Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2016 r. ([...]) na podstawie art. 30 ust. 2, 3 w zw. z art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169) w zw. z art. 104 i 162 §1 ust. 2 kpa Wójt Gminy, po rozpatrzeniu wniosku D. K. orzekł o rozłożeniu na raty należności dłużnika alimentacyjnego powstałej w wyniku wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego przypisanej do zwrotu decyzją z dnia [...] 2014 r. ([...]) w kwocie 9.983,68 zł na 69 rat w kwocie po 250,00 zł miesięcznie płatnych 25 dnia każdego miesiąca począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył D. K., działając przez pełnomocnika adw. I. K. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. ([...]) na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie D. K. zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r. (Sygn. akt III SA/Kr 937/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie.
W ocenie Sądu organ zaniechał przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego w sprawie w zakresie ustalenia daty odbioru decyzji pierwszej instancji, doprowadzając do naruszenia przepisów art. 7, 77 §1 kpa i wydania przedwcześnie postanowienia zamykającego stronie skarżącej drogę do rozpoznania odwołania.
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r. ([...]) na podstawie art. 134 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 25 lutego 2016 r. zatem 14 dniowy termin do złożenia odwołania od daty doręczenia decyzji upłynął z dniem 10 marca 2016 r. Tym samym Strona odwołująca się wnosząc odwołanie datowane na dzień 18 marca 2016 r. uchybiła wskazanemu w art. 57 kodeksu postępowania administracyjnego terminowy do wniesienia odwołania, odwołanie to wpłynęło do GOPS w dniu 22 marca 2016 r. Dowodem doręczenia decyzji organu I instancji z dnia 19 lutego 2016 r. która skierowana była do adresata decyzji w formie pocztowej przesyłki poleconej jest w przedmiotowej sprawie rejestr dzienny doręczanych przesyłek poleconych znajdujący się w urzędzie pocztowym właściwym do doręczenia przesyłki potwierdzony przez wprowadzenie danych doręczenia do systemu [...], którego numer przesyłki istniejący w systemie śledzenia przesyłek nr [...] pokrywa się z numerem książki nadawczej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w pozycji 8 - nr [...].
Nadto z wyjaśnień przesłanych przez doręczyciela przesyłki Poczty Polskiej S.A. wynika, iż z informacji otrzymanych przez Urząd Pocztowy przedmiotowa przesyłka polecona została faktycznie doręczona w dniu 25 lutego 2016 r. natomiast data 8 marca 2016 r. została wpisana przez I. K. na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbiory przesyłki, który został nadesłany do uzupełnienia po kilku dniach od jej doręczenia i odzwierciedla datę bieżącą odebrania jedynie duplikatu zwrotnego poświadczenia odbioru zamiast daty faktycznego odbioru przesyłki. Informacje te są spójne z wyjaśnieniami przesłanymi przez organ I instancji.
W konsekwencji, zgodnie z art. 134 kpa wniesienie odwołania po terminie skutkuje stwierdzeniem przez organ odwoławczy uchybienia terminu do jego złożenia. Podkreślić należy również, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do złożenia środka zaskarżenia na podstawie art. 58 kpa, ponieważ Strona odwołująca nie złożyła stosownego wniosku oraz nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez Jej winy.
Rozpatrzenie przez Kolegium odwołania wniesionego z uchybieniem terminu byłoby niedopuszczalne i stanowiłoby rażące naruszenie prawa, oznaczałoby bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Na powyższe postanowienie D. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu naruszenie przepisów:
- - art. 40 w zw. z art. 46 § 1 kpa przez oparcie się wyłącznie na dacie odbioru widniejącej w rejestrze dziennym doręczanych przesyłek pocztowych, które to dane wprowadzane są w następstwie do systemu [...], pomimo okoliczności wskakujących na to, że rzeczywista data odbioru tej decyzji jest późniejsza, które to naruszenia miało wpływ na wynik sprawy;
- - art. 7, 77 kpa przez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodnego, a przez to zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co do daty odebrania decyzji organu l instancji oraz co do terminowości wniesienia odwołania od tej decyzji, które to naruszenia miało wpływ na wynik sprawy;
- - art. 80 kpa przez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co do daty odebrania decyzji organu l instancji oraz co do terminowości wniesienia odwołania od tej decyzji, które to naruszenia miało wpływ na wynik sprawy;
- - art. 134 kpa przez jego bezpodstawne zastosowanie pomimo braku podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania;
- - art. 107 §3 w zw. z art. 126 kpa przez pominięcie przez organ w uzasadnieniu postanowienia przyczyn, z powodu których poszczególnym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności zwrotnego potwierdzenia odbioru, wyjaśnień złożonych przez pełnomocnika Skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej w skrócie ppsa, sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ppsa).
