Uzasadnienie
Zaskarżonym aktem z dnia 17 czerwca 2022 r., nr [...], Komendant Miejski Policji w C. (dalej: organ administracji), działając na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.), przyznał adwokatowi M.B. (dalej: skarżąca) wynagrodzenie w wysokości 236,16 zł brutto z tytułu pełnienia przez nią funkcji kuratora w postępowaniu administracyjnym.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z 18 sierpnia 2020 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Rodzinnych i Nieletnich ustanowił skarżącą kuratorem dla nieznanej z miejsca pobytu P.O., celem reprezentowania jej w postępowaniu administracyjnym w sprawie o usunięcie pojazdu marki Fiat Seicento o numerze rejestracyjnym [...] na parking strzeżony.
W związku z zakończonym postępowaniem administracyjnym skarżąca, pismem z 3 lutego 2022 r., zwróciła się o podanie danych do faktury z tytułu pełnienia funkcji kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu P.O. Jednocześnie wyjaśniła, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy § 8 pkt 5 w zw. z § 21 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 18), które to określają wysokość wynagrodzenia w zależności od wartości przedmiotu sporu.
Z kolei pismem z 21 marca 2022 r. skarżąca wystąpiła o wypłatę wynagrodzenia w kwocie 1180,80 zł za pełnienie funkcji kuratora, do którego załączyła fakturę nr [...] z dnia 21 marca 2022 r.
Zaskarżonym aktem z dnia 17 czerwca 2022 r. organ przyznał skarżącej wynagrodzenie brutto w kwocie 236,16 zł. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują odpowiednie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 536) oraz przepisy określające wynagrodzenie adwokackie w innej sprawie tj. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) w wysokości 480 złotych. Oznacza to zatem, że wynagrodzenie kuratora ustalone w związku z udziałem w postępowaniu nie może przekraczać kwoty 192 zł netto (bez podatku VAT) i kwoty 236,16 zł brutto (z podatkiem VAT), nie może też być niższe niż 60,00 zł.
W związku z powyższym organ uznał, że wniosek skarżącej o przyznanie wynagrodzenia ponad kwotę 236,16 zł nie znajduje podstaw prawnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu w całości. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez:
- - błędną ocenę materiału dowodowego w zakresie podstaw do przyznania wysokości wynagrodzenia,
- - naruszenie § 8 pkt. 5 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa i kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Argumentując zasadność skargi podniosła, że zastosowanie powinien mieć § 8 pkt. 5 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Wysokość wynagrodzenia jest związana bowiem z wysokością należności obciążającej zgodnie z decyzją administracyjną wydaną na nieznaną z miejsca pobytu P.O., która to należność mogła być przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że wysokość wynagrodzenia powinna stanowić tj. 40 % stawki minimalnej. W związku z czym faktura został wystawiona na 40 % z kwoty 2400, tj. kwotę 960 zł powiększoną o podatek VAT. Skarżąca dodatkowo wskazała, że wystawiona faktura została zaksięgowana, organ natomiast w wiadomości mailowej wystąpił z prośbą o przedłużenie terminu jej płatności do 30 kwietnia 2022 r. nie kwestionując przy tym jej wysokości.
Pismem z dnia 9 stycznia 2023 r. skarżąca poinformowała, że kwota należności głównej będącej podstawą wystawionej faktury VAT to 16 482 zł, co wynika z upomnienia wystawionego 20 września 2022 r. przez Prezydenta Miasta C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Poza sporem jest, że skarżąca postanowieniem Sądu Rejonowego w C., [...] Wydział Rodzinnych i Nieletnich z 18 sierpnia 2020 r. sygn. akt [...], na wniosek Komendanta Miejskiego Policji w C., została ustanowiona kuratorem dla nieznanej z miejsca pobytu P.O., celem reprezentowania jej interesów w postępowaniu administracyjnym w sprawie usunięcia pojazdu na parking strzeżony i z nałożonego obowiązku się wywiązała.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest natomiast ocena, czy organ prawidłowo przyznał skarżącej wynagrodzenie za czynności kuratorskie w kwocie 236,16 zł w oparciu o § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, czy też podstawę wynagrodzenia powinien stanowić § 8 pkt 5 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, czego domagała się skarżąca.
Dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wynagrodzenie to ustalono w zgodzie z obowiązującymi przepisami.
Na wstępie należy wskazać, że w zakresie sposobu określania wysokości wynagrodzenia kuratora dla osoby nieobecnej nieznanej z miejsca pobytu, Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 278/12, z uwzględnieniem zmian przepisów, które miały miejsce po jego wydaniu. NSA uznał wówczas, że wynagrodzenie przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego ustanowionego na wniosek organu administracyjnego zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. należy do kosztów postępowania administracyjnego. Stanowisko to koreluje z uchwałą Sądu Najwyższego z 9 lutego 1989 r., sygn. akt III CZP 117/88, (publ. OSNC 1990/1/11), w uzasadnieniu której SN stwierdził, że wynagrodzenie za sprawowanie kurateli przez przedstawiciela strony ze względu na jej charakter ściśle związany z konkretnym postępowaniem administracyjnym uzasadnia traktowanie tego wynagrodzenia w ramach kosztów postępowania administracyjnego.
Wprawdzie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy szczególne nie stanowią wprost o tym, że wynagrodzenie przysługuje przedstawicielowi za wykonane czynności, to jednak twierdzenie przeciwne nie dałoby się pogodzić z konstytucyjnymi zasadami – w tym z art. 2 Konstytucji RP. W wykonywanie obowiązków kuratora nie jest bowiem wpisany element dobrowolnej, bezinteresownej działalności społecznej. Relacja, jaka zawiązała się pomiędzy organem administracji publicznej a kuratorem wykreowana została poprzez postanowienie sądu powszechnego, które nakłada na kuratora obowiązek podejmowania niezbędnych czynności w charakterze przedstawiciela osoby nieobecnej, ale jednocześnie daje uprawnienie kuratorowi do uzyskania wynagrodzenia w zamian za podjęte czynności w ramach pełnionej funkcji.
Wypełnienie istniejącej luki prawnej w zakresie ustalenia wysokości wynagrodzenia przedstawiciela (kuratora) osoby nieobecnej, zdaniem Sądu, powinno nastąpić w drodze analogii przez zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Takie stanowisko dominuje zresztą w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2020r., sygn. akt I OSK 3193/19, wyrok NSA z 22 września 2022 r. sygn. akt I OSK 488/20).
Zgodnie z § 1 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej "kuratorem", ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju (§ 1 ust. 2).
W związku z zawartym we wskazanym przepisie odesłaniem w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie zatem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, które zostało wydane na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy Prawo o adwokaturze, a nie wskazane w skardze rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, którego podstawę stanowi art. 29 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze.
Skoro zatem przedmiotem sprawy administracyjnej było usunięcie pojazdu na parking strzeżony, to zdaniem Sądu organ zasadnie przyjął jako stawkę minimalną kwotę 480 zł określoną w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie i od tego jako maksymalną należy liczyć stawkę 40% z tej kwoty, powiększoną o kwotę niezbędnych wydatków. Poza sporem jest, że 40% z tej stawki wynosi 192 zł (236,16 zł z podatkiem VAT) i wysokość wynagrodzenia kuratora nie może przekraczać tej kwoty, jak również nie może być mniejsza od 60 zł.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że skarżąca otrzymała należne wynagrodzenie zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami prawa. Nadto w ocenie Sądu organ w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, w konsekwencji podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego nie zasługiwały na uwzględnienie.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.