Uzasadnienie
Skarżący złożonym dnia 4.12.2013 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Zaznaczył, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowym. Uzasadniając swoje starania podał, że mieszka wraz z rodzicami i pozostaje na ich utrzymaniu. Jest osobą bezrobotną. Ma umiarkowany stopień niepełnosprawności. Nie posiada żadnego majątku. Obecnie toczy się sprawa o rozwiązanie jego małżeństwa przez rozwód.
Zarządzeniem z dnia wezwano skarżącego o uzupełnienie braków złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez poczynienie w rubrykach 6, 8, 9, 10, 11 formularza PPF odpowiednich wypełnień lub skreśleń albo nadesłanie pisemnych wyjaśnień które pozwolą zorientować się:
- • dlaczego skarżący nie wpisał do rubryki 6 formularza rodziców skoro mieszka z nimi i pozostaje na ich utrzymaniu?
- • jakie nieruchomości, zasoby pieniężne, przedmioty wartościowe nalezą do rodziców skarżącego?
- • w jakiej wysokości i z jakiego tytułu rodzice skarżącego uzyskują dochody?
- • jak kształtuje się wysokość miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego na opłaty za prąd, gaz, dostawę wody, wywóz nieczystości, telefony, RTV, leki i przedłożenie na tę okoliczność kopii stosownych rachunków albo pokwitowań z ostatniego miesiąca albo za ostatni okres rozliczeniowy. Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc,
- • przedstawienie kopii orzeczenia o niepełnosprawności na które powołuje się skarżący
W odpowiedzi skarżący przedłożył formularz PPF z odpowiednimi skreśleniami wyjaśniając jednocześnie, że nie wskazuje w nim rodziców albowiem zdaniem skarżącego tworzą oni samodzielne gospodarstwo domowe. Podtrzymuje swoje twierdzenie, że choć pozostaje na utrzymaniu rodziców, korzysta z posiłków u nich i mieszka w ich domu to jednak prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Dołączył kopie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej "ppsa", strona może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych o ile wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z uwagi na fakt, że o zasadności wniosku osoby fizycznej nie decyduje wyłącznie jej majątek i dochody ale również stan rodzinny (art. 252 §1 ppsa), więc w realiach rozstrzyganego przypadku kwestią pierwszoplanową jest określenie czy wnioskodawca rzeczywiście prowadzi odrębne od rodziców gospodarstwo domowe.
Zdaniem orzekającego tak nie jest. Takiemu stanowi rzeczy przeczą bowiem wprost wyjaśnienia skarżącego w których wyraźnie i konsekwentnie podaje, że pozostaje na utrzymaniu rodziców, korzysta z posiłków u nich i mieszka w ich domu. Takie jego wyjaśnienia już same w sobie podważają bowiem wersję wnioskodawcy, że prowadzi odrębne od rodziców gospodarstwo domowe. Okoliczność, że wnioskodawca z uwagi na stan zdrowia i problemy ze znalezieniem pracy nie partycypuje w kosztach życia i bieżącego utrzymania domu a także, że jako osoba dorosła może nie opowiadać się rodzicom np. co do tego o której powróci do domu albo gdzie wychodzi i co porabia, nie zmienia tego spojrzenia. Sytuacja taka wiązała się jednak przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego z koniecznością uwzględnienia dochodów jego rodziców i poznaniem ich majątku. Ponieważ zaś w przypadku ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przesłanką zasadności wniosku powinno być wykazanie, że strona nie jest w stanie ponieść tych kosztów "bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny" więc dlatego tak ważne było też poznanie wysokości obciążeń rodziców związanych z utrzymaniem domu i zestawienie tych do wysokości ich rzeczywistych dochodów.
Ustalenia takie pozwoliłby bowiem na ocenę czy i w jakim zakresie skarżącemu można udzielić pomocy. Unikając udzielenia prostych odpowiedzi o kwestie zupełnie podstawowe wnioskodawca uniemożliwił jednak poczynienie takich ustaleń. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć bowiem trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
W konsekwencji należało więc odmówić wnioskowi skarżącego i orzec jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.