Uzasadnienie
Starosta decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 3 a lit.a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym orzekł o cofnięciu G. G. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, potwierdzonych dokumentem prawa jazdy nr [...] nr druku [...] wydanym dnia 9 lutego 2016 r.
W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, iż na podstawie wyroku Sądu Rejonowego z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt [...] ustalono, że G. G. popełniła przestępstwo drogowe z art. 177 § 1 kk. Przestępstwo zostało popełnione w okresie krótszym niż dwa lata od chwili uzyskania prawa jazdy.
Odwołanie od powyższej decyzji organu l instancji wniosła G. G., zarzucając naruszenie art. 140 ust 1 pkt 3a lit a ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że istnieją przesłanki do cofnięcia uprawnień kat B z uwagi na stwierdzenie prawomocnego rozstrzygnięcia, gdy tymczasem w sprawie skarżącej zapadł wyrok warunkowo umarzający postępowania. Wyznaczony przez Sąd okres próby upłynął w 2017r. a skarżąca jest aktualnie osobą niekaraną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 stycznia 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 140 ust 1 pkt 3a lit a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W cytowanym przepisie ustawodawca jednoznacznie wskazał przesłanki, które muszą zostać spełnione aby mogła zostać wydana decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Przesłankami tymi są, popełnienie przez kierującego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stwierdzone prawomocnym orzeczeniem oraz popełnienie tego przestępstwa przez kierującego w okresie 2 lat od wydania po raz pierwszy prawa jazdy.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego G. G. w dniu 14 lipca 2016 r. w B nieumyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując po drodze publicznej samochodem osobowym marki Smart o nr rej [...] poruszając się drogą podporządkowaną w obrębie skrzyżowania z drogą główną nie zachowała należytej ostrożności i nie ustąpiła pierwszeństwa przejazdu prawidłowo poruszającemu się drogą główną motocykliście doprowadzając do zderzenia się pojazdów. W wyniku zderzenia doszło do naruszenia prawidłowego funkcjonowania uszkodzonych narządów ciała motocyklisty na okres przekraczający siedem dni. Za ten czyn G. G. została oskarżona o przestępstwo z art. 177 § 1 kk. Wyrokiem z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy II Wydział Karny orzekł o warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko G. G. na okres próby wynoszący 1 rok. W tym miejscu wskazać należy, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego w trybie art. 66 § 1 kk nie jest uniewinnieniem oskarżonego od popełnienia zarzucanego czynu.
Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, iż w analizowanej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki do orzeczenia o cofnięciu G. G. uprawnień do kierowania pojazdami w trybie art. 140 ust 1 pkt 3a lit a ustawy. Nie budzi bowiem wątpliwości fakt, iż strona popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu komunikacji opisane w dyspozycji art. 177 § 1 kk, a fakt ten został stwierdzony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia 5 października 2016 r. Spełnione zatem zostały ustawowe przesłanki do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, co w konsekwencji nakłada na organ obowiązek wydania decyzji w tym zakresie. Decyzja o cofnięciu uprawnień należy do tzw. "decyzji związanych", czyli takich które muszą zapaść w sytuacji spełnienia przesłanek do ich wydania.
Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła G. G. zarzucając naruszenie:
1/ art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w tym również brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a to poprzez stwierdzenie, że okoliczności takie jak nienaganna postawa życiowa skarżącej, niekaralność, brak kolizji drogowych zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu innych użytkowników ruchu pozostaje bez wpływu na prawidłowość decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami;
2/ art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącej do działań organu, przede wszystkim poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i podjęcia decyzji o cofnięciu uprawnień w sytuacji braku stwarzania zagrożenia przez skarżąca na drodze, braku karalności i wydania zaskarżonej decyzji po dwóch latach od zatarcia skazania;
3/ art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji mimo, że istniały podstawy do jej uchylenia i umorzenia postępowania;
4/ art. 140 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa o ruchu drogowym w związku z art. 67 § 1 kk w związku z art. 76 kk poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że istnieją przesłanki do cofnięcia uprawnień kategorii B z uwagi na stwierdzenie prawomocnego rozstrzygnięcia, w tym także poprzez pominięcie przepisów prawa karnego mówiących o zatarciu skazania i zakazie wysuwania negatywnych skutków prawnych wobec takiej osoby;
5/ art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez działanie organu wbrew zasadom demokratycznego państwa prawnego w tym w szczególności poprzez ograniczenie uprawnień skarżącej wbrew przepisom prawa karnego, pomimo przewidzianej przez ustawodawcę instytucji zatarcia skazania, a nadto poprzez ograniczenie uprawnień pomimo braku istnienia przesłanki zapewnienia bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty, a w konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości wydania decyzji SKO z dnia 8 stycznia 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty o cofnięciu G. G. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, potwierdzonych dokumentem prawa jazdy nr [...] nr druku [...] wydanym dnia 9 lutego 2016 r.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że na tym etapie przedwczesne będzie odnoszenie się do podnoszonych w skardze zarzutów, ponieważ kluczowym w tej sprawie jest ustalenie właściwej podstawy prawnej w oparciu o którą powinny procedować organy administracyjne obu instancji.
Podkreślić należy, że zarówno organ I instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzje powołały się na art. 140 ust. 1 pkt 3 a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Istotne w niniejszej sprawie jest to, że decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] 2018 r., natomiast decyzja SKO w dniu 8 stycznia 2019 r. Materialnoprawną podstawą do wydania powyższych decyzji był art. 140 ust. 1 pkt 3 a lit. a Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten został uchylony art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami z dniem 4 czerwca 2018 r. Niemniej jednak zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 957), która weszła w życie z dniem 4 czerwca 2018 r., do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa – 100 ag, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 126 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami nie stosuje się.
Z przepisów powyższej ustawy wynika, że "Do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się" (art. 14 ust. 1). W ust. 2 przewidziano, że "Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust.
1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie". Komunikat taki wydano na stronie internetowej Ministra Cyfryzacji i zgodnie z jego brzmieniem termin ten ustanowiono na 1 października 2018 r.
Z powyższej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia wskazywanych rozwiązań technicznych (czyli do dnia 1 października 2018 r.) nie stosowało się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i 140a Prawa o ruchu drogowym. Oznacza to, że zarówno w dacie orzekania przez organ I instancji jak i przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepis art. 140 ust. 1 pkt 3 a lit. a nie mógł mieć już zastosowania, bowiem wdrożenie wskazanych w ustawie rozwiązań nastąpiło z dniem 1 października 2018 r. Zatem w odniesieniu do kontrolowanych decyzji przesłanki stosowania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a nie zostały w stanie faktycznym sprawy spełnione, a co za tym idzie rozstrzygnięcie zawarte w decyzji odwoławczej jak i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji zostało oparte na nieobowiązującym przepisie prawa. Oznacza to, że w datach orzekania przez organy przepis art. 140 Prawa o ruchu drogowym nie mógł mieć zastosowania i nie mógł stanowić podstawy prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
W orzecznictwie sądowym jednolicie podkreśla się, że organy orzekające powinny uwzględnić stan prawny istniejący w dniu wydania decyzji. W przeciwnym razie doszłoby do nieakceptowanej z punktu widzenia obowiązywania zasady praworządności sytuacji, w której organ orzekałby na podstawie nie obowiązujących już przepisów prawa.
W tych okolicznościach sprawy, uznać należy, że nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której organy orzekają na nieaktualnym stanie prawnym. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni stanowisko zawarte w powyższym wyroku.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.