Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi J. S. w dniu 9 czerwca 2014 r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który następnie został uzupełniony w dniu 31 lipca 2014 r. Ze złożonych dokumentów wynika, że J. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jego miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wynosi 2.152,88 zł. Ponadto w skład majątku skarżącego wchodzi 1/2 część działki o powierzchni 14 ara oraz działka o powierzchni 3,75 ara. Skarżący wyjaśnił, że mieszka w domu stanowiącym własność syna, nie posiada rachunku bankowego i nie korzysta z pomocy opieki społecznej.
Skarżący podał też, że pozostaje w stałym leczeniu, którego miesięczne koszty wynoszą 300 zł. Skarżący wskazał również, że ponosi miesięczne opłaty "za media" w wysokości 500 zł i załączył kserokopie zeznania podatkowego za rok 2013, rozliczenia energii elektrycznej z prognozowanym zużyciem i opłatami, fakturę VAT za usługi telekomunikacyjne, fakturę VAT za gaz, rachunki za wywóz śmieci, za wodę, potwierdzenia wpłaty podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego, a także zaświadczenie lekarskie o pozostawaniu w leczeniu urologicznym i dwa rachunki za leki z czerwca i lipca 2014 r.
Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 7 października 2014 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. J. S. wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza, podnosząc, że w sposób wystarczający przedstawił swoje dochody i jego sytuacja materialna uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zaznaczyć trzeba, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Dlatego strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Z art. 246 ppsa wynika, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zatem to skarżący, ubiegając się o udzielenie prawa pomocy, winien przekonać sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. Podkreślić trzeba też, że zgodnie z art. 260 ppsa wniesienie sprzeciwu skutkuje tym, że orzeczenie referendarza traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W związku z powyższym Sąd dokonał ponownej oceny wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy i przeanalizował informacje podane przez skarżącego, a dotyczące jego sytuacji rodzinnej i majątkowej. Z twierdzeń samego skarżącego i przedłożonych przez niego dokumentów jednoznacznie wynika, że w stosunku do niego nie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Przede wszystkim skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód z emerytury w łącznej wysokości 2.152,88 zł, z czego pokrywa koszty własnego utrzymania i leczenia. Z oświadczenia skarżącego oraz przedłożonych rachunków wynika, że ponoszone przez niego miesięczne opłaty na ubezpieczenie, za gaz, prąd, telefon, wodę i ścieki nie przekraczają kwoty 500 zł.
W ocenie Sądu po uiszczeniu opisanych wyżej opłat skarżący jest w stanie z otrzymywanej emerytury uiścić kwotę wpisu należnego w niniejszej sprawie (200 zł) bez uszczerbku dla swojego utrzymania (zakup żywności i leków). Zauważyć należy, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że deklarowana przez niego kwota wydatków na leki wynosi 300 zł. Uzupełniając wniosek, skarżący nadesłał jedynie dwa rachunki z czerwca i lipca 2014 r. na łączną kwotę 67,44 zł, a w sprzeciwie od orzeczenia referendarza także nie zawarł żadnych konkretnych danych dotyczących ponoszonych wydatków na leczenie.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ppsa.