrowanymi przez GPS w urządzeniu służbowym MTN.

W oparciu o wykonane w trakcie postępowania dyscyplinarnego czynności dowodowe potwierdzono, że osobami zarejestrowanymi przez foto pułapkę byli policjanci, w tym skarżący. Widoczne na zdjęciach wypełnione worki odnalezione zostały w bagażniku pojazdu służbowego Policji w chwili ujęcia skarżącego.

O fakcie ujawnienia worków z koksem skarżący nie powiadomił dyżurnego. Wyjaśniając tę okoliczność skarżący wskazał, że powodem był brak zasięgu w telefonie w tym miejscu. Kontakt został nawiązany później, z prywatnego telefonu mł. asp. D. P., po zatrzymaniu przez funkcjonariuszy SOK o godz 2.14. (o 2.04 nie nawiązano połączenia telefonicznego). W trakcie rozmowy nic doszło do przekazania przez skarżącego informacji o ujawnieniu worów z koksem, ponieważ dyżurny miał już wiedzę o tym zdarzeniu od dyżurnego SOK.

Przełożony dyscyplinarny analizując przebiegu zdarzenia z dnia 4 stycznia 2023 r. stwierdził tożsamy przebieg jak ten z 17 stycznia 2023 r., a mianowicie ujawniony na nasypie worek z koksem włożony został do samochodu służbowego w trakcie patrolu zmotoryzowanego wykonywanego przez skarżącego. Pozwala to uznać, że skarżący brał udział w stwierdzonym zdarzeniu kradzieży węgla z usypu w dniu 4 stycznia 2023 r.

Sąd w składzie orzekającym uznał, że orzeczenia organu I i II instancji w zakresie uznania działania skarżącego z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym było prawidłowe. Art. 132a ustawy o Policji stanowi, że przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, bądź nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał, albo mógł i powinien przewidzieć. Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły, że zarzucanych mu czynów skarżący dopuścił się z winy umyślnej w zamiarze ewentualnym (strona 8 i 9 zaskarżonego orzeczenia). Zgodzić się należy z KWP co do tego, że skarżący działając na podstawie § 36 pkt 4 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie metod i from wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym na miejscu wydarzenia (przestępstwa lub wykroczenia) powinien w szczególności zabezpieczyć miejsce przed zatarciem śladów i innych dowodów.

Dodatkowo powinien zebrać możliwie najwięcej informacji o wydarzeniu i jego sprawcach oraz ustalić świadków (pkt 5). Z przywołanego zarządzenia wynika również obowiązek niezwłocznego poinformowania dyżurnego jednostki Policji w przypadku ujawnienia wykroczenia lub przestępstwa. Skarżący nie podjął takich działań. Wręcz przeciwnie - wspólnie z mł. asp. D. P. włożył worki wypełnione koksem z usypu do bagażnika samochodu służbowego, co nie wypełnia znamion czynności zabezpieczenia dowodów w sprawie. Dokonana przez orzekające w sprawie organy ocena czynu jako kradzieży jest prawidłowa.

Zgodnie z art. 135g ust. 1 ustawy o Policji należy badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Natomiast według art. 135g ust. 2 ustawy o Policji niedające się usunąć wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść obwinionego. W rozpatrywanej sprawie nie można zarzucić organom, iż nie uwzględniły okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego. Z zaskarżonego orzeczenia (s.

11) wynika bowiem, że KWP wziął pod uwagę dotychczasowy przebieg służby (brak kar dyscyplinarnych, regularne nagrody motywacyjne) Dla tych okoliczności przeciwwagę stanowił zebrany w sprawie materiał dowodowy, który wskazywał na zachowanie skarżącego, nie licujące z godnością policjanta, etyką zawodową, narażające dobre imię formacji. Organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę, nie przekroczył, zdaniem Sądu, dyrektyw wymiaru kary, która powinna stanowić proporcjonalną do stopnia zawinienia represję oraz zważył oba dobra - dobro policjanta i dobro służby, należycie uzasadniając swoje stanowisko.

KWP uwzględnił kryteria wymienione w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, czyli rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, okoliczności jego popełnienia, następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na skarżącym obowiązków oraz pobudki działania. Wziął pod uwagę dotychczasowy przebieg służby i pozytywną opinię (strony 9-10). Warto podkreślić, iż wobec naruszenia przez skarżącego obowiązków służbowych wymierzono mu najsurowszą karę. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym organy wymierzając karę wyczerpująco ją umotywowały. Wskazały, iż skarżący przez swoje zachowanie doprowadził do utraty nieposzlakowanej opinii, sprzeniewierzając się przyjętym na siebie obowiązkom związanym z wykonywaniem zawodu opartego na szczególnym zaufaniu społecznym.

Nie można temu pobłażać. Policjant powinien być wzorem do naśladowania dla obywateli i innych funkcjonariuszy, dając im przykład swoim nienagannym postępowaniem i postawą - w szczególności w trakcie pełnionej służby, a rolą przełożonego dyscyplinarnego jest surowe egzekwowanie przestrzegania przepisów prawa w ramach prowadzonej polityki kadrowej w swojej jednostce. Zachowanie skarżącego bezsprzecznie mogło pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej w przypadku, kiedy jej funkcjonariusz szczególnie zobowiązany do przestrzegania norm prawnych celowo je łamie. Sąd stwierdził w realiach rozpoznawanej sprawy, że wymierzona kara jest adekwatna do rangi i rodzaju popełnionych przewinień.

Końcowo podkreślić należy, że podobne stanowisko wyraził tut. Sąd w wyroku z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 419/23 oddalając skargę drugiego patrolującego wspólnie ze skarżącym policjanta. Natomiast skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażoną w powyższym wyroku argumentację.

Z uwagi na szybki termin rozpoznawania niniejszej sprawy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia nie podlegał rozpoznaniu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.