Uzasadnienie
III SA/Łd 192/16
E. P. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...]. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego.
W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając następnie – po wezwaniu Sądu - formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na niskie dochody osiągane z gospodarstwa rolnego, stan zdrowia swój i swoich najbliższych oraz konieczność ponoszenia wydatków na leki i zapewnienie świadczeń zdrowotnych oraz wydatki związane z bieżącym utrzymaniem i kosztami mediów. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinny, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i synem. Jest właścicielem domu o powierzchni 50 m2, gospodarstwa rolnego o powierzchni 10,34 ha wraz z zabudowaniami gospodarczymi. Jest także właścicielem ciągnika rolniczego o szacunkowej wartości ok. 8.000 zł. Zgodnie z oświadczeniem jedyny dochód skarżącego stanowi dochód z działalności rolniczej w kwocie ok. 4.800 zł rocznie.
W związku z wezwaniem do przekazania dodatkowych informacji o stanie majątkowym i dochodach skarżący przekazał zaświadczenie z ARiMR, z którego wynikało, że w roku 2014 wypłacono mu z tytułu dopłat kwotę łączną 11.759,27 zł, w roku 2015 – kwotę łączną 13.049,18 zł. Odnośnie kwoty za rok 2016 organ podał, że środki za ten rok będą dopiero wypłacane.
Skarżący przekazał także wyciąg z rachunku w banku ING, zarejestrowanego na A. P., którego saldo na 31.03.2016 r. wynosiło 18.515,90 zł.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać w związku z tym należy, iż skarżący posiada bieżące środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym w kwocie 18.515,90 zł (stan na dzień 31.03.2016 r.). Powyższe wobec faktu, iż wpis od skargi w niniejszym postępowaniu wynosi 252 zł uniemożliwia uznanie braku faktycznych możliwości poniesienia kosztów postępowania w postaci opłacenia wpisu od skargi.
Z tych samych względów nie sposób uznać, iż skarżący nie będzie w stanie ponieść ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego w sprawie, o ile za konieczne uzna ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, albowiem na tym etapie postępowania nie istnieje tzw. przymus adwokacki i sprawę można prowadzić samodzielnie. Nawet jednak wobec uznania przez skarżącego konieczności ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika zgromadzone środki na koncie pozwalają niewątpliwie na pokrycie tego wydatku.
Z tych wszystkich względów, w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie, należy uznać, że brak jest podstaw uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powyższe rozstrzygniecie nie wyklucza możliwości wystąpienia przez wnioskodawcę z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, o ile wykaże, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu, a konieczność poniesienia ewentualnych kolejnych kosztów postępowania sądowego będzie nadmiernie uciążliwa i będzie groziła uszczerbkiem dla konicznego utrzymania wnioskodawcy.
Przypomnieć należy w tym miejscu, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności referendarz sądowy stwierdził, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący i wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a ich uiszczenie spowoduje uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.