Uzasadnienie
III SA/Łd 162/16
A. O. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia wierzytelności wynikającej z zajęcia pasa drogowego. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z wnuczkiem (33 lata). Zgodnie ze złożonym oświadczeniem, skarżąca nie jest właścicielem domu, mieszkania ani innej nieruchomości – zajmowanym mieszkaniem dysponuje na zasadzie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Na dochody w gospodarstwie domowym skarżącej składają się: dochody z własnej działalności gospodarczej w kwocie ok. 306 zł, świadczenie emerytalne skarżącej w kwocie 1.058 zł oraz renta wnuczka skarżącej w wysokości 739 zł. Daje to łączny dochód w kwocie ok. 2.100 zł miesięcznie.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że skarżąca osiąga dochody z tytułu własnej działalności gospodarczej oraz z tytułu świadczenia emerytalnego w łącznej kwocie ok. 1.360 zł, ponadto stałe dochody uzyskuje pozostający z nią w gospodarstwie domowym wnuczek – z tytułu renty w kwocie 739 zł. Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym w kwocie ok. 2.100 zł miesięcznie. W ocenie referendarza, w sytuacji osiągania stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości skarżąca nie może zasłaniać się argumentem całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych.
W świetle powyższych okoliczności, mając na uwadze, iż wpisu sądowy od skargi w niniejszym postępowaniu wynosi 200 zł oraz fakt, że ewentualne inne i przyszłe koszty niewątpliwie rozłożone będą w czasie, uznać należy, że skarżąca nie wykazała w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić w tym miejscu jeszcze raz należy, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Natomiast konieczność uregulowania wpisu od skargi w kwocie 200 zł nie wypłynie – w ocenie referendarza – w znaczący sposób na dochody skarżącej. Nie została w tym zakresie spełniona przesłanka wykazania, iż poniesienie tych kosztów będzie miało odzwierciedlenie w postaci uszczerbku koniecznego utrzymania skarżącej i jej rodziny.
W związku z powyższym, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.