Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie postanowieniem nr 7/2022 z dnia 31 maja 2022 r. znak RPD-7/21, działając na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (teks jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1882 ze zm.), odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 21 kwietnia 2022 roku, wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko sierż. szt. H. P. — referentowi Zespołu Patrolowe - Interwencyjnego Komisariatu Policji w Ś. Komendy Powiatowej Policji w K. (dalej: skarżący), obwinionemu o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. l ustawy o Policji, w związku z § 21 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 roku w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" ze względu na to, że zostało wniesione po terminie.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:
Komendant Powiatowy Policji w K. postanowieniem nr [...] z dnia 15 grudnia 2021 r. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu, obwiniając go o nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta.
Komendant Powiatowy Policji w K. orzeczeniem nr [...] z dnia 11 stycznia 2022 r., uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzono mu karę dyscyplinarną nagany. W wyniku odwołania Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie orzeczeniem nr [...] z dnia 18 marca 2022 r., uchylił w całości zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.
Następnie orzeczeniem nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 21 kwietnia 2022 r. skarżący został uznany winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzono mu karę dyscyplinarną upomnienia.
W dniu 27 kwietnia 2022 roku Zastępca Komendanta Policji w Ś. przekazał orzeczenie skarżącemu, który oświadczył, że nie może go odebrać bez konsultacji ze swoim adwokatem. Drugą próbę doręczenia podjął w dniu 28 kwietnia 2022 roku Komendant Komisariatu Policji w Ś., który w trakcie rozliczania ze służby skarżącego wręczył mu przedmiotowe orzeczenie, ale skarżący ponownie odmówił jego odbioru i oświadczył, że już dzień wcześniej próbowano mu je doręczyć. Ponadto dodał, że musi się skonsultować ze swoim obrońcą czy może odbierać taką korespondencję. Przebieg prób doręczenia orzeczenia skarżącemu przełożeni udokumentowali w sporządzonych przez siebie notatkach służbowych.
Niezależnie od powyższego przedmiotowe orzeczenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 28 kwietnia 2022 roku.
W dniu 5 maja 2022 r., skarżący złożył odwołanie od ww. orzeczenia.
Następnie Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie, wydał opisane na wstępie postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania.
W motywach rozstrzygnięcia, organ wyjaśnił, że odmówił przyjęcia odwołania na podstawie art. 135k ust.3 ustawy o Policji, uznając je za złożone po upływie ustawowego terminu, liczonego od dnia 27 kwietnia 2022r., tj. od dnia gdy skarżący odmówił po raz pierwszy odbioru orzeczenia. Zgodnie bowiem z art. 135f ust.6 ustawy o Policji: orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania łub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Skuteczność doręczenia orzeczenia obwinionemu w dniu 27 kwietnia 2022r. została przyjęta na podstawie art. 136 §1 k.p.k. w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym pismo uznaje się za doręczone także w razie odmowy jego przyjęcia przez adresata. Ustawowy termin 7 dni na złożenie odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego liczony od dnia 27 kwietnia 2022r. upłynął wobec tego w dniu 4 maja 2022r.
Organ wyjaśnił, że ustawa o Policji nie określa sposobu doręczania orzeczenia dyscyplinarnego. Należy zatem, w myśl art. 135p ust. 1 cytowanej ustawy, stosować w tym zakresie przepisy Kodeksu postępowania karnego. Przepisy art. 132-134 Kodeksu postępowania karnego normują rodzaje doręczeń pism procesowych. Przewiduje się trzy typy doręczeń: bezpośrednie, pośrednie oraz zastępcze. W przypadku funkcjonariuszy organ wysyłający zawsze zachowuje swobodę wyboru sposobu doręczenia. Jednym z rodzajów doręczeń przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego jest doręczenie pośrednie przez przełożonego. Zgodnie z art. 134 § 1 Kodeksu postępowania karnego, pisma adresowane m.in. do funkcjonariuszy Policji można doręczyć za pośrednictwem ich przełożonego. Niniejszy przepis dotyczy doręczenia pisma, bez wskazania przez ustawodawcę jakiejkolwiek cechy tego pisma.
