Uzasadnienie
W piśmie z dnia 19 sierpnia 2015 r. M.W. wystąpiła do Prezydenta Miasta Ł. o dofinansowanie dojazdów jej niepełnosprawnego syna F.W. do Niepublicznej Szkoły Podstawowej Fundacji "A." przy ul. B. 105 w Ł. W piśmie z dnia 9 listopada 2015 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. poinformował skarżącą o tym, że zadanie związane z dowozem uczniów niepełnosprawnych do szkół i placówek prowadzonych przez miasto jest realizowane przez dyrektorów jednostek oświatowych. Przepis art. 17 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz.U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) nakłada na gminę obowiązek zapewnienia dowozu ucznia niepełnosprawnego do najbliższej szkoły. Najbliższą szkołą podstawową jest szkoła funkcjonująca w Zespole Szkół Specjalnych nr [...] przy ul. C. 2a. Szkoła, do której obecnie uczęszcza dziecko skarżącej z otrzymanej dotacji finansuje dowóz dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.
W piśmie z dnia 27 listopada 2015 r., opatrzonym datą "23 listopada 2015 r.", zatytułowanym "odwołanie", skarżąca stwierdziła, że ponownie wnosi o wydanie pozytywnej decyzji w sprawie przyznania jej zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego syna F. do Niepublicznej Szkoły Podstawowej Fundacji "A." przy ul. B. 105 w Ł. W piśmie z dnia 30 grudnia 2015 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. powołał się na stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 9 listopada 2015 r.
W piśmie z dnia 13 stycznia 2016 r., zatytułowanym "sprzeciw", skarżąca ponownie wniosła o rozpatrzenie prośby o zwrot kosztów dowozu jej niepełnosprawnego dziecka do Niepublicznej Szkoły Podstawowej Fundacji "A." przy ul. B. 105 w Ł. W piśmie z dnia 4 lutego 2016 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł. podtrzymał stanowisko zajęte w pismach z dnia 9 listopada i 30 grudnia 2015 r.
M.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na "decyzję" z dnia 4 lutego 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Miasto [...] wniosło o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, ewentualnie o jej oddalenie w całości.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 16 listopada 2015 r. skarżąca otrzymała pismo z dnia 9 listopada 2015 r., tj. wiążącą informację o braku przesłanek do uwzględnienia wniosku. Pismo to można uznać za czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Wynika bowiem z niego odmowa przyznania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, od dnia 17 listopada 2015 r. należałoby liczyć bieg czternastodniowego terminu do wniesienia przez skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Skarżąca nie wezwała Miasta [...] do usunięcia naruszenia prawa, ale w dniu 30 listopada 2015 r. wpłynęło pismo skarżącej z dnia 23 listopada 2015 r. W dniu 13 stycznia 2016 r. skarżąca jeszcze raz wniosła pismo w tej samej sprawie.
Skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała trybu z art. 52 § 3 p.p.s.a. Nawet gdyby uznać, że pismo skarżącej z dnia 23 listopada 2015 r. ma cechy wezwania do usunięcia naruszenia prawa, to nie został zachowany trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. W dniu 5 stycznia 2016 r. doręczono skarżącej pismo z dnia 30 grudnia 2015 r., stanowiące odpowiedź na pismo z dnia 23 listopada 2015 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła w dniu 8 marca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie zaznaczyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym kwestia zwrotu kosztów dojazdu dziecka do szkoły, na podstawie art. 17 ustawy o systemie oświaty należy do drogi sądowej ze skargi do sądu administracyjnego (art. 45 ust. 1, art. 175 ust. 1 Konstytucji RP). Podejmowane w tym zakresie czynności należą do kategorii określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., czyli do innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki NSA: z dnia 14 kwietnia 2005 r., OSK 1909/04; z dnia 6 stycznia 2010 r., I OSK 1022/09; z dnia 18 grudnia 2014 r., I OSK 1961/14; postanowienia NSA: z dnia 13 sierpnia 2013 r., I OSK 1576/13; z dnia 18 listopada 2014 r., I OSK 2871/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., I OSK 848/15; z dnia 13 kwietnia 2016 r., I OSK 717/16; wyroki: WSA w Rzeszowie z dnia 22 września 2006 r., II SA/Rz 205/06; 7 lutego 2007 r., II SA/Rz 113/06; 8 stycznia 2008 r., II SA/Rz 630/07; WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2008 r., VIII SA/Wa 614/07; WSA w Szczecinie z dnia 17 stycznia 2008 r., II SA/Sz 775/07; WSA w Lublinie z dnia 8 września 2011 r., III SA/Lu 194/11).
Aprobując to stanowisko, należało zakwalifikować skargę M. W. na pismo z dnia 4 lutego 2016 r. jako skargę na czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Kwalifikacja ta zobowiązuje sąd do dokonania kontroli wypełnienia przesłanek warunkujących dopuszczalność tego rodzaju skargi. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada bowiem z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek zobowiązujących sąd do odrzucenia skargi, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1); wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2); gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3); jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4); jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5); jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a); jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. (pkt 6).
Jednym z warunków dopuszczalności skargi na akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest uprzednie wezwanie na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Wymóg ten wynika wprost z art. 52 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a.
Uznając, że czynność stanowiąca przedmiot skargi została wyrażona w piśmie z dnia 4 lutego 2016 r., które skarżąca w skardze określiła mianem "decyzji", stwierdzić należy, iż skarżąca przed wniesieniem skargi nie skorzystała ze środka prawnego przewidzianego w art. 52 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. Wobec czego stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę tę należy odrzucić jako niedopuszczalną z innych przyczyn.
Wyjaśnić jednakże należy, że nawet gdyby przyjąć, iż zaskarżoną czynność stanowiło pismo z dnia 9 listopada 2015 r., to skargę tę i tak należałoby odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. z powodu wniesienia po upływie terminu do jej wniesienia.
W myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Zgodnie z poglądem prawnym zaprezentowanym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, który sąd, orzekający w niniejszej sprawie, w pełni podziela, art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi; pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie) oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia).
Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna już bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. Zakwalifikowanie pisma skarżącej z dnia 27 listopada 2015 r., zatytułowanego "odwołanie", jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 § 3 p.p.s.a. oznacza, że w dniu 30 listopada 2015 r., kiedy to zostało ono doręczone organowi administracji, rozpoczął swój bieg określony w art. 53 § 2 p.p.s.a. sześćdziesięciodniowy terminy do wniesienia skargi. Odpowiedzi na to pismo organ administracji udzielił w piśmie z dnia 30 grudnia 2015 r. Odpowiedź ta została doręczona skarżącej w dniu 5 stycznia 2016 r., a więc przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania.
W związku z tym od dnia doręczenia skarżącej pisma z dnia 30 grudnia 2015 r. rozpoczął swój bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, który w tej sytuacji upłynął w dniu 4 lutego 2016 r. Tymczasem skarżąca w terminie tym, zamiast skargi, wniosła do organu administracji w dniu 13 stycznia 2016 r. kolejne pismo zatytułowane "sprzeciw". Dopiero na skutek kolejnego pisma organu administracji z dnia 4 lutego 2016 r. skarżąca wniosła w dniu 8 marca 2016 r., a więc już po terminie określonym w 53 § 2 p.p.s.a., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.
bg