Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 12 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 286/15

Uzasadnienie

Pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. Nr [....] Prezydent Miasta poinformował M. P., że brak jest podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku o przyznanie lokalu socjalnego z tytułu zamieszkiwania w lokalu uznanym za niemieszkalny na zasadach ogólnych. Organ podał, że aby móc ubiegać się o pomoc mieszkaniową od Gminy Miejskiej wnioskodawca, zgodnie z uchwałą Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [.....] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej oraz tymczasowych pomieszczeń (Dz. Urz. Woj. [....]. z dnia 9 listopada 2012 r. poz. 5817 z późn. zm.), musi spełniać jednocześnie dwa kryteria: niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i osiągania niskich dochodów. Zdaniem Prezydenta Miasta, M. P. nie spełnia kryterium dochodowego, gdyż osiągnięty przez jej rodzinę w 2013 roku miesięczny dochód netto wyniósł 889,88 zł, a tym samym przekroczył dopuszczalne 100% najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, tj. kwotę 844,45 zł.

Pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. M. P. wezwała Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa.

Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, Prezydent Miasta w piśmie z dnia [....] 2015 r. Nr [.....] podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 10 grudnia 2014 r. Nr [....].

Pismem z dnia [....] 2015 r. M. P. wniosła skargę na pismo Prezydenta Miasta z dnia 10 grudnia 2014 r. Nr [....], w której podniosła, że odmawiając zakwalifikowania jej do ubiegania się o najem gminnego lokalu socjalnego organ nie uwzględnił jej szczególnie trudnej sytuacji materialnej i mieszkaniowej. Skarżąca wskazała, że zamieszkuje w lokalu zagrzybionym i mocno zawilgoconym co zagraża zdrowiu jego mieszkańców. Skarżąca dodała, że – jej zdaniem - przekroczenie przez jej rodzinę kryterium dochodowego jest niewielkie, wynosi bowiem tylko 40 zł.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przedmiotem skargi M. P. jest pismo Prezydenta Miasta z dnia 10 grudnia 2014 r. Nr [....] o odmowie przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej. W pierwszej kolejności należy zatem zbadać, czy na taki akt lub czynność organu administracyjnego przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Sąd zwraca uwagę na to, że zakres spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., który stanowi:

"Art.

1. 3. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
2. 1) decyzje administracyjne;
3. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
4. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
5. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach."

Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie, zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Prezydenta Miasta nie należy do żadnej z wyżej wymienionych kategorii aktów prawnych lub czynności mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Nie jest to bowiem ani decyzja administracyjna, ani postanowienie, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, czy rozstrzygające sprawę co do istoty ani też postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. "mogą być jedynie takie akty lub czynności organu, które łącznie spełniają następujące przesłanki:

1. a. mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1–3 p.p.s.a.;
2. b. są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.;
3. c. muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ działalność administracji została poddana sądowej kontroli tylko w zakresie sprawowania administracji publicznej;
4. d. dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa; oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność – por. post. NSA z 27 września 1996 r., I SA 1326/96 (LexPolonica 329052)."

Zdaniem Sądu, zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Prezydenta Miasta nie spełnia przesłanek wskazanych w punktach a i d. Ten ostatni warunek (pkt d) nie jest spełniony, ponieważ uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisu ustawy, lecz powstaje w następstwie zawarcia umowy najmu (art. 20 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266).

Poza tym pismo Prezydenta Miasta z dnia [....] 2014 r. nie jest jednostronnym i władczym aktem administracyjnym, ale oświadczeniem woli związanym z wynikami kontroli wniosku skarżącego w zakresie zgodności jego realizacji z uchwałą Rady Miasta z dnia 10 października 2012 r. Nr [....] i dotyczącym sprawy zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, a więc sprawy załatwianej w drodze umowy cywilnoprawnej. Sąd orzekający w tej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte we wspomnianym wyżej postanowieniu z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12, że "odstąpienie od realizacji wniosku w sprawie mieszkaniowej jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium) przysługującego Prezydentowi Miasta jako organowi administracji publicznej. W rezultacie uznać należało, że rozpoznawanie wszelkich sporów na tym etapie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę należy do właściwości sądów powszechnych na zasadzie art. 2 w związku z art. 37 k.p.c.".

W ślad za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w przytoczonym wyżej postanowieniu z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12 oraz w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2082/13, a także wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (opubl. ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 90), Sąd orzekający w niniejszej sprawie uważa, że zakresem kognicji sądów administracyjnych objęte są jedynie uchwały (zarządzenia) organów gminy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, a także skreślenia z tej listy. W niniejszej sprawie nie było to jednak przedmiotem zaskarżenia.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a w związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę odrzucił.