Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] r. skarżący domagał się przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 września 2015 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu podał, że przesyłkę zawierającą powyższe rozstrzygnięcie odebrał [...] r. członek rodziny, który przekazał ją dopiero "w dniu dzisiejszym", podczas gdy termin do wniesienia sprzeciwu upłynął [...] r. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący nie jest reprezentowany przez fachowego pełnomocnika nie miał świadomości, jakie wymogi formalne musi zachować składając środek zaskarżenia. Dlatego też w jego ocenie w sprawie wystąpiły obiektywne i niezawinione przyczyny uchybienia terminu, które przemawiają za uwzględnieniem złożonego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, § 2 i § 4 cyt. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna też dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być stosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo wniesienie prośby przez zainteresowanego w terminie wskazanym oraz dokonanie czynności dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu.
Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, której nie można było przezwyciężyć.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Co więcej nie przybliżył żadnej obiektywnej i niezależnej od niego przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności w terminie. Fakt doręczenia przesyłki zawierającej postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 września 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, do rąk dorosłego domownika (będącego członkiem rodziny) nie może stanowić przesłanki przemawiającej za przywróceniem terminu, skoro ustawa przewiduje skuteczność takiego doręczenia (vide: art. 72 § 1 ustawy p.p.s.a.), a dopuszczenie do sytuacji, w której dorosły domownik (to jest żona) nie przekazuje skarżącemu niezwłocznie korespondencji, tylko po kilku (bliżej niesprecyzowanych) dniach, należy oceniać jako brak dochowania należytej staranności w dbaniu o własne interesy, skoro informację, o tym kiedy upływał uchybiony termin skarżący w dniu składania wniosku posiadał, albowiem sam wskazał, że termin zakończył bieg [...] r.
Podobnie podnoszone przez stronę argumenty sprowadzające się do usprawiedliwiania jakoby uchybienie terminu nastąpiło na skutek nieświadomości wynikającej z nieznajomości przepisów prawa nie mogły przemawiać za zasadnością złożonego wniosku. Tym bardziej, że w rozpoznawanej sprawie skarżący występował już, tyle że na innym etapie, z wnioskiem o przywrócenie terminu podając te same argumenty co obecnie. Jego wniosek został wówczas przez tut. Sąd postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r. rozpoznany odmownie. Argumentacja tam zawarta pozostaje aktualna, gdyż z tych samych powodów skarżący uchybił terminowi przewidzianemu w art. 259 § 1 ustawy p.p.s.a. do złożenia sprzeciwu, co więcej składając wniosek o przywrócenie terminu nie podał, kiedy powziął wiadomość o ustaniu przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu, a nadto nie wskazał na nagłe i nieprzewidziane okoliczności, które uniemożliwiły mu dokonanie czynności i zachowanie terminu.
Dlatego też Sąd w składzie to orzekającym działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1, § 2 i § 4 ustawy p.p.s.a odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 ustawy p.p.s.a. nie zostały bowiem spełnione. Dlatego też postanowiono orzec jak w sentencji.