Uzasadnienie
Skarżąca E. M. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 9 czerwca 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Starosty O nr [...] z 9 maja 2022 r. (w skardze wskazano datę 11 maja 2022 r., tj. dzień w którym wykonano kopię z dokumentacji i w którym skarżąca dowiedziała się o czynności) w przedmiocie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji geodezyjnej związanej ze sporządzeniem przez biegłego sądowego geodetę na zlecenie Sądu Okręgowego w sprawie [...] mapy rozgraniczenia nieruchomości – działek [...] i [...] położonych w B. Skarżąca podniosła, że sporządzając mapę rozgraniczenia nieruchomości biegły wykroczył poza zakres objęty poleceniem Sądu Okręgowego i dokonał samowolnej zmiany przebiegu granicy.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie.
Pismem datowanym na 17 czerwca 2022 r. skarżąca oświadczyła, że "wycofuje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 09.06.2022 r. z powodu błędnie sformułowanych zastrzeżeń i pomyłki w numerach działek". Do pisma załączyła wypowiedzenie pełnomocnictwa pełnomocnikowi reprezentującemu ją w postępowaniu sądowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (O.p.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a.. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI O.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W ocenie Sądu, czynność organu administracji publicznej polegająca na przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji geodezyjnej (w niniejszej sprawie operatu technicznego dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości) nie mieści się w katalogu form działania administracji zaskarżalnych do sądu administracyjnego, a w szczególności nie jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa). Jak tutejszy Sąd wskazywał już w podobnych sprawach (por. postanowienie WSA w Krakowie z 18 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 1534/21, postanowienie WSA w Krakowie z 14 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 692/22), wyjaśniając znamiona przedmiotu zaskarżania opisanego art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. podkreśla się, że "dany akt lub czynność powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określonych uprawnień lub obowiązków określonych przepisami prawa administracyjnego.
Muszą one wywoływać dla określonego podmiotu skutki prawne, a więc w sposób prawnie wiążący wpływać na sytuację prawną określonego podmiotu prawa przez to, że wywołują określony skutek prawny, jaki przepis prawa powszechnie obowiązującego (...) wiąże z danym aktem lub czynnością (...). Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami) a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku) wynikającego z przepisu prawa" (T. Woś, w: T. Woś, (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 82-83). Rozważając zastosowanie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. trzeba zatem w pierwszej kolejności zidentyfikować określone uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa, a następnie – uchwytny, obiektywny, normatywnie przewidziany związek przyczynowy między kształtem, granicami tudzież możliwością bądź sposobem wykonywania tegoż uprawnienia lub obowiązku a wchodzącą w rachubę czynnością.
Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie, czy dana czynność (kategoria czynności) jest formą działania administracji, o której mowa w analizowanym przepisie – musi nastąpić in abstracto. Określona, przewidziana prawem czynność organu administracji publicznej, z uwagi na swoje właściwości albo generalnie jest zaskarżalna do sądu administracyjnego, albo nie – a odpowiedź na to pytanie nie zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Zaskarżalność czynności do sądu administracyjnego, tym bardziej nie może zależeć od tego, czy in concreto jest ona wadliwa, czy też niewadliwa (to może mieć wpływ wyłącznie na ocenę zasadności skargi uprzednio uznanej za dopuszczalną).
Analiza czynności objętej skargą w tej sprawie prowadzi do wniosku, że odnośny operat staje się jednym z materiałów zasobu i w istocie do tego sprowadzają się skutki takiej czynności. Nie można zidentyfikować żadnego uprawnienia lub obowiązku, z którym pozostawałaby ona w związku – takim związku, który można byłoby opisać jako kształtowanie, określenie granic bądź sposobu czy też możliwości wykonywania. Od tego, czy taki lub inny dokument stał się jednym z materiałów zasobu, prawo własności w żaden sposób nie zależy. Czynność przyjęcia operatu technicznego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z punktu widzenia prawa własności ani sposobu jego wykonywania nie ma jakiegokolwiek konstytutywnego znaczenia; niczego też w tym zakresie autorytatywnie nie przesądza. Wspomniana czynność nie zamyka, ani w żaden sposób nie ogranicza właścicielowi prawnych możliwości dochodzenia ustalenia zasięgu przysługującego mu prawa własności, w tym granic przedmiotowej nieruchomości.
Również Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że czynność przyjęcia dokumentacji kartograficznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie mieści się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Dokumentacja geodezyjna stanowi opracowanie techniczne, a czynność przyjęcia jej do przedmiotowego zasobu nie stanowi aktu ani czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., gdyż nie dotyczy bezpośrednio uprawnień ani obowiązków skarżącego wynikających z przepisu prawa (postanowienie NSA z 19 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 560/10, postanowienie NSA z 8 października 2013 r, sygn. akt I OSK 2201/13, postanowienie NSA z 20 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2896/16).
Reasumując, skoro skarga na czynność przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego nie podlega kognicji sądu administracyjnego, to uznać należało ją za niedopuszczalną. Jak zaś stanowi art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi – z przyczyn innych niż wymienione w punktach 1-5a tego paragrafu – jest niedopuszczalne.
Nadmienić należy, że nawet gdyby zinterpretować oświadczenie skarżącej z 17 czerwca 2022 r., jako zmierzające do wycofania skargi, niemożliwe było umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1) P.p.s.a. Cofnięcie skargi może mieć bowiem miejsce tylko wówczas, gdy skarga została skutecznie wniesiona (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1829/07).
Z tych względów, Sąd zobligowany był orzec jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) P.p.s.a.
O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1) P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.