W związku z tym przyjąć należy, że ma on zastosowanie do wszelkich pism. Oznacza to, że funkcjonariuszom Policji można doręczyć kierowane do nich pisma za pośrednictwem ich przełożonego, za powyższym przemawia posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "można doręczyć". W takim przypadku przełożeni pełnią funkcję doręczyciela, który ma zapewnić, że pismo niezwłocznie dotrze do adresata. Tym samym skoro ciąży na nich obowiązek doręczenia pisma adresatowi, to przełożeni są również zobowiązani do poinformowania organu wysyłającego pismo o przyczynach braku możliwości dokonania doręczenia. W przepisie nie wskazano przy tym dokładnie, któremu przełożonemu adresata przekazuje się pismo, w szczególności, czy to ma być bezpośredni przełożony, czy przełożony wyższego stopnia.
Natomiast skutki odmowy przyjęcia pisma lub odmowy albo niemożności pokwitowania jego odbioru przez adresata normuje przepis art. 136 § 1 Kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z jego treścią w takiej sytuacji doręczający sporządza na zwrotnym pokwitowaniu odpowiednią wzmiankę, a doręczenie uważa się za dokonane.
W ocenie Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie, organ I instancji był uprawniony do zastosowania w sprawie trybu doręczenia pośredniego, o którym mowa w art. 134 § 1 kpk, w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji. Próba przekazania w dniu 27 kwietnia 2022 r. orzeczenia nr 2/22 Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 21 kwietnia 2022 roku skarżącemu, odpowiadała wymogom doręczenia pośredniego, o którym mowa w art. 134 § 1 k.p.k. Tym samym skutek w postaci doręczenia obwinionemu orzeczenia nastąpił w dniu 27 kwietnia 2022 roku, kiedy to skarżący odmówił odebrania go, co stosownie do art. 136 k.p.k oznacza, że doręczenie uznaje się za dokonane. Okoliczność sporządzenia notatki służbowej z dnia 27 kwietnia 2022 roku, z próby dokonania doręczenia pośredniego i zawarcia w niej wzmianki o odmowie przyjęcia orzeczenia przez skarżącego w sytuacji, gdy przekazującym był jego przełożony uzasadniała odstąpienie od sporządzenia zwrotnego pokwitowania odbioru przesyłki i zawarcia informacji określonych w art. 136 § 1 kpk o odmowie przyjęcia przesyłki.
Natomiast w dniu 28 kwietnia 2022 r. a więc już po tej dacie nastąpiło doręczenie w trybie doręczenia bezpośredniego pełnomocnikowi. Tym samym odwołanie w dniu 5 maja 2022 roku zostało wniesione z uchybieniem 7- dniowego terminu skutecznego złożenia odwołania, który w takim wypadku upłynął z dniem 4 maja 2022 r. Nie zmienia tego faktu podjęcie próby kolejnego doręczenia przez przełożonego przedmiotowego orzeczenia w dniu 28 kwietnia 2022 r. i ponowna odmowa jego odebrania przez skarżącego
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
- 1. prawa materialnego:
- - §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism organów procesowych w postępowaniu karnym w zw. z art. 134 § 1 i 136 § 1 k.p.k w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że pomimo niesporządzenia stosownej adnotacji na formularzu potwierdzenia odbioru, czynności podjęte przez przełożonego skarżącego w dniu 27 kwietnia 2022r. spełniają wymogi określone w k.p.k i przepisach wykonawczych dla potwierdzenia doręczenia pisma w postępowaniu karnym, podczas gdy przełożony skarżącego nie umieścił stosownej adnotacji na zwrotnym pokwitowaniu, tym samym doręczenie nie może być uznane za skutecznie dokonane;
- - § 8 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism organów procesowych w postępowaniu karnym w zw. z art. 134 § 1 i 136 § 1 k.p.k w zw. z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że sporządzenie notatki służbowej spełnia wymogi doręczenia, podczas gdy stosownie do powołanych przepisów w przypadku odmowy doręczenia doręczający zobowiązany jest do zamieszczenia adnotacji o odmowie przyjęcia przesyłki na formularzu odbioru;
- 2. przepisów postępowania:
- - art. 134h ust. 1 i 2 ustawy o Policji, polegającego na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, polegającej na przyjęciu, że doręczenie Skarżącemu zostało skutecznie dokonane w dniu 27 kwietnia 2022r., podczas gdy w dniu 28 kwietnia 2022r. ponownie podjęto próbę doręczenia, zatem dołączony do korespondencji formularz doręczenia nie mógł zawierać adnotacji o odmowie odbioru w dniu 27 kwietnia 2022r., w związku z czym doszło do naruszenia art. 136 § 1 kpk, zgodnie z którym fikcja doręczenia występuje w przypadku, gdy zostanie podjęta próba doręczenia i doręczający uczyni adnotację na formularzu o odmowie odbioru korespondencji.
Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Powiatowego Policji w K. nr [...] z dnia 21 kwietnia 2022r.
W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odmówił wstrzymania wykonania orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Powiatowego Policji w K. nr [...] z dnia 21 kwietnia 2022r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 31 maja 2022 r., w którym organ odmówił przyjęcia odwołania skarżącego od orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 21 kwietnia 2022 roku, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 171 z późn. zm.), zwanej dalej u.o.p.
Zgodnie z art. 135k ust. 1 u.o.p., postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Z kolei wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Stosowanie do art. 135f ust. 6 u.o.p. orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Powyższe oznacza, że ustawowy termin do wniesienia odwołania w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym policjanta otwiera się tylko jeden raz, zarówno dla obwinionego jak i jego obrońcy. Momentem tym jest dokonanie skutecznego doręczenia odpisu orzeczenia dyscyplinarnego, albo obwinionemu w postępowaniu dyscyplinarnym policjantowi, albo jego obrońcy, w zależności od tego, które doręczenie nastąpiło wcześniej. Zasada ta ma podstawowe znaczenie dla oceny początku biegu terminu do wniesienia odwołania (zob. wyrok WSA w Łodzi z 26.11.2019 r., III SA/Łd 841/19, LEX nr 2753391, wyrok NSA z 8.10.2014 r., I OSK 1637/13, LEX nr 1587472, wyrok NSA z 9.12.2021 r., III OSK 808/21, LEX nr 3326063).
Należy jednak zwrócić uwagę, że w jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z przywołanych przepisów wynika, że generalną zasadą w postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariuszy Policji jest doręczanie orzeczeń, postanowień, zawiadomień i innych pism, wydanych w toku postępowania dyscyplinarnego obwinionemu oraz jego obrońcy, jeżeli został w takim postępowaniu ustanowiony. Zasada ta odnosi się również do orzeczeń kończących postępowanie dyscyplinarne. Od orzeczeń tych przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skargę taką może wnieść policjant, któremu przysługuje oczywiście prawo do powierzenia tej czynności pełnomocnikowi, ale musi być to pełnomocnik wskazany w art. 35 § 2 p.p.s.a., dysponujący pełnomocnictwem określonym w art. 36 p.p.s.a. Obrońca ustanowiony w postępowaniu dyscyplinarnym, nie spełniający powyższych warunków, skargi do sądu administracyjnego wnieść nie może.
Podkreślenia również wymaga, że reguła, iż w przypadku doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej, nie ma zastosowania do skargi do sądu administracyjnego. Powyższe prowadzi do wniosku, że w sytuacji doręczenia orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne obwinionemu i jego obrońcy w różnym czasie, to termin do wniesienia skargi biegnie od daty doręczenia orzeczenia policjantowi (Wyrok NSA z 31.01.2017 r., I OSK 2731/15, LEX nr 2277863).
W niniejszej sprawie po pierwsze, pełnomocnictwo udzielone adw. M. K. (k. 50 akt administracyjnych) było zgodne z art. 36 p.p.s.a., gdyż obejmowało również pełnomocnictwo do zastępstwa w sprawach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Stąd reguła wynikająca z treści art. 135f ust. 6 u.o.p. ma pełne zastosowanie. Po drugie, sprawa dotyczy odmowy przyjęcia odwołania, a nie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Stąd reguła zawarta w powyższym orzeczeniu Naczelnego Sadu Administracyjnego nie ma zastosowania.
