Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] r. o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego działki nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...], której właścicielem jest M W i działki nr [...], stanowiącej własność E P, w wysokości 2 100,00 zł oraz zobowiązaniu właścicieli rozgraniczanych nieruchomości do ich uiszczenia po połowie, tj. po 1 050,00 zł w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia.
W skardze na powyższe postanowienie E P wniósł o wstrzymanie jego wykonania wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji. Skarżący uzasadnił wniosek niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a nawet poniesienia znacznej szkody. Skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni użytkowej około 8 ha. Są to użytki klasy V i VI. Dochód z tego gospodarstwa wynosi około 5 000 zł rocznie. Zrealizowanie nałożonego obowiązku płatniczego przyniosłoby uszczerbek osobisty dla skarżącego. Nadto odbyłoby się to z uszczerbkiem dla zachowania płynności produkcji rolnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku skarżącego są postanowienia organów obu instancji. Dokonując wykładni zwrotu normatywnego "w granicach tej samej sprawy" użytego w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy mieć na względzie treść art. 134 i art. 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Użyte w tych przepisach sformułowania "granice tej samej sprawy", "granice danej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W orzecznictwie wskazuje się, że chodzi tutaj o sprawę w ujęciu materialnym.
O postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można zatem mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA w składzie siedmiu sędziów z 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99 oraz postanowienia NSA z: 12 czerwca 2012 r., II FZ 441/12; 8 sierpnia 2013 r., I OSK 1651/13; 24 lipca 2014 r., II OSK 624/14; 10 października 2014 r., I OZ 828/14). W związku z tym treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą akty wydane w pierwszej instancji. Sąd może jednak wstrzymać wykonanie takiego aktu dopiero, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.
Przechodząc do oceny samej zasadności wniosku zauważyć trzeba, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA z: 25 października 2005 r. I OZ 1074/05; 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04).
Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Omawiana instytucja ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej.
Jednocześnie, brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie.
W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienia NSA z: 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; 8 października 2013 r., II OZ 839/13; 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; 12 sierpnia 2008 r., II GZ 177/08; 17 listopada 2010 r., II GZ 345/10 i II GZ 346/10; 29 listopada 2010 r., II GZ 337/10; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229).
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że wykonanie kwestionowanych postanowień mogłoby go narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności, informacji, dokumentów mogących świadczyć o tym, że zostały spełnione przesłanki pozytywne warunkujące uwzględnienie wniosku, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadniając wniosek, skarżący powołał się wyłącznie na okoliczność prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni użytkowej około 8 ha, mającego stanowić użytki klasy V i VI, z którego roczny dochód wynosi około 5 000 zł. Skarżący nie sprecyzował jednak bliżej swojej sytuacji finansowej. Nie przedstawił swojej sytuacji w sposób bardziej szczegółowy. W tej sytuacji nie jest możliwa ocena wpływu wykonania postanowień organów obu instancji na sytuację skarżącego.
Nadto należy wyjaśnić, że celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Samo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, o czym stanowi art. 61 § 6 p.p.s.a. Tego rodzaju rozstrzygnięcia mają zatem charakter wyłącznie tymczasowy. Co do zasady więc, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych, okres obowiązywania ochrony tymczasowej i tak kończy się z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Orzeczeniami tymi będą zarówno wyroki, jak i postanowienia o odrzuceniu skargi lub umorzeniu postępowania.
Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
k.p.