Uzasadnienie
postanowienia WSA w Krakowie z dnia 19 marca 2015r.
W dniu 29 stycznia 2013r. do Urzędu Miasta wpłynął wniosek S. N. o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego Gminy z tytułu względów społecznych.
Aktem z dnia 25 lutego 2013r. nr [...] Prezydent Miasta poinformował S. N., iż nie jest ona uprawniona do ubiegania się o pomoc mieszkaniową z zasobów Gminy Prezydent Miasta stwierdził, że wprawdzie wniosek S. N. jest niekompletny, gdyż nie przedstawiła dokumentów potwierdzających obecną sytuację mieszkaniową osób objętych wnioskiem, jednak przedstawione miesięczne dochody jej rodziny w 2011r. przekraczają dopuszczalne 799,18 zł i wynoszą 1171,05 zł.
Pismem z dnia 5 marca 2013r. S. N. wezwała Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieuznaniu jej za osobę uprawnioną do ubiegania się o przyznanie lokalu z mieszkaniowego zasobu Gminy. S. N. podniosła, że jest osobą o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych, gdyż nie posiada tytułu prawnego do żadnego lokalu. Poza tym organ wziął pod uwagę dochód rodziny, a nie jej sytuację materialną i tego, że ciążące na niej zobowiązania w znacznym stopniu zmniejszają jej dochody.
Odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Prezydent Miasta w piśmie z dnia 28 marca 2013r. nr [...] podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 25 lutego 2013r.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2013r. S. N. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 10 października 2012r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała swoje starania o uzyskanie lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Gminy. Skarżąca podniosła, iż jest osobą o niezaspokojonych potrzebach mieszkaniowych, gdyż nie posiada tytułu prawnego do żadnego lokalu. Poza tym organ wziął pod uwagę dochód rodziny, a nie jej sytuację materialną.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, gdyż sprawa dotyczy odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej, a zgodnie z orzecznictwem skarga na taką czynność Prezydenta Miasta nie przysługuje, względnie o jej oddalenie jako bezzasadnej, gdyby Sąd uznał, że jest to skarga na uchwałę Rady Miasta z dnia 10 października 2012r. nr [...].
W piśmie z dnia 14 marca 2014r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że przedmiotem skargi jest akt Prezydenta Miasta z dnia 25 lutego 2013r. nr [...]. Odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi, pełnomocnik skarżącej podniósł, iż zaskarżony akt Prezydenta Miasta jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jego zaskarżalność wynika z faktu, że organ, dokonując weryfikacji wstępnej wniosku skarżącej – w sposób samodzielny, jednostronny, władczy – ocenił, że nie spełniała ona przesłanek określonych w uchwale Rady Miasta z dnia 10 października 2012r. nr [...]. Pełnomocnik skarżącej stwierdził również, iż możliwość wniesienia skargi na zaskarżony akt Prezydenta Miasta została przewidziana w treści § 45 ust. 5 w/w uchwały.
Postanowieniem z dnia 31 marca 2014r., sygn. akt III SA/Kr 508/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia spraw toczących się przed tym Sądem pod sygnaturami III SA/Kr 1456/13 i III SA/Kr 1468/13.
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2015r., sygn. akt III SA/Kr 508/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął zawieszone postępowanie sądowe w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
|Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r, Nr 53, poz.1269) sądy |
|administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. |
|Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego aktu z przepisami prawa. |
|W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest akt Prezydenta Miasta z dnia 25 lutego 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania |
|lokalu mieszkalnego z zasobów gminy. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności był |
|zobowiązany do zbadania, czy w przedmiotowej sprawie skarga była dopuszczalna. |
|Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w |
|ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012r., poz. 270), określa art. 3|
|tej ustawy. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje |
|orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy |
|zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w |
|postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu |
|administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa |
|podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych |
|organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, |
|podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu |
|terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. |
|Zgodnie z § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują |
|sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. |
|W rozpatrywanej sprawie skarżąca domagała się zawarcia umowy najmu lokalu należącego do zasobów mieszkaniowych Gminy, a przedmiotem |
|skargi uczyniła akt odmowny wydany na skutek tego żądania. Zaskarżony akt Prezydenta Miasta nie należy do żadnej z wyżej wymienionych |
|kategorii aktów prawnych lub czynności mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Przedmiotowy akt nie jest bowiem ani |
|decyzją, ani postanowieniem na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, czy rozstrzygającym sprawę co do istoty, |
|postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, ani też aktem prawa miejscowego organów jednostek samorządu |
|terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz innym aktem organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, |
|podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Należy również uznać, biorąc pod uwagę poglądy jednolicie przyjmowane w |
|najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że akt ten nie jest także innym niż określone w pkt 1-3 aktem lub |
|czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. postanowienie |
|Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1243/13 oraz postanowienie Naczelnego Sądu |
|Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 3035/13, publ.: http//orzeczenia.nsa.gov.pl). |
|Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w przytoczonych powyżej postanowieniach Naczelnego Sądu |
|Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1243/13 oraz z dnia 4 grudnia 2014r. I OSK 3035/13, zgodnie z którym |
|generalną regułą jest przynależność spraw z zakresu prawa do korzystania z lokali mieszkalnych, w tym należących do mieszkaniowego |
|zasobu gmin do materii cywilnoprawnej. Jest tak od dnia wejścia w życie nieobowiązującej już ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie |
|lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433 ze zm.), a więc również pod rządami obecnie |
|obowiązującej ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego |
|(j.t. Dz. U. z 2014r., poz. 150). Sytuacje, które są regulowane instrumentami administracyjnoprawnymi należą do wyjątkowych, a więc |
|unormowanych na zasadzie przepisów szczególnych, dlatego ich interpretacja winna być zawężająca. Należy do nich m. in. realizacja zadań|
|własnych jednostek samorządu terytorialnego polegająca na tworzeniu warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty |
|samorządowej, o której mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy |
|i o zmianie Kodeksu cywilnego. W tym trybie podejmowane są przez organy gmin uchwały będące aktami prawa miejscowego, w tym wspomniana |
|wyżej uchwała Rady Miasta z dnia 10 października 2012r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego |
|zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń. Uchwała ta ustala m. in. zasady wynajmowania lokali, a więc reguluje umowne nawiązanie |
|stosunku najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu Gminy. W przytoczonym powyżej orzecznictwie Naczelnego Sądu |
|Administracyjnego podkreśla się, że ten aspekt omawianego zagadnienia z pewnością mieści się w materii cywilistycznej, gdyż nie ma tu |
|miejsca na władcze działanie organu, a umowa najmu nosi cechy przede wszystkim dobrowolności. Poprzedzać ją może szereg czynności, |
|wśród których mogą się znaleźć również działania publicznoprawne organów administracyjnych, podlegające kontroli legalności sprawowanej|
|przez sądy administracyjne. W uchwale z dnia 21 lipca 2008r., sygn. akt I OPS 4/08, Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, iż |
|tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie też skreślenie z listy) jest |
|aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. i jedynie ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów |
|administracyjnych. Pozostałe kwestie należą do właściwości sądów powszechnych. Pierwszy etap postępowania przed właściwym organem ma na|
|celu rozstrzygnięcie o tym, czy danej osobie służy prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych z zasobu gminnego, zaś w razie |
|pozytywnego wyniku, w drugim etapie zawierana jest umowa najmu. Najczęściej pierwszy etap kończy się uchwałą lub zarządzeniem, kolejny |
|umową. Powyższe stanowisko jest obecnie utrwalone w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. orzeczenia z dnia 2 grudnia 2014|
|r., sygn. akt I OSK 2082/13, I OSK 1243/13, z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 878/14, z dnia 25 lipca 2013r., sygn. akt I OSK|
|578/13, z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 1195/14, z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2796/13, z dnia 16 listopada 2012|
|r., sygn. akt I OSK 1922/12, publ.: http//orzeczenia.nsa.gov.pl). |
|W zaskarżonym akcie Prezydenta Miasta organ nie zawarł rozstrzygnięcia w sprawie umieszczenia lub odmowy umieszczenia skarżącej na |
|liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu. Zaskarżony w niniejszej sprawie akt jest pismem informującym, czyli oświadczeniem |
|woli należącym do sfery właścicielskiej, a nie władczej, o tym że organ nie zawrze ze skarżącą umowy najmu (por. postanowienie NSA z |
|dnia 4 grudnia 2014r., I OSK 3035/13). Zaskarżony akt dotyczył sprawy zawarcia umowy najmu, a więc sprawy załatwianej w drodze umowy |
|cywilnoprawnej, a nie w drodze aktu z zakresu administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2014r., I OSK 1243/13).|
|Ta kwestia nie mieści się w granicach kognicji sądów administracyjnych, gdyż nawiązanie stosunku umownego nie następuje w trybie |
|administracyjnym. |
|Oznacza to, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, ponieważ jej przedmiotem jest |
|akt nie mieszczący się w zakresie kognicji tego sądu wyznaczonej treścią przytoczonego powyżej art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed|
|sądami administracyjnymi. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił o odrzuceniu skargi, działając na |
|podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. |
|O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 19 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra |
|Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy |
|prawnej udzielonej z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013r. poz. 461). |
|Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji. |