Uzasadnienie
Prokurator Okręgowy w Krakowie decyzją z dnia 20 czerwca 2023 r., znak: 3017-5.117.88.2023, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania ppor. E. S. od decyzji Prokuratora Rejonowego K. w Krakowie z dnia 26 maja 2023 r., znak: 4133-0.117.32.2023, przyznającej ppor. E. S. od dnia 4 czerwca 2023 r. – w związku ze zmianą kwoty wynagrodzenia prokuratora z tytułu nabycia prawa do dodatku za długoletnią pracę po jedenastu latach pracy – dodatek wyrównawczy w kwocie 6333,97 zł miesięcznie brutto – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Prokurator Rejonowy K. w Krakowie decyzją z dnia 26 maja 2023 r., znak: 4133-0.117.32.2023, wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.) w zw. z art. 439 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2305 ze zm.), art. 24 § 3 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1247 ze zm.) w zw. z art. 470, art. 120 ust. 2 i art. 792 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, art. 439 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny oraz § 2 ust. 1-3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 czerwca 2017 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1126) – przyznał ppor.
E. S. od dnia 4 czerwca 2023 r. – w związku ze zmianą kwoty wynagrodzenia prokuratora z tytułu nabycia prawa do dodatku za długoletnią pracę po jedenastu latach pracy – dodatek wyrównawczy w kwocie 6333,97 zł miesięcznie brutto.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji – uwzględniwszy to, że stosownie do art. 10 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 w roku 2023 podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora w roku 2023 stanowi kwota w wysokości 5444,42 zł – wyliczył, że różnica między wysokością wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, tj. 13113,97 zł (na co składają się: wynagrodzenie zasadnicze w stawce drugiej z zastosowaniem mnożnika 2,17 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego w kwocie 11814,39 zł i dodatek za długoletnią pracę w wysokości 11% wynagrodzenia zasadniczego w kwocie 1299,58 zł) oraz uposażeniem żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym prokuratora do spraw wojskowych, tj. 6780 zł (na co składają się: stawka uposażenia zasadniczego dla grupy uposażenia U:11 w kwocie 6700 zł i zwiększenie uposażenia zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023) wynosi 6333,97 zł.
Działając na skutek odwołania E. S. – w którym podniosła ona, że dodatek wyrównawczy powinien być przyznany z pominięciem art. 10 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 w kwocie 8048,55 zł, tj. przy uwzględnieniu, że podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego prokuratora stanowi kwota 6156,25 zł – Prokurator Okręgowy w Krakowie wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 20 czerwca 2023 r., którą utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że dodatek wyrównawczy przyznano od dnia 4 czerwca 2023 r., tj. od dnia obowiązywania art. 10 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Przepis ten (zamieszczony w ustawie epizodycznej wprowadzającej zmiany konieczne dla zapewnienia równowagi budżetowej) jest przepisem szczególnym względem art. 123 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (regulacji ogólnej bez terminu obowiązywania).
Pismem z dnia 4 lipca 2023 r. E. S. wniosła skargę na powyższą decyzję Prokuratora Okręgowego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie art. 123 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze przez jego niezastosowanie i jednocześnie niesłuszne zastosowanie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, podczas gdy ograniczenie w stosowaniu tego pierwszego przepisu nastąpiło od dnia 1 grudnia 2021 r. i nie ma charakteru ekstraordynaryjnego, co w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt K 1/12, było nieuzasadnione, albowiem ograniczenie stosowania tego przepisu mogło nastąpić wyjątkowo i tylko w określonych sytuacjach, które nie nastąpiły;
2) obrazę przepisów prawa procesowego przez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, bo na podstawie nieobowiązującego w chwili jej wydania art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu odwoławczego do wydania decyzji z zastosowaniem art. 123 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze przy jednoczesnym pominięciu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023.
Prokurator Okręgowy w Krakowie odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności spornego przepisu z art. 7, art. 24, art. 32 i art. 87 Konstytucji RP.
Postanowieniem z dnia 24 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (sygn. akt K 1/23), a także w związku ze skierowaniem do Trybunału Konstytucyjnego przez Związek Zawodowy Prokuratorów i Pracowników Prokuratury Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o stwierdzenie niekonstytucyjności art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023.
Postanowieniem z dnia 4 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął zawieszone postępowanie sądowe.
Decyzją z dnia 29 grudnia 2023 r., znak: 4133-0.117.79.2023, wydaną w związku z wejściem w życie art. 10a ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, Prokurator Rejonowy K. w Krakowie przyznał skarżącej od dnia 4 czerwca 2023 r. dodatek wyrównawczy w kwocie 8048,56 zł miesięcznie brutto. Decyzja ta ma walor ostateczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
W świetle art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.) kontrola zaskarżonego aktu jawi się jako zbędna w przypadku utraty przezeń mocy wiążącej, w szczególności na skutek wygaśnięcia (por. T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 834; B. Dauter, Komentarz do art. 161 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX el. teza 10). Byt prawny i obowiązywanie zaskarżonej decyzji determinują przedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego.
Zmiana stanu prawnego dokonana na mocy art. 10a ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666), choć nie towarzyszyły jej wyraźne uregulowania zrelatywizowane bezpośrednio do zastanych decyzji ostatecznych – z istoty swej skutkowała utratą ich mocy wiążącej, otwierając zarazem możliwość ponownej konkretyzacji przedmiotowego stosunku prawnego, tj. wysokości dodatku wyrównawczego. Co więcej, w ust. 3 powołanego przepisu ustawodawca wyraźnie przewidział "moc wsteczną" nowego uregulowania, bowiem zastrzegł, że kwotę zwiększonego wynagrodzenia zasadniczego prokuratora, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się do dnia 31 grudnia 2023 r., z wyrównaniem od dnia 1 stycznia 2023 r. Antycypowany przez ustawodawcę mechanizm, zakładający wydanie nowej decyzji w miejsce dotychczasowej, która utraciła moc wiążącą – został urzeczywistniony w okolicznościach niniejszej sprawy poprzez wydanie przez Prokuratora Rejonowego K. w Krakowie decyzji z dnia 29 grudnia 2023 r. przyznającej skarżącej od dnia 4 czerwca 2023 r. dodatek wyrównawczy w kwocie 8048,56 zł.
Zaistniały w okolicznościach niniejszej sprawy stan rzeczy odpowiada opisanemu w doktrynie przypadkowi wygaśnięcia materialnej mocy obowiązującej ostatecznej decyzji w wyniku zmian normatywnych. Zaznaczyć przy tym należy, że skutek w postaci wygaśnięcia materialnej mocy obowiązującej ostatecznej decyzji może tu wynikać także z samej istoty nowej regulacji (w sposób niejako konkludentny) i nie jest uwarunkowany jednoczesną ingerencją w zastaną decyzję w płaszczyźnie formalnoprocesowej, np. poprzez jej uchylenie (zob. T. Woś, w: T. Woś (red.) Postępowanie administracyjne, Warszawa 2017, s. 603-610).
W ocenie Sądu, przedmiotowy stosunek prawny, tj. wysokość dodatku wyrównawczego skarżącej od dnia 4 czerwca 2023 r., jest obecnie kształtowany wyłącznie ostateczną Prokuratora Rejonowego K. w Krakowie z dnia 29 grudnia 2023 r., wydaną przy uwzględnieniu art. 10a ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Decyzja zaskarżona już tego stosunku nie kształtuje, toteż odpadła potrzeba jej kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.