Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 21 października 2014 r. nr [...], na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania K. Ś. od decyzji Prezydenta Miasta nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 11 sierpnia 2014 r. K. Ś. jednym pismem skierowanym do Kolegium odwołał się od szeregu decyzji wydanych przez MOPS, przy czym nie konkretyzował ich przez podanie daty i przedmiotu rozstrzygnięcia.
K. Ś. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zawarł wniosek o adwokata z urzędu. Dnia 5 stycznia 2015 r. skarżący złożył formularz "PPF" wnosząc o ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. III SA/Kr 2059/14 przekazał wniosek sądowi do rozpoznania w trybie art. 247 P.p.s.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podnosząc, że Prezydent Miasta nie wydał wobec skarżącego decyzji w sprawie prowadzonej pod podanym przez niego znakiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tj.: z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Stosownie do treści art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Z kolei zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przepisy statuujące prawo pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi, zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie i przyznanie pomocy z budżetu państwa. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony.
Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wskazać, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organów w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Sprawa należy do katalogu spraw zwolnionych mocą ustawy z obowiązku uiszczania przez skarżących kosztów sądowych, zatem postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. podlega umorzeniu.
Wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje - w ocenie Sądu - na uwzględnienie z przyczyn, o których mowa poniżej. Stosownie do art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
W postanowieniu z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 109/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 35/09, z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 561/08, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zastosowanie art. 247 P.p.s.a. jest więc dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie. Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 140/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Instytucja prawa pomocy jest formą realizacji prawa do sądu. Należy jednak podkreślić, że prawo dostępu do sądu nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku zrealizowane za każdą cenę. Europejski Trybunał Praw Człowieka w orzecznictwie podkreślał, że podlega ono uprawnionym ograniczeniom. (sprawa Związek Nauczycielstwa Polskiego przeciwko Polsce, wyrok ETPC z dnia 21 września 2004 r., skarga nr 42049/98).
Również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 maja 2000 r. stwierdził, że nie istnieje bezwzględne i absolutne prawo do sądu, które nie podlegałoby jakimkolwiek ograniczeniom i które w konsekwencji stwarzałoby uprawnionemu nieograniczoną możliwość ochrony praw na drodze sądowej. Ograniczenie prawa do sądu może być konieczne ze względu na inne wartości powszechnie szanowane w państwie prawnym, w szczególności bezpieczeństwo prawne, zasadę legalizmu bądź zaufanie do prawa (wyrok TK z dnia 10 maja 2000 r., K 21/99, OTK ZU 2000/4/109).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje przedstawione powyżej poglądy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2014 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania K. Ś. od decyzji Prezydenta Miasta nr [...].
Jak wynika z akt sprawy część podanych przez skarżącego w odwołaniu numerów spraw istotnie dotyczyła wydanych przez Prezydenta Miasta działającego przez MOPS decyzji z dnia [...] 2014 r., część zaś nie miała odpowiednika w decyzjach administracyjnych. Organ I instancji nie wydał wobec skarżącego decyzji w sprawie prowadzonej pod podanym przez niego znakiem.
Zatem organ odwoławczy uznał, że wniesione przez skarżącego odwołanie od decyzji nieistniejącej nie mogło zostać rozpoznane. Należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania, co też organ odwoławczy uczynił.
W sprawie bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy wynika, że skarga jest oczywiście bezzasadna.
Mając powyższe na względzie Sąd odmówił ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, a w związku z tym – na podstawie art. 247 oraz art. 239 ust. 1 lit. a w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.