Uzasadnienie
Komendant Straży Miejskiej aktem nazwanym postanowieniem z dnia 4 lutego 2016 r. znak: [...] przyznał M. S. – H. – dalej skarżącemu, wynagrodzenie w kwocie 180 zł.
W dniu 15 lutego 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie.
Zażalenie zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 29 lutego 2016 r. W dniu 20 maja 2016 r. do Komendy Straży Miejskiej wpłynęło pismo z dnia 10 maja 2016 r. w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało, iż zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt OSK 2748/12, tego rodzaju zażalenie powinno być traktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. Komendant Straży Miejskiej – w odpowiedzi na ww. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - poinformował skarżącego, że złożone zażalenie zostało potraktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi naruszenie prawa.
Pismem z dnia 21 lipca 2016 r. (data wpływu do organu 1 sierpnia 2016 r.) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na akt Komendanta Straży Miejskiej z dnia 4 lutego 2016 r. znak: [...] na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia i jest równoznaczne z brakiem merytorycznego jej rozpoznania.
Przedmiotem skargi jest akt z dnia 4 lutego 2016 r. (błędnie nazwany przez organ "postanowieniem") przyznający skarżącemu wynagrodzenie w kwocie 180 zł. Wskazać należy, że przyznanie wynagrodzenia przedstawicielowi strony, ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 k.p.a. stanowi akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.", dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, inny niż decyzja lub postanowienie. Takiej oceny nie może zmienić wadliwe określenie aktu przyznającego wynagrodzenie mianem postanowienia. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. I OSK 2748/12 oraz sygn. I OSK 2636/12). Na akt tego rodzaju nie przysługuje zażalenie, a pismo przedstawiciela strony, zatytułowane zażalenie, należało, jak to prawidło uczynił organ, potraktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. O charakterze pisma strony decyduje bowiem nie tytuł, lecz jego istotna treść związana z sytuacją prawną, w której zostało złożone.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jeżeli skarga dotyczy, tak jak w niniejszej sprawie, aktu Komendanta Straży Miejskiej w przedmiocie przyznania wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 k.p.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 52 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być wniesione w terminie czternastu dni od dnia doręczenia zaskarżonego aktu. Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło w ww. terminie.
Z kolei z treści art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, po pierwsze, że termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni, w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i wówczas termin biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. Po drugie, termin ten może wynosić sześćdziesiąt dni, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i wówczas termin ten biegnie od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zatem, już z dniem wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni (liczony od dnia doręczenia tej odpowiedzi).
Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. w tym zakresie uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07).
Obydwa wskazane terminy są terminami ustawowymi, które nie podlegają skróceniu, ani wydłużeniu przez jakiekolwiek czynności. Są to jednak terminy procesowe na dokonanie czynności procesowej jaką jest wniesienie skargi do sądu. Uchybienia któremukolwiek ze wskazanych terminów do wniesienia skargi nie można usprawiedliwiać tym, że uległ on przedłużeniu wskutek działań organu. Ustalenie, że do uchybienia terminu doszło bez winy strony, może być rozważone i ocenione jedynie w razie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności (zob. postanowienie z dnia 11 maja 2011 r., II GSK 676/11). Takiego wniosku w sprawie nie złożono.
W przedmiotowej sprawie skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 15 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego). W tym dniu rozpoczął więc bieg termin z art. 53 § 2 p.p.s.a. do wniesienia skargi. Ponieważ w ww. terminie organ nie udzielił odpowiedzi, to termin do wniesienia skargi na akt z dnia 4 lutego 2016 r. upłynął w dniu 15 kwietnia 2016 r. (piątek). Skarga złożona po tym dniu jest zatem skargą spóźnioną.
Przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. nie daje bowiem podstawy do złożenia skargi w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w sytuacji, gdy organ udzielił tej odpowiedzi, jak w nin. sprawie, po upływie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia takiego wezwania zob. np. postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2011 r. II OSK 515/11, wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w bazie orzeczeń NSA).
Ww. wykładnia terminu do wniesienia skargi z art. 53 § 2 p.p.s.a., jak podniósł NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 27 czerwca 2016 r. I FPS 1/16, nie budzi (poza rozważanym zagadnieniem przedwczesności skargi) wątpliwości (NSA przytoczył liczne orzeczenia tego sądu w tym zakresie). Skargę można wnieść najpóźniej sześćdziesiątego dnia licząc od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Sąd rozważał także, czy skarżący zachował 30 dniowy termin przy założeniu, że doręczone skarżącemu zawiadomienie Komendanta Straży Miejskiej o przesłaniu jego "zażalenia" do SKO, w którym organ stwierdził brak podstaw do jego uwzględnienia, stanowi odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Porównanie jednak jego daty (29 luty 2016 r. k.105 a.a.) i daty złożenia skargi również prowadzi do wniosku, że skarga została złożona została po terminie (tym razem 30 dni od doręczenia tej odpowiedzi).
Na marginesie należy wskazać, że data wniesienia skargi powinna jasno wynikać z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Skarżący podniósł, że organ odpowiedział na jego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. (doręczonym mu w dniu 21 czerwca 2016 r.) i dlatego skargę wniósł 21 lipca 2016 r. Z akt nie wynika natomiast, czy skarga została złożona osobiście, czy za pośrednictwem urzędu pocztowego (brak adnotacji, brak koperty). Wiadomo tylko, że wpłynęła do organu dopiero dnia 1 sierpnia 2016 r. Sąd nie wzywał o wyjaśnienie powyższej kwestii tylko dlatego, że w przedmiotowej sprawie nie miała ona znaczenia dla obliczenia terminu do skutecznego wniesienia skargi. Skarga bezspornie wniesiona bowiem została po dniu 15 kwietnia 2016 r.
Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że przedmiotowa skarga, jako złożona po terminie, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 oraz 225 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 221, poz. 2193 (wpis od aktu z zakresu administracji publicznej).