Uzasadnienie
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną dwiema córkami, synem, synową, wnuczką i wnukiem.
Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 150 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 1,0300 ha, samochód ciężarowy z naczepą i samochód osobowy. Zadeklarował brak zasobów pieniężnych.
Stałe miesięczne dochody tego wspólnego gospodarstwa domowego wyliczył łącznie na kwotę 21.902,59 zł. Składa się na to jego dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 16902,59 zł brutto i wynagrodzenie jednej z córek w wysokości 5000 zł.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i osobistej. Wspólne gospodarstwo domowe tworzę bowiem w sumie trzy rodziny. Wskazując na to wyjaśnił, że syn z synowa nie mają mieszkania, jedna z córek samotnie wychowuje dziecko, a druga studiuje. Twierdzi, że dochody osiąga tylko w sezonie kampanii buraczanej. Przez resztę roku wykonuje zaś sporadycznie usługi transportu. Wyjaśnił, że
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący złożyła oświadczenie, które jest wystarczające dla wyprowadzenia następujących wniosków.
Po pierwsze skarżący nie jest osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Prowadzona przezeń działalność gospodarcza pozwala mu bowiem odnotować niebagatelny uśredniony dochód miesięczny w wysokości 16.902,59 zł. Do tego może zaś doliczyć wynagrodzenie jednej z córek na poziomie 5000 zł, która pozostaje ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. W konsekwencji na osobę w tym 8 osobowym gospodarstwie domowym przypada aż 2737 zł brutto. Trzeba też pamiętać, że wszystkie te osoby zaspakajają swoje potrzeby bytowe w 150 metrowym domu, który stanowi własność skarżącego
Po drugie do skarżącego należy wykazana nieruchomość rolna i dwa samochody tj. jeden ciężarowy a drugi osobowy. Z przyczyn sobie tylko wiadomych skarżący nie ujawnił jednak ich marek, modeli i roczników.
Wreszcie, skarżący nie podjął nawet próby określenia jak kształtują się stałe miesięczne obciążenia tego gospodarstwa domowego związane z utrzymaniem domu, opłaceniem mediów i innych należności.
Skoro zaś sytuacja materialna skarżącego przedstawia się w ten sposób a równocześnie skarżący poniechał dokładniejszych wyjaśnień, to przyznanie mu w takich warunkach prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Sprzeciwia się temu zarówno reguła prawa ustanowiona w przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa jak i aktualne poglądy doktryny zgodnie z którymi jest to instytucja o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Postulatom tym wtóruje zresztą praktyka orzecznicza sądów administracyjnych zgodnie z którą, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postan.
NSA z 27 maja 2008 r. I FZ 160/08). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć tez trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.