Uzasadnienie
Reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 29 grudnia 2023 r. (znak SKO-NP-4115-67/22) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarga ta nie zawierała numeru Pesel skarżącego, brakowało także pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na wskazane wyżej braki formalne skargi, Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 29 kwietnia 2024 r. (k. 18 w zw. z k.
1) wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia tych braków, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa zawierająca opisane wyżej wezwania została skutecznie doręczona adresatowi (zawodowemu pełnomocnikowi skarżącego) – w dniu 21 maja 2024. (k. 19). Mimo upływu zakreślonego terminu nie zostały uzupełnione stwierdzone braki formalne skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 49 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej: p.p.s.a.) jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W odniesieniu do skargi, ustawa przewiduje rygor odrzucenia w sytuacji nieuzupełnienia w terminie braków formalnych (art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a.). Dostrzec należy, że choć przywołany wyżej art. 49 par. 1 p.p.s.a. przewiduje wezwanie strony do uzupełnienia braków skargi, to jednak zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strona przed sądem administracyjnym może działać osobiście lub przez pełnomocnika. W ocenianym przypadku skarżący skorzystał z uprawnienia do zastępowania go przed sądem administracyjnym przez zawodowego pełnomocnika, który – w jego imieniu – złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu.
Z uwagi zatem na wynikające ze skargi zastępstwo skarżącego przez zawodowego pełnomocnika, adresatem wezwania Sądu obejmującego uzupełnienie stwierdzonych braków formalnych skargi, był właśnie pełnomocnik, a nie skarżący. To bowiem na pełnomocniku ciąży obowiązek dołączenia do akt sprawy, przy pierwszej czynności procesowej, pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa (art. 37 par. 1 p.p.s.a.), co należy uczynić w sytuacji, gdy pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze pełnomocnictwa przed sądem (art. 46 par. 3 p.p.s.a.). Z ogólnej reguły z art. 34 p.p.s.a. wynika natomiast obowiązek działania przez pełnomocnika imieniem skarżącego także w każdym innym (niż wyżej wskazany) zakresie, w tym obejmującym uzupełnienie dostrzeżonych przez Sąd braków formalnych złożonego pisma (skargi).
Jak wynika z przedstawionego na wstępie stanu sprawy, wniesiona do Sądu skarga obarczona była brakami formalnymi (brak pełnomocnictwa oraz numeru Pesel skarżącego).
Obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa przez pełnomocnika wynika jasno z przywołanych już wyżej przepisów art. 37 par. 1 w zw. z art. 46 par. 3 p.s.a.a). Natomiast przepis art. 46 par. 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., określa obowiązek podania numeru Pesel strony wnoszącej do sądu pismo (skargę). Wszystkie te braki podlegają uzupełnieniu w trybie - przywołanego już wyżej - art. 49 par. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jak wynika z akt sprawy (k. 18 w zw. z k.1) działający imieniem skarżącego pełnomocnik, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 29 kwietnia 2024 r. wezwany został do usunięcia wskazanych braków formalnych i fiskalnych złożonej skargi – w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Mimo prawidłowego doręczenia tego wezwania (k.
- 19) brak skargi nie został uzupełniony. Powyższe obligowało Sąd do odrzucenia skargi, zaś podstawą prawną tego rozstrzygnięcia był art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Końcowo Sąd wskazuje, iż niewykonanie przez zawodowego pełnomocnika wezwania do uzupełnienia braków skargi, w tym obejmujących przedłożenie pełnomocnictwa wskazującego na umocowanie pełnomocnika do reprezentowania mocodawcy przed sądem administracyjnym – nie aktualizowało powinności Sądu wezwania o usunięcie braków skargi – samej strony (skarżącego). Powyższe wynika z przedstawionych już rozważań oraz przywołanych przepisów. Sąd orzekający w tej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez NSA m.in. w postanowieniu z 11 lipca 2023 r. (sygn. akt II GZ 236/23), według którego, skoro strona działa przez pełnomocnika, to działania lub zaniechania pełnomocnika wywołują bezpośredni skutek dla mocodawcy. Jakkolwiek wezwanie do usunięcia braku formalnego jest adresowane do pełnomocnika, to z prawnego punktu widzenia wezwana do usunięcia braku jest strona i strona ponosi konsekwencje braku reakcji pełnomocnika na wezwanie do usunięcia braku.
Jak celnie akcentował NSA - Sąd wzywając stronę do usunięcia braku formalnego nieusuniętego przez pełnomocnika musiałby zignorować fakt nieusunięcia braku formalnego przez zawodowego pełnomocnika, a mówiąc inaczej - odmówiłby zastosowania rygoru wskazanego w art. 46 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim w ocenianym przez NSA przypadku był brak dokumentu pełnomocnictwa) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Wg NSA, za nieracjonalny uznać należałoby wniosek, że obowiązek wezwania strony do usunięcia braku formalnego powstaje w przypadku każdego braku formalnego nieuzupełnionego przez pełnomocnika, stanowiącego podstawę do odrzucenia skargi. Jak wyjaśnił NSA, z art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika wprost, że zastosowanie rygoru, o którym mowa w art. 49 § 1, tj. odrzucenie skargi, winno nastąpić po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego dla usunięcia braku formalnego.
Z przepisów tych nie wynika obowiązek Sądu podjęcia dalszych czynności, w szczególności wezwania strony do podpisania skargi lub potwierdzenia czynności pełnomocnika. Takie wezwanie można byłoby rozważać jedynie w przypadku, gdyby pełnomocnik niejako uzurpował sobie status pełnomocnika, co trudno zakładać przy zawodowym charakterze działania adwokata i istniejących regułach odpowiedzialności dyscyplinarnej dla nich właściwych (por. postanowienia NSA: z 27 listopada 2020 r., I FZ 252/20; z 22 lutego 2023 r., I FZ 30/23).
Mając zatem na uwadze przedstawione rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, w oparciu o przywołane wcześniej przepisy.