Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. o numerze [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. o cofnięciu rejestracji automatu do gier o niskich wygranych VEGAS MULTIGAME, nr fabryczny [...] i poświadczenia rejestracji [...], eksploatowanego przez spółkę z o.o. "A" z W. Decyzje administracyjne zostały wydane przy następujących ustaleniach faktycznych.
[...] r. spółka "A" uzyskała poświadczenie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych VEGAS MULTIGAME, nr fabryczny [...].
[...] r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w K. przeprowadzili kontrolę tego automatu pod kątem przebiegu gier o niskich wygranych, w czasie której dokonano eksperymentu, który dał podstawy do stwierdzenia, że wartość jednorazowej wygranej na tym automacie jest wyższa niż 60 zł, a zatem jest wyższa od wartości określonej w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540).
[...] r. organ pierwszej instancji uzyskał opinię biegłego sądowego Sądu Okręgowego w C. z zakresu informatyki i telekomunikacji R. R., sporządzoną dla potrzeb postępowania karnego, dotyczącą, między innymi, automatu VEGAS MULTIGAME, nr fabryczny [...]. zawierającą wniosek, zgodnie z którym automat ten nie spełnia wymogów technicznych wymaganych dla automatów do gier o niskich wygranych wynikających z ustawy o grach hazardowych, ponieważ łączna jednorazowa wygrana w grze liczona jako suma wygranej bezpośredniej i pośredniej może przekroczyć równowartość 60 zł.
W oparciu o te ustalenia organ pierwszej instancji cofnął rejestrację tego automatu, wskazując jako podstawę prawną swej decyzji: art. 129 ust. 1 i ust. 3, art. 144 ustawy z 2009 r. o grach hazardowych, art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jednolity w Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 z późniejszymi zmianami) oraz § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. Nr 102, poz. 946 z późniejszymi zmianami).
Organ odwoławczy utrzymał w mocy tę decyzję, podzielając przyjęty w niej stan faktyczny i uzupełniając podstawę prawną o: art. 23a pkt 7 w związku z art. 8, art. 129 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 2009 r. o grach hazardowych, art. 11 ust. 2 i art. 14 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych i zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 134, poz. 779).
Uzasadniając swą decyzję organ odwoławczy stwierdził, że od 1 stycznia 2010 r. działalność gospodarcza w zakresie gier na automatach o niskich wygranych uregulowana jest przepisami ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Zgodnie z art. 129 ust. 1 tej ustawy działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem jej wejścia w życie prowadzona jest, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych.
Z kolei ust. 3 tego art. stanowi, że przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne i rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Warunek te pozostał niezmienny od dnia wejścia w życie ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, a zatem warunkiem prowadzenia takiej działalności jest potwierdzenie rejestracji takiego automatu, które może być cofnięte w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego z warunkami rejestracji.
Wskazując następnie na art. 180 § 1 i art. 181 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz.U. z 2012 r. poz. 749) Dyrektor Izby Celnej wskazał, że jako dowód w postępowaniu należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, że dowodami takimi mogą być również opinie biegłych oraz inne dokumenty zgromadzone w postępowaniu karnym. Dysponując zatem wynikiem eksperymentu i opinią biegłego sądowego, sporządzoną dla potrzeb postępowania karnego organ pierwszej instancji miał podstawy faktyczne do stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego z warunkami rejestracji automatu i wydania decyzji o cofnięciu rejestracji tego automatu w oparciu o przepis § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.
W skardze na tę decyzję spółka "A" zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:
- - art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 23a ust. 1 i ust. 3 oraz art. 23b ust. 1 ustawy o grach hazardowych poprzez pominięcie pozytywnej opinii technicznej jednostki badającej, posiadającej upoważnienie Ministra Finansów i dokonanie ustaleń wyłącznie w oparciu o wyniki eksperymentu i opinii biegłego sadowego, które to dowody są niewystarczające do przyjęcia ustaleń faktycznych,
- - art. 23a ust. 2 i ust. 7 ustawy o grach hazardowych poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów poprze przyjęcie, że warunkiem cofnięcia rejestracji jest fakt braku spełnienia warunków istniejących w chwili cofania rejestracji, a nie z momentu jej dokonania,
- - art. 23 ust. 2 i ust. 7 ustawy o grach hazardowych w zw. z § 8 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych w brzmieniu obowiązującym przed 21 marca 2009 r. poprzez błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że samo ustalenie, że określony automat w wyniku możliwości kontynuacji uprzednio rozpoczętej gry z wykorzystaniem wcześniej wygranych stawek umożliwia grę o stawki wyższe niż to wynika z art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych uzasadnia cofnięcie rejestracji automatu,
- - art. 23a ust. 7 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, podczas gdy na jego podstawie można cofnąć rejestrację automatu jedynie wówczas, gdy legalnie dopuszczony do eksploatacji automat do gry o niskich wygranych przestał spełniać warunki do uznawania go za taki po dopuszczeniu go do eksploatacji w związku z działaniami podjętymi przez samego zainteresowanego.
Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte postanowieniem z 30 maja 2011 r. pod rządami ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 z późniejszymi zmianami). Zgodnie z art. 129 ust. 1 tej ustawy działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejście w życie tej ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. W ust. 3 tego artykułu określono natomiast, że przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa, niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa od 0,50 zł. Oznacza to, że do działalności podjętej przez stronę skarżąca pod rządami ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych ma zastosowanie przepis art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, który zawiera definicję gry na automatach o niskich wygranych.
Ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779) ustawodawca wprowadził szereg zmian w stosunku do pierwotnego brzmienia ustawy o grach hazardowych z ogólną zasadą wynikającą z art. 14, w myśl której Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Ustawa ta weszła w życie z dniem 14 lipca 2011 r., a więc przed wydaniem decyzji odwoławczej.
Zgodnie z art. 23a ust. 7 tej ustawy Naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie.
Mocą art. 1 pkt 9 ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw do ustawy o grach hazardowych dodany został art. 23b.
1 Na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu.
2. W żądaniu, o którym mowa w ust. 1, wskazuje się automat lub urządzenie do gier podlegające badaniu sprawdzającemu, jednostkę badającą przeprowadzającą badanie oraz podmiot, któremu automat lub urządzenie ma być przekazane w celu przeprowadzenia badania, i termin tego przekazania.
3. Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia.
Z przepisu tego wynika najistotniejsza dla niniejszej sprawy kwestia, mianowicie na jakiej podstawie organ administracyjny może dokonać ustalenia, czy zarejestrowany automat spełnia warunki określone w ustawie, czyli te z art. 129 ust 1. Wynika z niego, że podstawę do takiego ustalenia dają wyłącznie badanie przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną przez ministra do spraw finansów publicznych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Nie mogą to być dowody takie jak te, które w niniejszej sprawie legły u podstaw dokonania oceny, czy automat strony skarżącej spełnia warunki ustawowe automatu do gier o niskich wygranych.
Z powyższych względów Sąd uznał skargę za uzasadnioną i z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz.U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm.).
Orzeczenie o kosztach postępowania sadowego zostało wydane na podstawie art. 200 tej ustawy.