Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 września 2012 r. skarżące M. W. i G. W. wniosły o wyłączenie z niniejszej sprawy sędziego WSA Doroty Dąbek. Skarżące podniosły, że sędzia WSA Dorota Dąbek jest adiunktem na Uniwersytecie, a w związku z tym zachodzi uzasadnione podejrzenie kolizji interesów ze względu na jej możliwą znajomość z profesorem A. O. – również pracownikiem Uniwersytetu i doradcą Prezydenta Miasta.
W pisemnym oświadczeniu sędzia WSA Dorota Dąbek oświadczyła, że nie zachodzą wobec niej przewidziane w art. 18 i art. 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przesłanki wyłączenia jej z udziału w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, w którym sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Uważana jest ona za "główny mechanizm gwarancyjny dla realizacji zasady bezstronności sądu" (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2002r., sygn. akt SK 27/01, OTK-A 2002, nr 7, poz. 93, str. 1245).
Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy.
Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.):
"Art.
- 18. § 1. Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej."
Z kolei art. 19 p.p.s.a. stanowi, że:
"Art.
19. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie."
Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNCP 1972, nr 3, poz. 55). Należy podkreślić, że sędzia WSA Dorota Dąbek złożyła pisemne oświadczenia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą wobec niej przesłanki wyłączenia przewidziane w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, przyczyny wskazane przez skarżące w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego są ogólnikowe, mało precyzyjne i nie mogą stanowić przesłanki wyłączenia sędziego WSA Doroty Dąbek od orzekania w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie zachodzi konflikt interesów, gdyż sędzia WSA Dorota Dąbek jako adiunkt Uniwersytetu może znać profesora A. O. – również pracownika Uniwersytetu i doradcę Prezydenta Miasta. Należy jednak zauważyć, że sam fakt pracy w tak dużej instytucji jaką jest Uniwersytet nie oznacza, iż między wszystkimi jej pracownikami zachodzą tego rodzaju stosunki, które uzasadniałyby istnienie wątpliwości, o których mowa w wymienionych wyżej przepisach. Same skarżące we wniosku o wyłączenie sędziego wskazywały jedynie na "możliwą znajomość" sędziego i profesora A. O., co sytuuje podane przez nie okoliczności w sferze przypuszczeń, a nie twierdzeń.
Podkreślić zatem należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie wnioskodawcy, że dany sędzia nie jest bezstronny. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2009r., sygn. akt I OZ 100/09, LEX nr 518262). Takich okoliczności zaś skarżące nie wykazały.
Niejako na marginesie należy zauważyć, co znane jest Sądowi z urzędu, że profesor A. O. zmarł w czerwcu 2012 r.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że brak jest jakichkolwiek przyczyn wyłączenia sędziego, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., a zatem na mocy art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.