Uzasadnienie
wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2013r.
Skierowaniem z dnia 22 lutego 2012r. Nr [...] Komendant Miejski Policji skierował P. K. na badania lekarskie z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu.
Z tego samego powodu Komendant Miejski Policji skierowaniem z dnia 21 marca 2012r. Nr [...] skierował P. K. na badania psychologiczne.
W odwołaniach od powyższych decyzji Komendanta Miejskiego Policji P. K. podniósł, iż brak jest podstaw prawnych do skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne, gdyż w momencie kontroli nie kierował pojazdem, a jedynie w nim siedział na parkingu. Stwierdził również, iż skierowanie na badania psychologiczne otrzymał 27 marca 2012r., czyli 38 dni od dnia kontroli, tj. 19 lutego 2012r.
Decyzją z dnia 2 maja 2012r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.), Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2012r. Nr [...].
Z kolei decyzją z dnia 25 maja 2012r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.), Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2012r. Nr [...].
W uzasadnieniu swoich decyzji Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż przeciwko P. K. było prowadzone postępowanie karne o przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu Karnego. W toku tego postępowania karnego zebrano dowody, z których jednoznacznie wynikało, że w dniu 19 lutego 2012r. na A w N P. K. kierował samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości, tj. przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu wynoszącym: l badanie – 0,69 mg/l w 1 dm3; II badanie – 0,64 mg/l w 1 dm3. Potwierdza to również relacja świadka, tj. policjanta, który dokonał przedmiotowej kontroli. Zdaniem organu II instancji, ujawnienie tego faktu obligowało Komendanta Miejskiego Policji do skierowania P. K. na badania lekarskie i psychologiczne określone w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 123 oraz art. 124 ust. 1 pkt. 2 lit. a i art. 125 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Odnosząc się natomiast do stanowiska strony dotyczącego przekroczenia przez organ l instancji 30-dniowego terminu na wydanie skierowania na badania psychologiczne, organ II instancji wyjaśnił, iż terminy, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. nr 69, poz. 622) oraz w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz.
- 15) są terminami instrukcyjnymi, a ich naruszenie nie powoduje nieważności decyzji.
W skargach na powyższe decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji P. K. podniósł, iż w dniu 19 lutego 2012r. nie kierował pojazdem, a same zeznania policjanta nie mogą przesądzać o tym fakcie. Wskazał również, iż skierowanie na badania lekarskie zostało wydane w lutym 2012r., a wszelkie czynności wyjaśniające zostały podjęte dopiero 16 marca 2012r. Skarżący stwierdził także, iż skierowanie na badania psychologiczne zostało wydane po terminie, poza tym badania te wykonuje się tylko u kierowców zawodowych, a on ma amatorskie prawo jazdy.
W odpowiedziach na skargi Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skarg jako bezzasadnych. Zdaniem organu, zeznania W. C. były całkowicie wiarygodne, a fakt że nie uczestniczył on w czynnościach po zatrzymaniu P. K. nie miał żadnego wpływu na prawidłowość decyzji. Funkcjonariusz ten pełnił służbę w ramach nadzoru nad podległymi patrolami Wydziału Prewencji i jego obowiązki nie polegały na wykonywaniu czynności na miejscu zdarzenia. Podjął natomiast interwencję, ponieważ znajdował się blisko miejsca zdarzenia, a następnie oczekiwał na funkcjonariuszy z patrolu. Z jego zeznań wynika, że pozostał na miejscu również po przybyciu patrolu. Organ II instancji stwierdził zatem, iż ustalony stan faktyczny nie pozostawia wątpliwości, że P. K. kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, co stanowiło wystarczająca przesłankę skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne.
Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił również, iż termin 30-dniowy wskazany w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. nr 69, poz. 622) jest terminem instrukcyjnym, którego przekroczenie nie pozbawia organów Policji prawa do skierowania na badania w przypadkach określonych w art. 124 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani nie pociąga za sobą nieważności wydanych po upływie tego terminu skierowań na badania. Organ II instancji stwierdził także, iż skarżący pozostaje w błędzie, że badania psychologiczne dotyczą tylko kierowców zawodowych, ponieważ zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym podlega im każdy kierujący pojazdem silnikowym w stanie nietrzeźwości lub po użyciu podobnie działającego środka.
Na rozprawie w dniu 21 lutego 2013r. skarżący wyjaśnił, iż postępowanie karne jest w toku. Stwierdził również, iż podczas przesłuchania w toku postępowania karnego przed organami policji świadka – policjanta –nie brał udziału i nie był o tym przesłuchaniu poinformowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012, poz. 270, zwana dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w niniejszej sprawie doszło do naruszeń przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie w zaskarżonej decyzji organy II instancji wskazał jaki stan faktyczny został przyjęty za podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Podstawą faktyczną było kierowanie przez skarżącego samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości. Do organów należało więc zgromadzenie materiału dowodowego na potwierdzenie tych faktów.