Zgodnie z art. 135p ust. 1 u.o.p. w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 k.p.k. Stąd w myśl dyspozycji art. 122 § 1 k.p.k. należy przyjąć, że czynność procesowa dokonana po upływie terminu zawitego jest bezskuteczna. Terminem zawitym jest zaś m.in. termin do wniesienia środków zaskarżenia (art. 122 § 2 k.p.k.). Stosowanie zaś do treści art. 136 § 1 k.p.k, w razie odmowy przyjęcia pisma lub odmowy albo niemożności pokwitowania odbioru przez adresata, doręczający sporządza na zwrotnym pokwitowaniu odpowiednią wzmiankę; wówczas doręczenie uważa się za dokonane. W niniejszej sprawie brak jest zwrotnego pokwitowania odbioru, a jedynie została sporządzona notatka urzędowa przez funkcjonariusza, który podjął próbę doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego.
Zdaniem jednak Sądu orzekającego w niniejszej sprawie art. 135p u.o.p. w zakresie stosowania przepisów o doręczeniach przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego odnosi się jedynie do ich odpowiedniego stosowania, co oznacza możliwość ich modyfikacji lub też częściowego stosowania. Konieczne jest jednak zachowanie zasad gwarancyjnych dla obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym oraz zabezpieczających pewność obrotu prawnego. Zdaniem Sądu udokumentowanie faktu odmowy odebrania orzeczenia dyscyplinarnego w postaci notatki urzędowej spełnia powyższe wymagania, zwłaszcza, że nie jest kwestionowana sama próba doręczenia orzeczenia, ale brak wypełnienia stosownego formularza przez funkcjonariusza, który te próbę podjął. Notatka urzędowa w tym zakresie jest tak samo wiarygodna jak wzmianka na pokwitowaniu odbioru, zwłaszcza, że w obu przypadkach dokumenty te są sporządzane przez osobę, która podjęła próbę doręczenia pisma i nie znajduje się na nich podpis osoby, której pismo usiłowano doręczyć.
Rozstrzygając niniejszą sprawę Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie prawidłowo uznał, że doręczenie orzeczenia dyscyplinarnego I instancji zostało skutecznie zrealizowane względem obwinionej w dniu 27 kwietnia 2022 r., pomimo odmowy przez skarżącego jego przyjęcia i pokwitowania odbioru, i było doręczeniem wcześniejszym, o którym mowa w art. 135f ust. 6 u.o.p., co oznacza, że ustawowy termin do wniesienia odwołania, o jakim mowa w art. 135k ust. 1 u.o.p., rozpoczął swój bieg w dniu 28 kwietnia 2022r. i w konsekwencji upłynął w dniu 4 maja 2022r. Niezależnie od tego przedmiotowe orzeczenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 28 kwietnia 2022r. Z kolei samo odwołanie jest datowane na dzień 5 maja 2022r. i również w tym samym dniu zostało nadane w Urzędzie Pocztowym. Stąd trafnie organ uznał, że zostało ono wniesione po terminie.
Na marginesie należy także podkreślić, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05.11.2020 r. (I OSK 2223/18, LEX nr 3082801) przepis art. 135j ust. 2 pkt 7 u.o.p. stanowi, że obligatoryjnym elementem orzeczenia dyscyplinarnego jest pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania. Tak więc pouczenie o terminie do wniesienia odwołania obejmuje nie tylko informację o długości terminu, ale także informację o początku biegu tego terminu. Jeżeli jest nim dzień wcześniejszego z dwóch doręczeń, to informacja o tej okoliczności powinna zostać zawarta w pouczeniu, dopiero wskazanie na zasadę określoną w art. 135f ust. 6 u.o.p. stanowi o udzieleniu pouczenia o terminie wniesienia środka zaskarżenia. Trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że w art. 135j ust. 2 pkt 7 u.o.p. ustawodawca nie zawarł odesłania do konkretnych przepisów ustawy, co oznacza, że udzielając pouczenie o terminie do wniesienia odwołania organ powinien uwzględnić nie tylko przepis art. 135k ust. 1 in fine, ale również przepis art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, które łącznie regulują kwestie terminu do wniesienia odwołania, gdy orzeczenie doręczane jest zarówno obwinionemu, jak i jego obrońcy.
