Uzasadnienie
Skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Natomiast objaśniając swoją sytuację rodzinną, podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym żoną, dwoma dorosłymi synami i dorosłą córką. Podał też, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nie uzyskuje dochodów, ponieważ przebywa w zakładzie karnym. Gdy natomiast chodzi o stan majątkowy i dochody osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, to skarżący wskazał, że z uwagi na izolację więzienną nie posiada w tym zakresie informacji. Wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych wyjaśnień, lecz w odpowiedzi skarżący oświadczył, że z dorosłymi dziećmi nie utrzymuje kontaktów w żadnej formie. Nadmienił, że zwrócił się do administracji zakładu karnego o potwierdzenie tej informacji i oczekuje odpowiedzi. Skarżący wskazał też, że z małżonką kontaktuje się telefonicznie oraz w trakcie odwiedzin, ale nie posiada żadnych informacji o dochodach i kosztach utrzymania swojej rodziny.
Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 4 marca 2011r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W dniu 17 marca 2011r. skarżący wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza, podnosząc, że w postępowaniach wykonawczych prowadzonych przez sąd penitencjarny jest zwalniany od kosztów, a ponadto dwukrotnie ustanowiono dla niego pełnomocnika z urzędu i to na podstawie tych samych informacji, które przedstawił w niniejszej sprawie.
Zarządzeniem z dnia 31 marca 2011r. wezwano skarżącego, by w terminie 21 dni podał informacje dotyczące uzyskiwanych przez jego rodzinę (żonę oraz dzieci pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym z matką) dochodów oraz ponoszonych przez nich wydatków. Równocześnie poinformowano skarżącego, że osoba, która w postępowaniu przed sądem administracyjnym składa wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, obowiązana jest wykazać, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy, zaś brak przedstawienia informacji o dochodach i wydatkach członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym może skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu 6 kwietnia 2011r., lecz skarżący w zakreślonym terminie nie odpowiedział na wezwanie zawarte w zarządzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że to osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna "wykazać", iż jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów. W tym celu strona zobowiązana jest do przedstawienia wiarygodnych i kompletnych informacji w tym zakresie, sąd zaś dokonuje oceny przedstawionych przez stronę danych. Jeżeli strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów opisuje swoją sytuację majątkową w sposób niewiarygodny lub nie podaje wszystkich istotnych danych, jest to podstawa do odmowy zwolnienia jej od kosztów.
W przedmiotowej sprawie skarżący był dwukrotnie wzywany o podanie informacji dotyczących uzyskiwanych przez jego rodzinę dochodów oraz ponoszonych przez nią wydatków. Ponadto Sąd pouczył skarżącego o obowiązkach osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy oraz konsekwencjach niedopełnienia tych obowiązków. Skarżący w ogóle nie podał wysokości dochodów i wydatków osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, zasłaniając się brakiem informacji spowodowanym osadzeniem w zakładzie karnym.
W ocenie Sądu nieprzedstawienie przez skarżącego sytuacji materialnej jego rodziny było nieuzasadnione, ponieważ skarżący, pomimo przebywania w zakładzie karnym, niewątpliwie ma możliwość uzyskania podstawowych danych o sytuacji swojej rodziny, tym bardziej, że nie wskazał on na istnienie okoliczności, które przemawiałyby za tym, iż rodzina odmawia mu pomocy w tym zakresie. Poprzez unikanie jednoznacznego wyjaśnienia sytuacji materialnej swoje rodziny skarżący uniemożliwił dokonanie oceny zasadności przyznania prawa pomocy.
Odnośnie zaś okoliczności podniesionych w sprzeciwie wyjaśnić trzeba, że zwolnienia od kosztów przyznawane w innych postępowaniach sądowych automatycznie nie stanowią podstawy do przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, ponieważ w każdym postępowaniu strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest przedstawić sądowi dowody przemawiające za jej zwolnieniem od kosztów. W niniejszej sprawie skarżący tego nie uczynił. W związku z tym Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do zwolnienia go od kosztów sądowych całości ani w części. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 ppsa.