Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na skutek skargi M. F. (dalej: strony skarżącej) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a ponadto orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane. Wyrok ten został doręczony skarżącej w dniu 6 września 2013 r. (dowód doręczenia – k. 50).
W dniu 17 września 2013 r. skarżąca złożyła w Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy, uwzględniony przez Referendarza sądowego postanowieniem z dnia 27 września 2013 r. w ten sposób, że ustanowiono dla skarżącej adwokata. Zarządzeniem z dnia 6 listopada 2013 r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył dla skarżącej adwokata A. G. W dniu 15 listopada 2013 r. skarżąca reprezentowana przez adw. M. O. (substytuta adw. A. G.) złożyła skargę kasacyjną od ww. wyroku, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Na jego uzasadnienie podano, że skarżąca w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu. Stwierdzono również, że ustanowiony adwokat został poinformowany o wyznaczeniu do sprawy w dniu 8 listopada 2013 r., a przed tym dniem nie miał żadnej wiedzy o toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie. Strona skarżąca nie ponosi zatem winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Sąd uznał, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z zachowaniem terminu do jego złożenia wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. Adwokat A. G. został wyznaczony pełnomocnikiem strony z urzędu zarządzeniem Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej, które – jak twierdzi – otrzymał w dniu 8 listopada 2013 r. Tymczasem pełnomocnictwo substytucyjne udzielone przez niego w tej sprawie adw. M. O. nosi datę 7 listopada 2013 r. W ocenie Sądu oznacza to, że już tego dnia adw. A. G. wiedział o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w niniejszej sprawie.
Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą złożył do Sądu w dniu 15 listopada 2013 r. Nie zmienia to faktu, że wniosek o przywrócenie terminu wniesiono w terminie. Stanowisko takie wynika zwłaszcza z tego, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu natomiast powzięcie wiadomości o wyznaczeniu adwokata pełnomocnikiem z urzędu nie może być utożsamiane z rzeczywistą możliwością zapoznania się z aktami sprawy, która mogła wystąpić najwcześniej w dniu 8 listopada 2013 r.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku wskazać należy, że w myśl art. 86 p.p.s.a. Sąd może przywrócić termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeśli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa, brak winy w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy.
W przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od kwestionowanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, gdyż uchybienie terminu do dokonania tej czynności nastąpiło bez winy strony skarżącej. Wynika to z faktu, że wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej skarżąca złożyła w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 13 sierpnia 2013 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zatem w czasie, gdy skarżąca oczekiwała na wyznaczenie pełnomocnika. Skoro ustawodawca przyznał stronom możliwość ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, przy jednoczesnym przymusie adwokacko-radcowskim w zakresie wnoszenia skargi kasacyjnej, to uchybienie terminowi do dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy strona w ustawowym terminie zgłosiła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, nie może być uznane za zawinione. Stronie korzystającej z przysługujących jej uprawnień nie można przypisać choćby lekkiego niedbalstwa i uznać należy, że dochowała ona należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw.
Wobec powyższego, na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.