W powołanym wyroku przyjęto również, że fakt reprezentowania strony w postępowaniu dyscyplinarnym przez profesjonalnego pełnomocnika, nie ogranicza obowiązków informacyjnych organu, pouczenie stanowi obligatoryjny element orzeczenia i jego skierowanie do osoby uprawnionej nie zależy do statusu tej osoby, w szczególności ustawodawca nie przyjął, że profesjonalni pełnomocnicy nie są pouczani o środkach zaskarżenia. Niewątpliwie adwokatom i radcom prawnym reprezentującym obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym powinny być znane przepisy ustawy o Policji, w tym regulacje odnoszące się do sposobu i terminu wnoszenia środków odwoławczych. W ustawie o Policji ustawodawca, przewidując obowiązek zawarcia w orzeczeniu dyscyplinarnym takich informacji, nie wprowadził jednak w tym zakresie żadnych wyjątków i ustanowienie przez obwinionego takiego obrońcy nie zwalnia organu z obowiązku prawidłowego wykonania nakazu, o jakim mowa w art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. (zob. wyroki NSA z: 28 lipca 2016 r., sygn. I OSK 156/15; 22 lutego 2018 r., sygn. I OSK 826/16; z 9 stycznia 2020 r., sygn. I OSK 3290/18, 05.11.2020 r., I OSK 2223/18).
W niniejszej sprawie zarówno skarżący, jak i jego pełnomocnik zostali jednak prawidłowo pouczeni. W orzeczeniu znajduje się bowiem zapisek: "W przypadku doręczenia obwinionemu i obrońcy orzeczenia w różnych terminach, termin do złożenia odwołania/wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej".
Odnosząc się z kolei do zarzutów postawionych w skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie co do kwestii stosowania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 stycznia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism organów procesowych w postępowaniu karnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 553 z późn. zm.) należy wskazać, że zgodnie z powoływanym już art. 135p ust. 1 u.o.p. w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się jedynie odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. Stąd odpowiednie zastosowanie maja jedynie przepisy: działu IV jego rozdziału 13, 14 i 15. Z kolei wskazane rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 141 k.p.k. i dotyczy zasad i trybu doręczania pism organów procesowych w postępowaniu karnym.
Zgodnie z jego § 1 ust. 1 do pisma organu procesowego doręczanego w postępowaniu karnym dołącza się formularz pokwitowania odbioru, na którym odbierający pismo wpisuje datę i potwierdza odbiór pisma swoim czytelnym podpisem zawierającym imię i nazwisko, a doręczający wpisuje datę doręczenia i potwierdza swoim podpisem sposób doręczenia lub przyczynę niedoręczenia pisma. Jednak to nadal osoba, która podejmuje próbę doręczenia stwierdza na tym formularzu co było powodem odmowy przyjęcia pisma przez adresata. Zakres więc wiarygodności takiego formularza w sytuacji, gdy następuje próba osobistego doręczenia pisma, jest taki sam jak notatki urzędowej.
