Uzasadnienie
W dniu 15 maja 2013 r. (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 grudnia 2011 r. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania adwokata.
W związku z powyższym skarżącemu został przesłany urzędowy formularz PPF celem jego wypełnienia. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci. Posiada lokal mieszkalny o powierzchni 41 m2, a miesięczne dochody całej rodziny oszacował na kwotę 500 zł.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym podniósł, że postanowienie o oddaleniu jego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wadliwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Nie oceniając sytuacji finansowej wnioskodawcy należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 247 P.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Z treści powołanego artykułu wynika, że badanie wniosku o przyznanie prawa pomocy winno być poprzedzone badaniem skargi pod kątem jej bezzasadności. Stosownie do poglądu wyrażonego zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie powyższego przepisu dopuszczalne jest jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie.
Należy przy tym wskazać, że ocena bezzasadności skargi wyrażona w postanowieniu podjętym na podstawie powołanego art. 247 nie oznacza merytorycznego rozpoznania skargi, jest to jedynie ocena wyrażona na etapie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy (por.: M. Niezgódka – Medek, Komentarz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyd. Wolters Kluwer 2011, s. 732).
Taka sytuacja zachodzi również w niniejszej sprawie. Z. Ś. łożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 grudnia 2011 r. w przedmiocie zwrotu podania stronie. W treści tego postanowienia zawarto pouczenie, że strona niezadowolona z niniejszego postanowienia może się zwrócić do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tymczasem skarżący zaniechał złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Jak wynika z treści art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W związku z powyższym, w sytuacji gdy w sprawie przysługuje środek zaskarżenia, obligatoryjne jest wyczerpanie toku instancji, a następnie wniesienie stosownej skargi do Sądu, przy czym zaznaczyć należy, iż skarga może dotyczyć jedynie ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w toku instancji. Tymczasem postanowienie SKO z dnia 15 grudnia 2011 r. nie jest postanowieniem ostatecznym. Dla wyczerpania toku instancji konieczne więc było złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Dodatkowo należy nadmienić, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 grudnia 2011 r. było już przedmiotem skargi Z. Ś. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sąd ten postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 72/12 odrzucił jego skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że z okoliczności niniejszej sprawy wynika oczywista bezzasadność skargi Z. Ś., która uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, stosownie do art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.