Uzasadnienie
Decyzją z dnia 4 maja 2022 r. znak: SKO.UP/4121/9/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 z późn. zm., dalej: u.k.p.) utrzymało w mocy decyzję Starosty D. z dnia 7 marca 2022 r. znak KT.5430.2.71.2021/A o zatrzymaniu prawa jazdy nr [...] i druku nr [...] do czasu przedłożenia badań psychologicznych i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia 5 listopada 2021 r. Starosta D. skierował K. G. (dalej: skarżący) na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W decyzji tej zawarto pouczenie, że na badania psychologiczne należy zgłosić się w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu do poradni psychologicznej upoważnionej przez Wojewodę.
Starosta D. zawiadomieniem z dnia 15 lutego 2022 r. poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W zawiadomieniu wskazano, że postępowanie prowadzone jest w związku z nieprzedłożeniem zaświadczenia dotyczącego badań psychologicznych w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, które należało odbyć w terminie miesiąca od daty otrzymania skierowania i przedstawić staroście w terminie 3 miesięcy. Jednocześnie organ wskazał, że strona ma prawo zapoznania się z aktami i zgłoszenia uwag i wniosków co do zebranych dowodów i materiałów w tej sprawie, w terminie siedmiu dni od daty otrzymania zawiadomienia.
Następnie decyzją z 7 marca 2022 r. Starosta D. orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy nr [...] do czasu przedłożenia badań psychologicznych i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji skarżący opisał działania podejmowane w celu uzyskania orzeczenia psychologicznego. Podkreślił, że nie zgadza się z orzeczeniem wydanym przez Pracownię Psychologiczną mgr D. F. i wystąpił o ponowne badanie przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy w K., na które to badanie czeka. Jednocześnie poinformował, że kolejne badanie zostało przeprowadzone w Instytucie Medycyny Pracy [...] w Ł., niemniej jednak w jego ocenie wiele pozostaje do życzenia. Zaznaczył, że wszystkie dokumenty m.in. w postaci orzeczeń, decyzji, dokumentacji sądowej zostaną dostarczone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w odpowiednim czasie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania i decyzją z dnia 4 maja 2022 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Kolegium wyjaśniło, że materialnoprawną podstawą do wydania decyzji administracyjnej był art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z tym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy (...), w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1.
Organ podkreślił przy tym, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy, który nie zgłosił się na badania psychologiczne, mimo że została wydana decyzja nakazująca poddanie się takiemu badaniu, ma charakter związany. Jedynym działaniem, które organ musi podjąć przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest sprawdzenie czy decyzje o skierowaniu na badania były ostateczne i czy podmiot zobowiązany do poddania się tym badaniom i przedstawienia orzeczenia lekarskiego obowiązek ów wykonał, czy też nie.
W niniejszym przypadku nie budzi wątpliwości, że skarżący nie przedstawił żądanego orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na badanie (odebranej przez niego w dniu 12 listopada 2021 r.). W konsekwencji nie wypełnił obowiązku przewidzianego w art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Starosta D. zobligowany był zatem do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.
Konsekwencją niezrealizowania obowiązku nałożonego decyzją o skierowaniu na badanie psychologiczne jest leżący po stronie starosty obowiązek wydania decyzji na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy o kierujących pojazdami o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ podkreślił, że dochowanie ustawowego terminu przedłożenia wymaganych zaświadczeń lekarskiego i psychologicznego (...) należy odnosić wyłącznie do daty wydania decyzji w pierwszej instancji. Materialnoprawny charakter tego terminu rodzi też skutek prawny w postaci wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, niezależnie od przyczyn, dla których skarżący nie przedłożył w terminie 3-miesiecznym wymaganych orzeczeń. Z tego też względu zawarte w odwołaniu stwierdzenia dotyczące tego, że skarżący podejmował działania w celu uzyskania stosownego orzeczenia i aktualnie czeka na wyznaczenie terminu ponownego badania w trybie odwoławczym, nie mogą mieć jakiegokolwiek wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
W niniejszym przypadku organ wystosował do strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, które zostało przez skarżącego odebrane w dniu 22 lutego 2022 r. Mimo to przed wydaniem decyzji w sprawie skarżący nie przedstawił Staroście stosownego orzeczenia, a termin przewidziany w art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, już upłynął. W konsekwencji Starosta D. był zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 4 maja 2022 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący podniósł, ze nie zgadza się z wydaną decyzją.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie.
Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy do czasu ustania przyczyny zatrzymania.
Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy, nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1 ww. ustawy. Art. 84 ust. 1 stanowi natomiast, że uprawniony psycholog, po przeprowadzeniu badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu, wydaje osobie badanej orzeczenie psychologiczne o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem lub wykonywania odpowiednich czynności, o których mowa w art. 82 ust. 2, zwane dalej "orzeczeniem psychologicznym".
Bezsporne jest, że obowiązek przedstawienia orzeczenia psychologicznego został nałożony na skarżącego decyzją Starosty D. z dnia 5 listopada 2021 r. Decyzja stała się ostateczna. W pouczeniu tej decyzji wskazano, że na przedmiotowe badanie psychologiczne należało się zgłosić w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na nie.
Decyzja Starosty D. z dnia 5 listopada 2021 r. została skarżącemu skutecznie doręczona z dniem 12 listopada 2021 r. Bezsporne i przesądzające dla oceny zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej jest, że skarżący nie przedstawił żądanego orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na badanie (odebranej przez niego w dniu 12 listopada 2021 r.). W konsekwencji nie wypełnił obowiązku przewidzianego w art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. W związku z tym po upływie ponad 3 miesięcy od daty doręczenia decyzji o skierowaniu na powyższe badania, Starosta decyzją orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący nie wypełnił przesłanek z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. W związku z powyższym, działając na podstawie powołanego przepisu ustawy, organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Podkreślić należy, że wydana decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. Takie stanowisko w sposób jednolity prezentują sądy administracyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. I OSK 2224/14, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Krakowie z dnia 19 października 2016 r. sygn. III SA/Kr 403/16, z dnia 30 maja 2018 r., sygn. III SA/Kr 895/17, z dnia 21 marca 2019 r., sygn. III SA/Kr 1281/18, w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. VII SA/Wa 2088/15, w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. II SA/Go 736/16, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Także Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę podziela pogląd o związanym charakterze decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy, który nie skarżący nie przedstawił żądanego orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na badanie, mimo że została wydana decyzja nakazująca poddanie się takiemu badaniu. Organy wyjaśniły też skarżącemu powody skierowania go na te badania, a jakiekolwiek wątpliwości co do stanu jego zdrowia mógł usunąć tylko uprawniony psycholog po przeprowadzeniu odpowiedniego badania psychologicznego. Badania, na które został skarżący skierowany miały na celu wykazanie, czy stan zdrowia skarżącego pozwala mu na bezpieczne dla siebie i innych poruszanie się pojazdem po drogach.
W kontrolowanej sprawie administracyjnej zachowano wszystkie uprawnienia strony i zapewniono skarżącemu czynny udział w postępowaniu, a zebrany materiał dowodowy wyjaśniał wszystkie istotne w tej sprawie okoliczności.
Z powyższych względów zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami, które uzasadniałyby jej uchylenie z urzędu. Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.