Należy przy tym wskazać, że zgodnie z art. 132 § 1 k.p.k. pisma doręcza się adresatowi osobiście. Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, doręcza się przez pocztę lub inny uprawniony podmiot zajmujący się doręczaniem korespondencji albo pracownika organu wysyłającego, a w razie niezbędnej konieczności - przez Policję (art. 131 § 1 k.p.k.). Zgodnie natomiast z art. 136 § 1 k.p.k. w razie odmowy przyjęcia pisma lub odmowy albo niemożności pokwitowania odbioru przez adresata, doręczający sporządza na zwrotnym pokwitowaniu odpowiednią wzmiankę; wówczas doręczenie uważa się za dokonane. Przepis art. 132 § 1 przewiduje podstawową formę doręczenia - doręczenie pisma adresatowi osobiście (tzw. doręczenie bezpośrednie). Powinno być ono regułą. Doręczenie to może nastąpić przede wszystkim w miejscu zamieszkania adresata, ale również i w miejscu jego stałego zatrudnienia (arg. ex art. 133 § 3 k.p.k.) lub w jakimkolwiek innym miejscu, gdzie zastanie się adresata (podobnie M. Siewierski (w:) J. Bafia i in., Kodeks karny, s. 198; D. Wysocki, Przewlekłość procesu karnego, s. 177-179; por. P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego, 2007, t. I, s. 660).
Adresat nie może skutecznie odmówić przyjęcia pisma ze względu na miejsce jego doręczenia (por. uchw. SN z 18 października 1930 r., sygn. akt II K 236/30, OSN (K) 1930, Nr 6, poz. 170). Nie ma również przeszkód w doręczeniu pisma uczestnikowi postępowania na sali rozpraw, w sekretariacie sądu lub prokuratury (zob. M. Siewierski (w:) J. Bafia i in., Kodeks karny, s. 198). Dowody doręczeń mają istotne znaczenia dla oceny prawidłowości czynności w tym skutecznego i prawidłowego zareagowania na doręczane jej pisma, szczególnie w sytuacji, gdy od daty doręczenia orzeczenia biegnie krótki termin na jego wykonanie (wyrok WSA w Opolu z 18.01.2022 r., II SA/Op 538/21, LEX nr 3323187). W niniejszej sprawie w czasie próby podjęcia osobistego przekazania orzeczenia dyscyplinarnego w dniu 27 kwietnia 2022r. skarżący ani nie był chory, ani nie przebywał w szpitalu. Odmówił natomiast jego przyjęcia z uwagi na potrzebę skonsultowania się ze swoim adwokatem.
Trudno zatem przyjąć, że doręczenie było nieskuteczne tylko z tego formalnego powodu, że zamiast wypełnienia przez funkcjonariusza doręczającego formularza pokwitowania odbioru została sporządzona notatka urzędowa. Fakt próby doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego w dniu 27 kwietnia 2022r. nie był przez skarżącego kwestionowany. Co więcej w dniu następnym 28 kwietnia 2022r. także została podjęta próba doręczenia skarżącemu orzeczenia dyscyplinarnego, z czego została sporządzona notatka urzędowa. Z jej treści wynika, że skarżący zarówno w dniu wcześniejszym, jak i w dniu 28 kwietnia odmawiał jego przyjęcia. Nie jest to więc kwestia sporna. Kwestionowany jest jedynie brak zastosowania właściwego formularza. Sam wzór tegoż formularz jest podobnie zbudowany w zakresie informacji dotyczących odmowy przyjęcia pisma przez adresata, jak sporządzona notatka urzędowa, a wręcz można przyjąć, że treść notatki urzędowej jest bardziej dokładna i lepiej opisuje przebieg zdarzenia, niż suche podanie informacji w formularzu, który zresztą jak już wyżej wskazano też podpisuje jedynie osoba, która usiłowała doręczyć pismo oraz wskazuje na datę podjęcia tej próby.
W formularzu nie znalazłby się więc także podpis skarżącego co, do odmowy przyjęcia orzeczenia dyscyplinarnego, który by ewentualnie uwiarygadniał, że podjęta próba miała miejsce. Skoro nie budzi wątpliwości data próby podjęcia doręczenia skarżącemu orzeczenia dyscyplinarnemu, a jedynie jego formalna prawidłowość odnotowania, to brak poświadczenia tego na urzędowym formularzu nie wywołuje zdaniem Sądu żadnych skutków prawnych, skoro zostało to poświadczone w notatce urzędowej. Zostały bowiem zachowane w stosunku do skarżącego gwarancje procesowe a jednocześnie był on reprezentowany w postępowaniu dyscyplinarnym przez zawodowego pełnomocnika, który dodatkowo został prawidłowo pouczony w doręczonym mu orzeczeniu dyscyplinarnym o dacie początkowej, od której należy liczyć 7-dniowy termin do złożenia odwołania. Powinien on więc skontaktować się ze swoim mocodawcą i prawidłowo ustalić właściwy termin.
