Uzasadnienie
wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zdnial2czerwca2007r.,sygn,akt III SA/Kr 1401/06
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r., nr [...], na podstawie art.93 ust 1, art.92 ust.1 pkt 3 i pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. nr 125, póz. 1371 z późn. zm.), Komendant Powiatowy Policji w O. nałożył na N. P., działającego pod firmą "Przedsiębiorstwo Usługi Transportowe N. P.", karę pieniężną w kwocie [...] zł za "wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia" (art.33 ust.1 ustawy) oraz [...]zł za "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych" (art.87 ust.1 tej ustawy). N. P. oświadczył do protokołu kontroli, że nie wiedział, że miał obowiązek posiadać w samochodzie wypis o działalności gospodarczej lub zezwolenie, a opłatę wypełniał w pośpiechu, co spowodowało, że nie wpisał numeru rejestracyjnego samochodu i daty ważności dowody zapłaty.
W odwołaniu od powyższej decyzji N. P. podał, że w dniu [...] lipca 2003 r. wykupił 7-dniową kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych. Do karty tej wpisał datę ważności (od 28 lipca 2003 r.), a pozostałych danych w pośpiechu nie wpisał. Podał, że ma tylko jeden samochód ciężarowy i karta tej opłaty nie mogła być wykorzysta w inny sposób. Do odwołania dołączył kserokopię zaświadczenia nr [...] potwierdzonego przez Urząd Miejski w L. na okoliczność, że do końca roku 2003 r. nie był zobowiązany uzyskać stosownego zezwolenia.
Załatwiając powyższe odwołanie, [....] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję odnośnie kary pieniężnej w wysokości [...] zł nałożoną na podstawie art.92 ust.1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy o transporcie, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Karę [...] zł utrzymano w mocy, albowiem "karta niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż podany powyżej, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty" (§ 5 ust.3 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, Dz.U. nr 150, póz. 1684 z późn. zm).
W skardze do sądu administracyjnego N. P. zarzucił organowi II instancji naruszenie art.8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 149, póz. 1452), która weszła w życie w dniu 28 września 2003r, jak również — nałożenie na niego kary w kwocie [...]zł, która nie jest przewidziana w obowiązującym taryfikatorze. Kara w wysokości [...] zł jest przewidziana za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty (1.4.1. tabeli), zaś kara [...]zł — za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowe (pkt 1.4.4) i właśnie ten przepis mógłby mieć zastosowanie do strony. Skarżący podkreślił, że obowiązujące w chwili wydania zaskarżonej decyzji przepisy rozróżniały kary za przejazd bez opłaty i kary za przejazd z opłatą wypełnioną nieprawidłowo.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny II instancji wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumenty wymienione już uprzednio w zaskarżonej decyzji. Art.8 ustawy wskazanej przez skarżącego ma zastosowanie do spraw, które nie zostały zakończone w I instancji i dlatego przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2006 r., II SA/Kr 2805/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję I i II instancji w zakresie określenia wysokości kary z powodu nieuwzględnienia przez organy administracyjne art.8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym..., nakazującego kontynuować niezakończone postępowania na podstawie ustawy znowelizowanej, co oznaczało m.in. uwzględnienie niższych kar. Ma rację skarżący, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa, w szczególności bez uwzględnienia ustawy z dnia 23 lipca 2003r.o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 149, póz. 1452). Zgodnie z art.8 tej ustawy: "Do postępowań administracyjnych w sprawach objętych przepisami niniejszej ustawy wszczętych, a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy tej ustawy." Z art.16 tej ustawy wynika, że: "ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia (...)".Nowe przepisy (ustawy z dnia 23 lipca 2003r.) stosuje się więc do wszystkich spraw, które nie zostały zakończone do dnia 27 września 2003 r. W sprawach, które ukończono w dniu 28 września 2003 r. i następnych należało stosować już przepisy z uwzględnieniem tej nowej ustawy.
Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu II instancji, że przyjęto, iż chodzi o postępowania zakończone w pierwszej instancji, albowiem zgodnie z art.15 kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), na podstawie którego toczą się postępowania w tego rodzaju sprawach: "Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne". Zakończenie postępowania administracyjnego oznacza wydanie decyzji ostatecznej, tj. takiej, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, gdyż strona nie skorzystała z przysługującego jej odwołania lub też odwołanie w administracyjnym toku instancji nie przysługuje (art.16 kpa).
Skoro zaskarżona decyzja została wydana po dniu 27 września 2003 r. - w dacie [...] października 2003 r. - to organ administracyjny winien zastosować przepisy obowiązujące w brzmieniu na dzień jej wydania. Zgodnie z art.87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym: "Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...), jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego do kontroli (...) dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych (...)". Według art.92 ust. l tej ustawy, który stanowi podstawę wymierzenia kary pieniężnej: "Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy (...) podlega karze pieniężnej (...)"> a według ust.4 tego art.92: "Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust.1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy".
Ma rację skarżący, że wymierzona mu kara pieniężna w kwocie [...] zł nie znajduje podstaw prawnych, albowiem zgodnie z załącznikiem, o którym mowa w art.92 ust.4 cyt. wyżej ustawy o transporcie drogowym ustawodawca rozróżnił kary pieniężne za "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych" przewidując w takim wypadku karę 3.000 zł od znacznie niższej kary, bo w kwocie 500 zł za "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej", a ta ostatnia sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem pozostaje poza sporem, że skarżący wykupił kartę siedmiodniową opłaty drogowej i wpisał początek jej obowiązywania wskazujący na jej ważność w dniu kontroli, a jedynie nie dopełnił obowiązku prawidłowego jej wypełnienia.