W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z dnia 29 grudnia 2017 r. ([...]) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Wobec powyższego wyjaśnienia wymaga, że odwołanie może być wniesione przez stronę osobiście w siedzibie organu (urzędu go obsługującego), ale może też skorzystać ona z pośrednictwa operatora pocztowego wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy z 2012 r. - Prawo pocztowe lub innych alternatywnych możliwości określonych w art. 57 § 5 kpa pozwalających na zachowanie - w świetle prawa - terminu do dokonania takiej czynności procesowej, pomimo że faktycznie odwołanie wpłynie do organu w terminie późniejszym, już po jego upływie. Czynności tej strona nie musi również dokonywać osobiście. Może posłużyć się pomocnikiem (posłańcem), który nie będąc pełnomocnikiem w rozumieniu kpa pomaga stronie postępowania w pewnych czynnościach faktycznych, jak np. złożeniu pisma (korespondencji) u operatora pocztowego (por. II SA/Rz 1307/16).
Wskazać również należy, że wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r. (II SA/Kr 937/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił poprzednie postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] 2016 r. o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji przez D. K., wskazując, że istnieją wątpliwości co do faktycznej daty doręczenia pisma stronie.
Istota problemu w rozpatrywanej obecnie sprawie sprowadza się do ustalenia i rozstrzygnięcia w jakiej dacie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego decyzja organu I instancji z dnia [...] 2016 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącego przedmiotową decyzję odebrał pełnomocnik dnia 8 marca 2016 r. Na potwierdzenie powyższego przedłożono dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru, który został osobiście podpisany przez pełnomocnika skarżącego w chwili doręczenia mu przesyłki pocztowej zawierającej decyzję. Tymczasem wedle organu odwoławczego datą odbioru decyzji jest dzień 25 lutego 2016 r. Organ wskazał, że dowodem doręczenia decyzji organu I instancji jest w przedmiotowej sprawie rejestr dzienny doręczanych przesyłek poleconych znajdujący się w urzędzie pocztowym właściwym do doręczenia przesyłki potwierdzony przez wprowadzenie danych doręczenia do systemu [...], którego numer przesyłki istniejący w systemie śledzenia przesyłek nr [...] pokrywa się z numerem książki nadawczej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w pozycji 8 – nr [...].
Powyższe, wedle organu zostało także potwierdzone wyjaśnieniami przesłanymi przez doręczyciela przesyłki Poczty Polskiej S.A., z których wynika, że z informacji otrzymanych przez Urząd Pocztowy przedmiotowa przesyłka polecona została faktycznie doręczona w dniu 25 lutego 2016 r., natomiast data 8 marca 2016 r. została wpisana przez pełn. skarżącego na duplikacie zwrotnego potwierdzenia przesyłki, który został nadesłany do uzupełnienia po kilku dniach od jej doręczenia i odzwierciedla datę bieżącą odebrani jedynie duplikatu zamiast daty faktycznego odbioru przesyłki.
Według Sądu, w niniejszej sprawie nie zostały w sposób pewny usunięte wątpliwości w zakresie daty faktycznego odbioru przez pełnomocnika skarżącego decyzji organu I instancji z dnia [...] 2018 r., na które zwrócił uwagę Sąd w wyroku z dnia 1 grudnia 2017 r. W szczególności na podstawie akt sprawy nie można stwierdzić, że datę doręczenia przesyłki ustalono w oparciu o rejestr dzienny doręczanych przesyłek poleconych, z którego wynikałaby data doręczenia tożsama np. z datą wynikającą z duplikatu przesyłki. Tymczasem, jak uprzednio wskazał Sąd w przypadku istniejących wątpliwości, dowodzenie daty odbioru przesyłki przez organ możliwe jest za pomocą źródeł takich jak duplikat potwierdzenia odbioru, czy informacja z systemu śledzenia przesyłek [...], zwłaszcza gdy źródła te wskazują na tę samą datę (por. też VI SA/Wa 357/17). Trudno uznać za wiarygodne źródło dowodu duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru z widocznymi skreśleniami daty z 8 marca 2016 na 25 luty 2016 r., skoro nawet Urząd Pocztowy nie był w stanie ustalić kto dokonał owych skreśleń.
Organ odwoławczy nie uzyskał więc nowych, istotnych informacji niezbędnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd nie podzielił dokonanych przez organ odwoławczy ustaleń co do daty doręczenia kwestionowanej decyzji. Zważywszy zaś, że istniały wątpliwości co do daty doręczenia decyzji, wątpliwości te organ winien rozstrzygnąć na korzyść strony skarżącej. W ocenie Sądu, orzekający w sprawie organ zaniechał przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego, doprowadzając do naruszenia przepisów art. 7, 7a, 77 §1 kpa.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.