Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. W. – Z. o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata z urzędu. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 roku oddalił skargę K. W. – Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2010 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego.
Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem P. Z., synem A. ur. [...] 2009 r., matką S. W. oraz wujkiem J. G. Ich miesięczny dochód brutto wynosi 2.637,95 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę męża skarżącej w wysokości 984,15 zł, renta jej matki w wysokości 821,35 zł oraz renta wujka w wysokości 832,45 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom wielkości 80 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 0,72 ha (0,16 ha dom). K. W. – Z. nie posiada zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro).
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż od trzech lat nie pracuje. Ponosi koszty związane z utrzymaniem (opłaca prąd, wodę, gaz, wywóz śmieci, ogrzewanie) oraz z leczeniem dziecka i męża, którzy często chorują. Lekarstwa męża i dziecka wnioskodawczyni kosztują od 100 do 200 zł. Duża część dochodów przeznaczana jest na zakup wyżywienia oraz środków czystości i higieny. Koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą około 400 zł, zaś wyżywienie pięcioosobowej rodziny to wydatek około 500-600 zł miesięcznie. Matka oraz wujek skarżącej są schorowani, cierpią na postępujący zanik mięśni. Potrzebują opieki i pomocy. Na lekarstwa przeznaczają około 300 zł. Ponadto spłacają kredyt zaciągnięty w banku na przebudowę i przystosowanie łazienki dla osób na wózkach inwalidzkich, a miesięczna wysokość raty wynosi 380 zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i rodziny w świetle w/w przepisu należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony, że nie byłaby ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika. Winna ona zatem wykazać, że jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że nie może ona wygospodarować środków koniecznych na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Analizując sytuację materialną skarżącej orzekający doszedł do przekonania, iż spełnia ona przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca od trzech lat nie pracuje, pozostaje na utrzymaniu męża. Mąż skarżącej uzyskuje dochody z wynagrodzenia za pracę w wysokości 984,15 zł. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jeszcze matka skarżącej pobierająca rentę w wysokości 821,35 zł oraz wujek pobierający rentę w wysokości 832,45 zł. Łączne dochody rodziny wynoszą zatem 2.637,95 zł i przypadają na pięć osób. Oznacza to, że na osobę w rodzinie przypada kwota 527,59 zł. Nie są to dochody wysokie zważywszy na obecny poziom cen za dobra i usługi. Matka i wujek skarżącej są osobami schorowanymi, cierpią na postępujący zanik mięśni. Ponoszą wysokie wydatki na zakup lekarstw (300 zł) oraz spłatę kredytu zaciągniętego na przystosowanie łazienki do potrzeb osób na wózkach inwalidzkich (380 zł). Rodzina nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone, a uzyskiwane w miesiącu dochody w całości przeznaczane są na utrzymanie i leczenie.
Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności należy stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie pokryć kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).