Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił dokonania zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków w jednostce ewidencyjnej m. T. dotyczącej działki położonej w T. przy ul. A. 42 w obrębie [...] oznaczonej numerem ewidencyjnym 15, będącej własnością I.D. ([...]) w związku z wyrokami sądowymi sygn. akt I Ca 91/08 i I C 1375/06.
Organ administracji publicznej I instancji uzasadniając wydaną decyzję wskazał, że w dniu 23 lipca 2015 r. wpłynął wniosek J.S. o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów dotyczącej działki nr 15 położonej w T. przy ul. A. 42 w związku z wyrokami sądowymi sygn. akt I Ca 91/08 i I C 1375/06. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz po przeanalizowaniu zapisów w ewidencji gruntów i budynków m. T. wynika, że działka nr 15 położona w T. przy ul. A. 42 o powierzchni 0,1805 ha, aktem notarialnym REP.A Nr [...] z dnia 15 stycznia 1996 r. była przedmiotem umowy sprzedaży pomiędzy M.S. a J.D. W wyniku tej transakcji została założona księga wieczysta KW [...], w której właścicielem powyższej działki wpisana została J.D.
Następnie został sporządzony akt notarialny REP.A Nr [...] w dniu 15 września 2005 r., dotyczący sprzedaży działki nr 15 przez J.D. na rzecz I.D. Dane zawarte w ww. akcie notarialnym zostały wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej KW [...]. Obecnie w ewidencji gruntów i budynków działka oznaczona nr 15 figuruje jako własność I.D., na podstawie aktu notarialnego REP.A Nr [...] oraz KW [...].
Starosta stwierdził, że w związku z przedłożonymi prawomocnymi wyrokami Sądu IC 1375/06 i I Ca 91/08, które ustaliły nieważność sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego REP.A 115/96 sporządzonego dnia 15 stycznia 1996 r. pomiędzy M.S., a J.D. nie ma możliwości zmienić właściciela z uwagi na fakt, że po unieważnionym akcie notarialnym sporządzony został kolejny akt notarialny REP.A Nr [...] z dnia 15 września 2005 r. zmieniający właściciela tej nieruchomości.
Zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają charakter wyłącznie techniczny i nie mogą rozstrzygać o prawie i własności nieruchomości. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą księgi wieczyste a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi. Ewidencja gruntów i budynków jest wyłącznie systematycznie aktualizowanym zbiorem (rejestrem) informacji o gruntach, budynkach, lokalach i ich właścicielach – wyklucza dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Zgodnie z § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 542, dalej: EGiB) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu i na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych oraz są dokonywane na podstawie odpisów prawomocnych orzeczeń sądowych odpisów aktów notarialnych, które aktualizują aktualny stan prawny danej nieruchomości, a nie można dokonać zmian na podstawie orzeczeń, które unieważniły tylko umowę sprzedaży z 1966 r., a umowa zawarta później, to jest w 2005 r. dotycząca tej samej nieruchomości nie została rozstrzygnięta.
Skoro własność powyższej nieruchomości została uregulowana w księdze wieczystej a stan właścicieli jest zgodny z ewidencją gruntów i budynków oraz nie został przedłożony inny dokument unieważniający umowę sprzedaży w formie aktu notarialnego REP.A Nr [...], to brak jest podstaw do dokonania zmian zapisów własności do dz. nr 15 w związku załączonymi wyrokami sądowymi.
J.S. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji do Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdzając, że J.D. nie jest właścicielem działki nr 15 położonej w W i nie mogła sporządzić kolejnego aktu własności, gdyż wyrok sądowy ma moc prawną jako rzecz osądzona i jest prawomocny.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia wyjaśnił, że aktualizacja operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 EGiB następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, m.in. prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające.
Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Dlatego spory o własność nieruchomości należy rozstrzygać przed sądem powszechnym, a prawomocne rozstrzygnięcie będzie podlegało ujawnieniu w operacie ewidencyjnym.
Organ odwoławczy wskazał, że dla działki nr 15 istnieje założona księga wieczysta [...], w której jako właściciel została wpisana I.D. na podstawie wciąż obowiązującego aktu notarialnego rep. A Nr [...]. Akt ten został zawarty w oparciu o zapisy w księdze wieczystej i objęty rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Dlatego ustalenie innego właściciela nieruchomości winno nastąpić w drodze sądowej.
J.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję organu odwoławczego, żądając uchylenia tej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Podniosła, iż zgodnie z § 45 ust. 1 EGiB zmiany dokonuje się na podstawie orzeczeń sądowych. Na podstawie wyroku z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt I C 1375/06 Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim właścicielem działki 15 w W. 42 jest M.S., gdyż akt notarialny na J.D. został uchylony.
Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków(Dz.U. z 2015 r., poz. 1542)
Zgodnie treścią art. 20 ust. 1 pkt.1 i ust. 2 pkt.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów. W ewidencji gruntów wykazuje się także właściciela a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części.
Zgodnie z treścią § 10 ust.1 pkt.2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości.
Zgodnie z treścią § 46 ust.1 cytowanego rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 – 11.
W myśl § 46 ust. 2 pkt.1 rozporządzenia z 29 marca 2001r. z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych.
Należy zaznaczyć, iż ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji będących odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości. Zawiera ona dane wynikające z tytułu własności lecz nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości. Potwierdza ona jedynie stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełni wyłącznie funkcje informacyjne – techniczne. Nie rozstrzyga natomiast sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 1993r. w sprawie II S.A. 1155/92 (ONSA nr 2 z 1994r. poz.61), z dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie II S.A. 766/98 (Lex nr 41298), z dnia 27 października 1998r. w sprawie II S.A. 1094/98 (Lex nr 41305), z dnia 20 listopada 1998r. w sprawie II S.A. 914/98 (Lex nr 41816) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 25 października 2007r. w spr. II SA/Bk 557/07 (Lex nr 440495) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 22 czerwca 2007r. w spr. IV SA/Wa 698/07 (Lex nr 351329).
W dniu wystąpienia przez stronę z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów (22 lipca 2015 r.) w ewidencji jako właściciel przedmiotowej nieruchomości wpisana była I.D. Przysługujące jej prawo własności wykazane zostało w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości.
Przedstawiony przez stronę prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt I C 1375/06 unieważniał inną umowę niż ta na podstawie, której I.D. nabyła nieruchomość. Dlatego też okoliczność unieważnienia umowy zawartej w dniu 15 stycznia 1996 r. pomiędzy M.S., a J.D. nie mogła uzasadniać dokonania zmian wnioskowanych przez skarżącą.
Jak trafnie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dla działki nr 15 istnieje założona księga wieczysta, w której jako właściciel wpisana jest I.D. na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego sporządzonego w dniu 15 września 2005 r. (Repertorium: A nr [...]). Ustalenie innego właściciela nieruchomości może nastąpić tylko na drodze postępowania przed sądem powszechnym.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.
D.Cz.