Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 lipca 2015r., sygn. akt III SA/Kr 719/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie to zostało doręczone skarżącemu 6 sierpnia 2015 r. wraz z pouczeniem, że przysługuje na nie skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W dniu 2 lipca 2015r. (data nadania przesyłki w UP) W. S. złożył do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez m.in. ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2015r., sygn. akt III SA/Kr 719/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał skarżącemu prawo pomocy ustanawiając na jego rzecz adwokata.
W dniu 21 października 2015r. (data stempla pocztowego) adwokat A. P. wniosła w imieniu skarżącego skargę kasacyjną (nazwaną błędnie zażaleniem) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lipca 2015r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku adwokat A. P. wyjaśniła, że zarządzenie o wyznaczeniu jej na pełnomocnika skarżącego zostało jej doręczone w dniu 29 września 2015r., a w dniu 1 października 2015r. zapoznała się z aktami sprawy w WSA w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Skutki prawne niezachowania terminu oraz podstawy prawne jego przywrócenia reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności art. 85-89 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 85 cyt. ustawy czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w art. 87 p.p.s.a. ustawodawca określił jakie wymogi muszą zostać spełnione by sąd mógł uwzględnić taki wniosek:
- – pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.),
- – w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.),
- – równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Rozpoznając wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w kontekście powyższego uregulowania zauważyć trzeba, że jakkolwiek wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika złożony w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa na bieg tego terminu, to okoliczność ta może stanowić jedną z podstaw uzasadniających złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, Warszawa 2012, s. 479-480). Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia przez niego natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia.
Możliwość ta wyznacza zatem czas ustania przyczyny uchybienia terminowi. W tej kwestii Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony w trybie art. 244 p.p.s.a. miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia NSA: z dnia 4 kwietnia 2012r., sygn. akt I OZ 211/12; z dnia 12 maja 2012r., sygn. akt II GZ 243/11 oraz z dnia 19 lipca 2012r., sygn. akt II OZ 612/12, zamieszczone na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnotować również trzeba, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 87 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że – w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP (por. wyrok TK z dnia 25 lipca 2013r., sygn. akt SK 17/12, LEX nr 1354495).
Z wyjaśnień pełnomocnika skarżącego wynika, że o wyznaczeniu na pełnomocnika W. S. dowiedziała się w dniu 29 września 2015 r., a w dniu 1 października 2015 r. zapoznała się z aktami sprawy. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skarga kasacyjną został złożony w dniu 21 października 2015 r. (data stempla pocztowego). Pismo zatytułowane "zażalenie" w rzeczywistości, stosownie do pouczenia przesłanego skarżącemu (k.19 w zw. z k. 27 a.s.) stanowi skargę kasacyjną. Wskazują na to również zwroty zawarte na stronie 3 (3 wers od góry- "skargi kasacyjnej"). We wniosku tym pełnomocnik skarżącego uprawdopodobniła również okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu.
W ocenie Sądu, okolicznościami przemawiającymi za przywróceniem skarżącemu terminu jest to, że nie mógł sam wnieść skargi kasacyjnej, gdyż jest ona obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim. Mógł jedynie złożyć wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, co też uczynił w dniu 2 lipca 2015 r. Skarżący nie miał natomiast wpływu na czas rozpatrywania jego wniosku przez Referendarza Sądowego (co nastąpiło dopiero w dniu 12 sierpnia 2015 r.) ani na termin wyznaczenia pełnomocnika przez Okręgową Radę Adwokacką, jak również na rzetelność wyznaczonego mu profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w wywiązywaniu się z przydzielonych mu obowiązków.
Nadmienić w tym miejscu należy, że pełnomocnik skarżącego w swoim piśmie z dnia 6 października, nadanym w placówce pocztowej w dniu 21 października 2015 r. nie wykazał się dochowaniem należytej staranności w dbałości o interesy swojego klienta, jakiej należałoby wymagać od osoby wykonującej zawód adwokata. Pełnomocnik nie zdecydowała bowiem w sposób jednoznaczny, jaki środek odwoławczy składa od zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia WSA w Krakowie, zamiennie wskazując raz na zażalenie raz na skargę kasacyjną. Mając na uwadze okoliczność, że z aktami sprawy zapoznała się w dniu1 października 2015 r., a środek odwoławczy złożyła dopiero 21 października, kwestia ta ma kluczowe znaczenie determinujące skutki prawne dla skarżącego w niniejszym postępowaniu.
Tym samym zdaniem Sądu, uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego nastąpiło bez winy skarżącego, a zatem należało go mu przywrócić.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.