Uzasadnienie
III SA/Łd 143/16
Postanowieniem z [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę Z. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Następnie – postanowieniem z 13 kwietnia 2016 r. - przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.
Okręgowa Izba Radców Prawnych pismem z 21 kwietnia 2016 r. poinformowała, że ustanowiła pełnomocnikiem skarżącego w niniejszej sprawie radcę prawnego M. S. W dniu 17 maja 2016 r. radca prawny M. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo zawierające opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z 17 marca 2016 r. odrzucające skargę. W piśmie tym pełnomocnik wniósł jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu według norm przepisanych oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do radców prawnych powyższe zasady od dnia 1 stycznia 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805).
Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 powoływanego powyżej rozporządzenia, który dotyczy stawek minimalnych należnych pełnomocnikowi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w II instancji wynagrodzenie może być przyznane za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. a), sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. b), za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz w postępowaniu zażaleniowym (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. d).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowanym na bazie poprzednio obowiązującego przepisu, który - co ważne - miał identyczne brzmienie - zdecydowanie przeważało stanowisko, że katalog czynności radcy prawnego w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, za które przysługuje wynagrodzenie, o którym mowa w § 21 ust. 1 pkt 2 wskazanego rozporządzenia ma charakter zamknięty. Zatem wynagrodzenie radcy prawnego za czynności, które nie zostały wymienione w § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, nie stanowi niezbędnych kosztów postępowania, o których mowa w art. 204 oraz w art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z 19.11.2010 r., sygn. akt I OSK 112/10; postanowienie NSA z 16.06.2004 r., sygn. akt FSK 93/04, z 17.09.2010 r., sygn. akt II OSK 854/09, z 06.10.2010 r., sygn. akt II OSK 1900/10).
W sprawie niniejszej radca prawny M. S. przedłożył dokumenty potwierdzające sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia zażalenia. Niemniej jednak mając na uwadze ww. orzeczenia NSA należy podkreślić, że wśród czynności wymienionych w § 21 ust. 1 pkt 2 wskazanego rozporządzenia nie ma czynności prawnej polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia. Wprawdzie ustawodawca w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d cytowanego rozporządzenia wskazuje ogólnie na postępowanie zażaleniowe, jednak należy przyjąć, iż zarówno wykładnia literalna jak i celowościowa tego przepisu nakazuje uznać, iż postępowanie zażaleniowe wszczęte jest dopiero w momencie wniesienia zażalenia. Powyższe skutkuje tym, iż wynagrodzenie może być przyznane w postępowaniu zażaleniowym za wniesienie zażalenia, a taka sytuacja nie miała tu miejsca.
Ponadto przepis ten we wcześniejszych podpunktach odnosi się, za jaką opinię może być przyznane wynagrodzenie, a nie jest to opinia wskazana we wniosku. Brak jest zatem podstaw prawnych do zaliczenia wynagrodzenia radcy prawnego za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia do niezbędnych kosztów postępowania.
Z powyższych względów, na podstawie § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a - d rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu oraz na podstawie art. 205 § 2 i art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
r.a.