Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania R. N., uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], Nr [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji w sprawie utraty prawa do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania.
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] orzekł o utracie przez R.N. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 sierpnia 2007 roku z powodu upływu okresu jego pobierania.
W odwołaniu od powyższej decyzji R.N. wniósł o jej zmianę poprzez orzeczenie o utracie prawa do zasiłku od dnia 9 sierpnia 2007 roku, tym samym wniósł również o wypłatę zasiłku za dzień 8 sierpnia 2007 roku wraz z odsetkami ustawowymi.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 grudnia 2007 roku, sygn. akt: III SA/Łd 711/07, po rozpoznaniu skargi R.N., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...]
Po ponownym rozpoznaniu odwołania R.N., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił decyzję I instancji i umorzył postępowanie przed organem I instancji w sprawie utraty prawa do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "i", art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 71, art. 72 ust. 11, art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.). W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że uwzględnił zmianę stanu faktycznego, jaka zaistniała po dniu wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "i" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, za bezrobotnego należy uważać określoną osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (...) jeżeli nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego.
Z akt sprawy wynika, że R.N. uzyskał prawo co zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 lutego 2007 roku, na okres 6 miesięcy. Decyzją I instancji organ orzekł o utracie prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Po złożeniu przez R. N. odwołania od tej decyzji, w dniu 16 sierpnia 2007 roku do Powiatowego Urzędu Pracy Nr [...] w Ł., wpłynęła decyzja Prezydenta Miasta [...] o przyznaniu R. N. świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego od dnia [...] na czas nieokreślony (decyzja z dnia [...], Nr [...]). Organ odwoławczy ponownie rozpoznając odwołanie uwzględnił tę okoliczność, gdyż ma ona istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy ma uprawnienia reformacyjne i kontrolne, zatem ma obowiązek uwzględnić zmianę stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Dokumenty załączone do akt administracyjnych jednoznacznie potwierdzają, że R. N. otrzymał świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego od dnia 8 sierpnia 2007 roku.
W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, z dniem 8 sierpnia 2007 roku, R.N. przestał spełniać warunki niezbędne do posiadania statusu osoby bezrobotnej określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "i" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a zatem z dniem 8 sierpnia 2007 roku powinien on utracić prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W konkluzji organ wskazał, że zasiłek dla bezrobotnych, jak i zasiłek z pomocy społecznej są świadczeniami finansowanymi z środków publicznych pochodzących z budżetu państwa i nie ma prawnej, ani faktycznej możliwości pobierania obu tych świadczeń w jednym okresie. W tej sytuacji organ odstąpił od ustalania momentu utraty przez R. N. prawa do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania, gdyż postępowanie w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe. Tym samym organ ocenił, że brak było podstaw do uchylenia decyzji I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na zmianę stanu faktycznego.
W skardze na powyższą decyzję R. N. wskazał, iż organ odwoławczy naruszył szereg przepisów prawa, a w szczególności art. 6, 7, 8, 12 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda [...], po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2007 roku powinien uchylić decyzję Prezydenta Miasta [...] i orzec w sprawie. Następnie Prezydent Miasta [...], po otrzymaniu decyzji Wojewody [...] powinien, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowić postępowanie w sprawie przyznania zasiłku stałego. Poprzez bezprawne działanie organów skarżący został pozbawiony zasiłku dla bezrobotnych za jeden dzień. Owszem, skarżący za ten dzień otrzymał świadczenie z pomocy społecznej, tym niemniej oba świadczenia przyznawane są w różniej wysokości, a przede wszystkim czas pobierania zasiłku dla bezrobotnych liczy się do uprawnień emerytalnych jako tzw. "okres składkowy". Z tych powodów R. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako sprzecznej z prawem i szczególnie naruszającej jego słuszny interes.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Po myśli przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi):
- 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
- a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
- 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Na wstępie wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 grudnia 2007 roku, sygn. akt: III SA/Łd 711/07, po rozpoznaniu skargi R. N., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu Sąd wyraził pogląd, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...], jak również decyzja ją poprzedzająca (decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], Nr [...]) zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Charakter tego uchybienia nie uzasadniał jednak uchylenia decyzji obu instancji przez Sąd, bowiem dla wydania zgodnej z prawem decyzji nie było konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości bądź znacznej części.
Sąd w powyższym wyroku wyraził pogląd, że skoro zasiłek dla bezrobotnych został przyznany skarżącemu od dnia 8 lutego 2007 roku, na okres 6 miesięcy, to termin jego pobierania upływał w dniu 8 sierpnia 2007 roku. Tymczasem, organy orzekł o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 8 sierpnia 2007 roku, a więc od dnia, gdy prawo do tego świadczenia jeszcze przysługiwało.
Wyrok ten jest prawomocny od dnia 14 lutego 2008 roku.
Zgodnie z treścią art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą z tej sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z treści tego przepisu wynika, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, jeżeli ocena prawna, bądź wskazania wyrażone w tym orzeczeniu nie zostaną uchylone w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Związanie oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci wskazań, co do dalszego postępowania zawartymi w orzeczeniu sądowym, może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku.
Naruszenie przez organy tej zasady powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu, bez względu na poglądy prawne wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu. Tym samym naruszenie przez organ administracji publicznej postanowień przepisu art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powinno być brane pod uwagę przez Sąd z urzędu, by zapewnić realizację obowiązującej w polskim prawie zasady sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji.
Zaprezentowane poglądy potwierdza zarówno orzecznictwo (por. np. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 roku, II GSK 240/06, Lex Nr 325365; wyroki WSA z dnia 22 lutego 2007 roku, II SA/Wa 2227/06, Lex Nr 318283; z dnia 12 lutego 2007 roku, IV SA/Wa 2312/06, Lex Nr 325367; 27 lipca 2006 roku, II SA/Wa 634/06, Lex Nr 258355), jak i doktryna (por. np. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, str. 324-326).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że Wojewoda [...] naruszył treść art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 11 grudnia 2007 roku zawarł wyraźną ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Tymczasem organ odwoławczy odstąpił od realizacji oceny wyrażonej w wyroku wskazując na fakt zmiany okoliczności faktycznych zaistniałych w sprawie. Zdaniem organu okolicznością tą miało być wydanie przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z dnia [...], Nr [...] o przyznaniu R.N. od dnia 8 sierpnia 2007 roku zasiłku stałego. Tym niemniej, w ocenie składu orzekającego, fakt wydania w dniu [...] decyzji o przyznaniu świadczeń z pomocy społecznej, nie wyłącza związania organów administracji oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku z dnia 11 grudnia 2007 roku. Z zestawienia dat bowiem wyraźnie wynika, że okoliczność wydania decyzji o przyznaniu zasiłku stałego, nastąpiła przed wydaniem wyroku w sprawie.
Wynika z tego, że nie jest to nowa okoliczność faktyczna, która może zmieniać lub wyłączać ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku. Na tej podstawie Sąd uznał, że w sprawie w toku ponownego rozpoznawania sprawy doszło do naruszenia art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na tej podstawie Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 12 (dwunastu) złotych na rzecz skarżącego od organu administracji, Sąd orzekł, jak w punkcie drugim wyroku, na mocy art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
TG