Uzasadnienie
III SA/Łd 1257/13
Pismem z dnia 30 października 2013 r. J. K. (dalej wnioskodawca) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów studiów podyplomowych.
Następnie, w toku postępowania, strona wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Nie jest właścicielem domu, mieszkania ani innej nieruchomości, jak przy tym wyjaśnił zamieszkuje w lokalu będącym własnością jego syna. Na dochody w gospodarstwie domowym wnioskodawcy składają się: wynagrodzenie wnioskodawcy z tytułu stażu – 1.600 zł oraz emerytura rolnicza jego żony w kwocie 1.200 zł. Wnioskodawca, zgodnie z przedłożonym oświadczeniem, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Nadmienił natomiast, iż ponosi koszty utrzymania mieszkania w kwocie 800 zł, ponosi koszty leczenia i leków (600 zł miesięcznie).
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że nie jest w stanie ponieść takich kosztów. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04; z dnia 21 grudnia 2010, sygn. akt I OZ 967/10; z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 606/08). W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że wnioskodawca osiąga stałe dochody w wysokości łącznej 2.800, zł brutto miesięcznie.
W świetle natomiast powyższych okoliczności, a w szczególności faktu osiągania przez wnioskodawcę i jego żonę stałych dochodów we wskazanej wysokości, w zestawieniu z wysokością ewentualnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Wskazać także należy w tym miejscu na fakt, iż skarżący – jak wskazał - korzystał z pomocy syna, wspólnie z nim zamieszkującego. Powyższe ma znaczenie dla ustalenia jego faktycznych możliwości finansowych, w szczególności w kwestii poniesienia kosztów postępowania. Zdaniem referendarza, w tej sytuacji uznać należało, że wnioskodawca nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wskazać w tym miejscu należy na wynikający z art. 87 i art. 91 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek wzajemnej pomocy między rodzicami i dziećmi. Obowiązek ten nie zostaje wyłączony nawet w przypadku nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Obowiązek pomocy dotyczy każdej dziedziny życia i rozciąga się w szczególności na pomoc przy prowadzeniu spraw sądowych. Istotne jest wskazanie, że dotyczy on w szczególności prowadzenia postępowania sądowego.
Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, referendarz sądowy zważył co następuje.
Rozpoznając wniosek w tym zakresie, referendarz miał na względzie fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W świetle przedstawionych powyżej informacji o stanie majątkowym wnioskodawcy – wysokości osiąganych bieżących dochodów, mając na uwadze, że skarżący został zobowiązany do ewentualnego poniesienia kosztów sądowych oraz mając przede wszystkim na uwadze zapewnienie skarżącemu prawa do sądu, w ocenie referendarza, skarżący nie będzie już w stanie ponieść dodatkowych kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie.
W ocenie referendarza, nie można w tej sytuacji wymagać od strony poniesienia jeszcze tych dodatkowych kosztów postępowania związanych z zastępstwem procesowym, mogłyby one albowiem stanowić nadmierne obciążenie budżetu domowego wnioskodawcy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak postanowieniu.
R.A.