Uzasadnienie
W rozpoznawanej sprawie skarżąca w złożonym na urzędowy formularzu wniosku wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżąca w ustawowym terminie wniosła sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej w skrócie - p.p.s.a.) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega ponownemu rozpatrzeniu.
W myśl przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Koszty te są bowiem rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie na współobywateli. Prawo pomocy jest zatem instytucją o charakterze wyjątkowym i jako takie winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawcy nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zdaniem Sądu wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca w złożonym oświadczeniu wskazała, że utrzymuje się z renty socjalnej, którą pobiera w D., gdzie obecnie przebywa. Z renty opłaca wynajmowane mieszkanie, kupuje żywność, leki. Wobec małoletniego syna, mieszkającego z ojcem na terenie D., skarżąca ma obowiązek alimentacyjny w wysokości określonej decyzją tamtejszych władz. Nie posiada umowy najmu mieszkania, a opłaty za nie uiszcza według obliczeń właściciela. Skarżąca podniosła, że ze względu na wysokie koszty tłumaczeń nie mogła przesłać stosownych dokumentów. Wykazała, że w skład jej majątku wchodzi udział w nieruchomości w B. oraz ok. 1 ha gruntów rolnych. Nie posiada oszczędności pieniężnych ani wartościowych przedmiotów. Wskazała, że zaciągnęła kredyt w banku [...] w wysokości 50.000 koron. Podniosła, że nie posiada żadnych innych dochodów, poza rentą, którą przeznacza na swoje utrzymanie oraz spłatę zaciągniętych kredytów.
W piśmie z dnia 6 grudnia 2009 r., przesłanym przez skarżącą w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, podała, że wysokość renty wynosi 4.700 koron netto, ustalone alimenty wynoszą 1.200 koron, miesięczna rata za kredyt 2.500 koron, natomiast wynajem mieszkania to koszt około 3.000 koron.
W tym miejscu podnieć należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających powyższe kwoty. Pomimo wezwania nie przesłała choćby paragonów za zakup żywności, leków i innych produktów, które by w sposób pełniejszy zobrazowały wydatki skarżącej. Nie można nie zauważyć, że przedstawione przez skarżącą we wniosku i w piśmie stanowiącym odpowiedz na wezwanie Sądu wydatki znacznie przewyższają bieżące dochody skarżącej. Proste zsumowanie podawanych przez skarżącą kwot obciążeń: wydatków na mieszkanie (3000 koron), wydatków na żywność (3000 koron), ustalonych alimentów (1200 koron), rat spłacanych kredytów (2500 koron) uwidacznia znaczące przekroczenie dochodów skarżącej, które sama określiła na około 4 700 koron netto. Doświadczenie życiowe wskazuje, ze skarżąca nie przedstawiła w sposób rzeczywisty swojej sytuacji materialnej.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżąca nie udowodniła, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 318/05 (niepubl.) wskazał, iż prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu.
W tym stanie rzeczy Sąd w oparciu o art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.