Ponownie załatwiając sprawę, Komendant Powiatowy Policji w O. decyzją z dnia [...]lipca 2006 r., nr [....] nałożył na stronę karę w wysokości [...] zł za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty. W podstawie prawnej decyzji powołano tylko art.93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jednolity tekst (Dz.U. r.2004, nr 204 poz.2088 z późn. zm.), ale w uzasadnieniu prawnym wskazano również § 5 ust-6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, Dz.U. nr 150, póz. 1684 z późn. zm.). Kara realizowała więc regułę, że "karta wypełniona w sposób inny niż podany w rozporządzeniu nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty" (§ 5 ust.6 rozporządzenia).
Decyzją z dnia 24 października 2006 r., nr [...], [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał decyzję organu I instancji z dnia [...]lipca 2006 r., nr [...]. Uznano, że spełnione zostały przesłanki zastosowania wymierzonej kary.
Skarga akcentuje zaliczenie czynu strony do wykroczeń (art.92a. ust.1 pkt 1 i ust2 ustawy o transporcie drogowym). Skoro od popełnienia czynu do wydania decyzji minęły ponad 3 lata, więc mają zastosowanie przepisy o przedawnieniu wykroczeń. Dlatego należało, zdaniem skarżącego, umorzyć postępowanie administracyjne.
Dodatkowo skarżący wskazał, że zastosowane w sprawie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r. utraciło moc z dniem 22 października 2006 r., więc nie mogło ono być zastosowane przy wydawaniu decyzji.
Karę wymierzono za przyjazd bez uiszczenia opłaty, tymczasem strona uiściła całą opłatę, a tylko dowód zapłaty być nieprawidłowo wypełniony.
Odpowiedź na skargę nie zgadza się z tezą o przedawnieniu. Decyzja nie orzekała bowiem o wykroczeniu, ale wymierzała karę administracyjną określoną w art.42 ustawy o transporcie drogowym. Wydając zaskarżoną decyzję należało zastosować rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r., gdyż ocenę powinno się dokonywać stosownie do noweli z 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Prawidłowo organy administracyjne ustaliły, że kompetencja do nałożenia decyzją administracyjną kary ustalonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym nie jest orzekaniem w spawie wykroczenie. Art.42 w zw. z art.93 ustawy o transporcie drogowym przewiduje wydawanie decyzji, niezależnie od odpowiedzialności w trybie przepisów o wykroczeniach (art.92a. i art.93 ustawy o transporcie drogowym).
Prawidłowe jest ustalenie organów administracyjnych, że przedstawiona do kontroli karta nie miała wpisanego numery rejestracyjnego, co umożliwiało jej użycie w okresie ważności kolejno przez kierowców różnych samochodów i w tym zakresie Sąd nie podziela zarzutów skarżącego, że nie dopełnił on swych obowiązków w stopniu nieistotnym.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r. VI SA/Wa 1610/05 LEX nr 190927, że Jeśli karta jest wypełniona wadliwie w sposób, który umożliwia jej ponowne użycie lub przedłużenie jej użycia albo nie pozwala na ustalenie, za który przejazd opłatę uiszczono, a więc ewidentnie wynika z tego, że przedsiębiorca ma na celu uniknięcie opłaty w ogóle (np. sytuacje, w których brak jest wskazania numeru pojazdu lub występuje całkowity brak daty czy też, gdy karta została wypełniona po rozpoczęciu przejazdu, a w karcie dobowej brak jest wpisanych godzin), należy uznać, że opłata nie została uiszczona i karać za jej brak, wymierzając karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych." Podobnie "brak wpisu w polu dotyczącym numeru rejestracyjnego uniemożliwia kontrolę uiszczenia opłaty za przejazd objęty kontrolą, nie identyfikuje bowiem pojazdu, (wyrok WSA z dnia 9 września 2005 r., VI SA/Wa 1560/05 LEX nr 190925; podobnie wyrok WSA z dnia 13 marca 2006 r., VI SA/Wa 2269/05 LEX nr 197253).
Pomimo tego należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję, gdyż wydane zostały w oparciu o § 5 ust.6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. nr 150, póz. 1684 z późn. zm.) i to niezależnie od daty utraty przezeń mocy wiążącej.
Przepis ten bez upoważnienia ustawowego zmienił ustawę o transporcie drogowym. Ustawa rozróżnia brak karty (kara 3.000 zł, pkt 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym) oraz nieprawidłowe wypełnienie (kara 1.000 zł, Ip. 1.4.3. załącznika do ustawy). Natomiast § 5 ust.6 rozporządzenia zaostrzał kary przewidziane ustawą poprzez zrównanie wadliwego wypełnienia karty i jej całkowitego braku. W konsekwencji organy nie dokonały oceny prawnego znaczenia uchybień w wypełnieniu karty opłaty, tj. czy uchybienia dawały możliwość użycia karty w sposób sprzeczny z ustawą.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a, art.134 § 1 i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, póz. 1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, póz. 1417 i nr 250, póz. 2118 oraz 2006, nr 38, póz. 268 i nr 208, poz.1536).