Tymczasem w aktach administracyjnych sprawy, jako dowody będące podstawą ustaleń faktycznych, znajdują się jedynie dokumenty sporządzone w toku postępowania karnego, to jest: notatka urzędowa sporządzona przez funkcjonariusza policji W. C., protokół przesłuchania go jako świadka, protokoły użycia urządzenia kontrolo-pomiarowego do ilościowego oznaczenia alkoholu w wydychanym powietrzu, protokół przesłuchania skarżącego jako podejrzanego oraz postanowienie o przedstawieniu mu zarzutów. Zgromadzone w sprawie akta dowodzą zatem, ze na użytek prowadzonego postępowania administracyjnego dotyczącego skierowania na badania lekarskie i psychologiczne, organ administracyjny nie poczynił żadnych własnych ustaleń, nie przeprowadził postępowania dowodowego zgodnego z wymogami przewidzianymi w kodeksie postępowania administracyjnego.
Postępowanie administracyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania karnego. W tej sytuacji, odrębnie prowadzone jest także postępowanie dowodowe, choć niewątpliwie niektóre z dowodów przeprowadzonych dla potrzeb postępowania karnego, mogą być dopuszczone jako dowody również w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art.7 i 77 § 1 Kpa, organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art.75 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej winien także ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art.80 Kpa).
Postanowienie o przedstawieniu zarzutów podejrzanemu P. K. w sprawie prowadzenia "o kierowanie w ruchu lądowym samochodem Fiat 126p nr rej. [...] z dnia 19.02.2012r. ok. godz. 01.10 w N A znajdując się w stanie nietrzeźwości" zawiera jedynie wskazanie podejrzanego (art. 313 § 2 w zw. z art.325a § 2 Kodeksu postępowania karnego), a tym samym dokument ten, w świetle art.76 § 1 Kpa, nie stanowi dowodu na okoliczność kierowania przez P. K. samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości.
Także przesłuchanie w postępowaniu karnym świadka W. C. odbyło się bez zachowania wymogów przewidzianych w kpa, to znaczy bez zapewnienia skarżącemu – stronie postępowania administracyjnego możliwości udziału w przeprowadzaniu tej czynności dowodowej, w tym zadawania pytań świadkowi. Organ nie wyczerpał też wszystkich możliwości dowodowych w sprawie, np. nie podjął próby przesłuchania jako świadka taksówkarza, który wezwał policję na miejsce zdarzenia.
W tej sytuacji, w ocenie sądu, w sprawie nie został należycie zgromadzony materiał dowodowy pozwalający na przyjęcie, że P. K. w dniu 19 lutego 2012r. kierował samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości. Organ odwoławczy, uznając zgromadzone w aktach sprawy przez organ pierwszej instancji dokumenty z postępowania karnego za wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszył art.7, 77 § 1 oraz 80 Kpa. Organ naruszył także art.107 § 3 Kpa, bowiem uzasadnienie decyzji ograniczyło się jedynie do wskazania faktu, który organ uznał za udowodniony, bez wskazania przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Te same naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dotyczą także decyzji pierwszoinstancyjnej. Należy tu dodatkowo podkreślić, że decyzja organu I instancji w sposób rażący narusza wymóg wynikający z art.107 § 3 Kpa, albowiem nie zawiera praktycznie żadnego uzasadnienia, ograniczając się do jednozdaniowego stwierdzenia, że skierowanie na badania następuje z powodu "kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu".
Powyżej opisane naruszenia przepisów postępowania administracyjnego należy uznać za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś w pkt III na podstawie art. 200 w związku z art. 205 ww. ustawy.
Za nietrafny uznał natomiast sąd zarzut strony skarżącej dotyczący przekroczenia przez organ l instancji 30-dniowego terminu na wydanie skierowania na badania psychologiczne. Terminy, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. nr 69, poz. 622) oraz w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz.
- 15) są terminami instrukcyjnymi, a ich naruszenie nie powoduje nieważności decyzji (por. uchwałę NSA z dnia 20 maja 2010r., I OPS 12/09).
Rozpatrując ponownie sprawę organy administracyjne, mając na uwadze przedstawioną powyżej ocenę sądu, powinny rozstrzygnąć sprawę po uprzednim uzupełnieniu postępowania dowodowego oraz dokonaniu prawidłowej oceny zgromadzonych dowodów.