Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), § 2, § 3, § 4, § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) Prezydent Miasta odmówił T. N. przyznania dodatku mieszkaniowego.
Decyzja ta została doręczona T. N. z dniem 23 lipca 2008 r.
T. N. wniosła na powyższą decyzję odwołanie, które nadała listem poleconym w Urzędzie Pocztowym w dniu 7 sierpnia 2008 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 2 października 2008 r., sygn. [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło, że odwołanie T. N. od decyzji z dnia [...] 2008 r. nr [...] o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego złożone zostało z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu tego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że decyzja organu I instancji została doręczona T. N., w sposób przewidziany w art. 42 k.p.a. w dniu 23 lipca 2008 r. (dowód zwrotne poświadczenie odbioru decyzji), natomiast odwołanie zostało nadane pocztą w dniu 7 sierpnia 2008 r. Mając na uwadze daty doręczenia decyzji (23 lipca 2008 r.) i złożenia odwołania (7 sierpnia 2008 r.) Kolegium uznało, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 129 k.p.a., który to termin wynosi 14 dni od dnia otrzymania decyzji przez stronę. Odwołanie od decyzji organu I instancji mogło być złożone najpóźniej w dniu 6 sierpnia 2008 r. Kolegium wskazało również, że na względzie należy mieć także to, iż w decyzji organu I instancji T. N. została prawidłowo pouczona o prawie, terminie i sposobie złożenia odwołania. W odwołaniu, ani w osobnym piśmie, T. N. nie wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Wobec tego Kolegium nie ma możliwości ingerencji w trybie odwoławczym w ostateczną decyzję Prezydenta Miasta. Podkreśliło bowiem, że odwołanie służy stronom wówczas, gdy decyzja nie jest jeszcze ostateczna. Kolegium wskazało, że decyzja jest ostateczna, gdy nie przysługuje od niej odwołanie jak i decyzja, która nie została zaskarżona w ustawowym terminie. W tym drugim przypadku strona może wzruszyć decyzję tylko, wówczas jeżeli zostanie wniesiony, a następnie uwzględniony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub w szczególnych sytuacjach przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego jak: wznowienie postępowania, czy stwierdzenie nieważności decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie wniosła T. N. W treści jej wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zasłaniając się brakiem dostatecznej wiedzy. Opisała trudną sytuację życiową. Złożyła też osobne pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. T. N. podniosła, że decyzję odebrała jej niepełnosprawna córka, która nie powiadomiła jej o tym, a na wezwaniu podpisała skarżącą a nie siebie. Podała, ze córka jest pełnoletnia i ma dwoje nieślubnych dzieci, a także, że ma pierwszą grupę inwalidzką, jest osobą cierpiącą na stany depresyjno-maniakalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga została uwzględniona.
Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Stwierdzenie jednak przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania, na podstawie wyżej wskazanego przepisu, może być uznane za prawidłowe, jeżeli w sposób nie budzący wątpliwości organ ustali, że nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej, kwestionowanej następnie w odwołaniu. Od tego bowiem momentu decyzja ta, jako władczy objaw organu administracji publicznej, wywiera swój skutek prawny, w myśl art. 110 k.p.a. Stosownie bowiem do jego treści, organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
Od dnia skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji biegnie też termin do wniesienia odwołania, który wynosi 14 dni licząc od dnia doręczenia decyzji (art. 129 § 2 k.p.a.).
W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy uznał, że nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji z dnia [...] 2008 r., nr [...], znak: [...] Prezydenta Miasta, albowiem decyzja ta została doręczona T. N. w sposób przewidziany w art. 42 k.p.a. w dniu 23 lipca 2008 r., czego dowodem jest zwrotne poświadczenie odbioru tej decyzji, natomiast odwołanie zostało nadane pocztą w dniu 7 sierpnia 2008 r., a więc po terminie przewidzianym do wniesienia odwołania w art. 129 § 2 k.p.a., który minął z dniem 6 sierpnia 2008 r.
W aktach sprawy, na k. 31, znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji I instancji z adnotacją poczty, że przesyłkę tę odebrała T. N. osobiście wraz z podpisem zawierającym jej imię i nazwisko.
Skarżąca na rozprawie w dniu 5 lutego 2009 r. podniosła jednakże, że decyzję tę odebrała jej niepełnosprawna córka, a na wezwaniu podpisała skarżącą a nie siebie. Córka ma pierwszą grupę inwalidzką i cierpi na stany depresyjno – maniakalne.
Zdaniem Sądu w tych okolicznościach sprawy zweryfikowania wymaga zatem skuteczność doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji. Okoliczności bowiem podane przez skarżącą w chwili obecnej, ale mogące istnieć w chwili doręczania decyzji poddają w wątpliwość nie tylko sposób ale i prawną skuteczność tego doręczenia.
Jeżeli bowiem nie nastąpiło skuteczne doręczenie stronie decyzji organu I instancji, to nie można mówić o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie zaś uchybienia terminu do wniesienia odwołania w takiej sytuacji jest przedwczesne.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na okoliczność sposobu doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji korzystając w tym względzie między innymi z dowodu z wyjaśnień naczelnika odpowiedniej placówki pocztowej, doręczyciela, a wreszcie samej skarżącej i jej niepełnosprawnej córki w zakresie uzyskanego podpisu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.