Naruszenie zaś wymagania formalnego w postaci braku wypełnienia formularza pokwitowania odbioru nie jest istotnym naruszeniem przepisów procesowych, które wpływałoby na ocenę Sądu, zwłaszcza, że próba doręczenia skarżącemu orzeczenia w określonym dniu nie budzi wątpliwości, a jednocześnie skarżący nie był w tym czasie chory, ani nie przebywał w szpitalu, co ewentualnie mogłoby stanowić o uzasadnionej nieskuteczności doręczenia ze względu na jego stan zdrowia fizycznego czy psychicznego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Należy przy tym podkreślić, że regulacja kwestii doręczenia pism została wprowadzona w określonym celu – w celu zagwarantowania skarżącemu prawa do uczciwego procesu, co wiąże się z jego prawem do wniesienia odwołania w przewidzianym przez ustawodawcę czasie. Skoro uchybienie ma jedyne charakter formalny i nie budzi wątpliwości, że prawo do uczciwego procesu, prawo do sądu zostało skarżącemu zagwarantowane, to nie można z powodu nieistotnego uchybienia, które nie miało wpływu na owe gwarancje wyciągać zbyt daleko idących wniosków procesowych, które skutkowałyby przedłużaniem postępowania dyscyplinarnego.
Ponadto należy wskazać, że w zakresie doręczeń przepisy Kodeksu postepowania karnego stosuje się jedynie odpowiednio. Oznacza to, że mogą one podlegać modyfikacji, a nawet częściowo nie musza one być stosowane.
Na marginesie należy również zauważyć, że w postępowaniu dyscyplinarnym obowiązuje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 września 2021 r. w sprawie obiegu dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. poz. 1778). Zgodnie z jego § 1 rozporządzenie określa obieg dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów oraz wzory postanowień i innych dokumentów sporządzanych w postępowaniu dyscyplinarnym. Natomiast § 2 w ust. 1 stanowi, iż dokumenty związane z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów mogą być przekazywane adresatom bezpośrednio albo za pośrednictwem policjantów lub pracowników Policji podległych przełożonemu dyscyplinarnemu, operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320) lub środków komunikacji elektronicznej.
Stosownie zaś do ust. 2 obieg dokumentów, o których mowa w ust. 1, prowadzi się w taki sposób, aby ich treść nie była udostępniona osobom nieuprawnionym. Sąd rozpoznającym niniejszą skargę podziela, wciąż aktualny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 7 czerwca 2013 r. (I OSK 1219/12, LEX nr 1789185), pomimo wejścia w życie nowego rozporządzenia w tej sprawie, zgodnie z którym regulacja zawarta w cytowanym przepisie nie dotyczy doręczania orzeczeń dyscyplinarnych. Jest w nim mowa wyłącznie o czynnościach związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, w tym o obiegu dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, przez który należy rozumieć wyłącznie obieg pism, wysyłanych w trakcie postępowania dyscyplinarnego, niebędących jednak orzeczeniami dyscyplinarnymi. Dotyczy ono zatem obiegu dokumentów w sensie technicznym, nie zaś obiegu, którego celem miałoby być doręczenie procesowe wywołujące określone skutki, tj. rozpoczęcie biegu terminów procesowych. Przepisy ustawy i rozporządzenia wyraźnie rozróżniają orzeczenia i postanowienia wydane w postępowaniu dyscyplinarnym od innych dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym.
Konkludując w niniejszej sprawie Sąd uznał, że uchybienie organu administracyjnego miało charakter wyłącznie formalne i nie doszło do naruszenia prawa skarżącego do sądu, a gwarancje procesowe wobec skarżącego zostały zachowane, gdyż fakt podjęcia próby doręczenia 27 kwietnia 2022r. nie budzi wątpliwości, a jedynie udokumentowanie go w formie notatki urzędowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.