Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.G. na postanowienie Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wydania wypisów z rejestru gruntów i wyrysów z mapy ewidencyjnej.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącemu w dniu 26 października 2010 r. Wobec nie wniesienia przez strony skargi kasacyjnej wyrok stał się prawomocny w dniu 26 listopada 2010 r.
Postanowieniem referendarza z dnia 5 listopada 2010 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wcześniej wydanym postanowieniem referendarza z dnia 14 czerwca 2010 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. pismem oznaczonym datą 8 listopada 2010 r. delegowała do zastępstwa z urzędu adwokat A. K.– S. Pismo to zostało doręczone adresatce w dniu 18 listopada 2010 r. Aplikant adwokacki, działający z upoważnienia adw. A. K.– S., w dniu 14 lutego 2011 r. złożył w sądzie wniosek o wydanie kserokopii oznaczonych kart sprawy. W dniu 22 listopada 2011 r. złożona została przez pełnomocnika skarżącego opinia prawna o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Opinia zawierała wniosek o przyznanie pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Postanowieniem referendarza z dnia 4 marca 2011 r. oddalono wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
W dniu 16 marca 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 4 marca 2011 r. W uzasadnieniu sprzeciwu podniosła błędną ocenę jej postępowania sprowadzającą się do stwierdzenia, iż pomoc prawna nie została " faktycznie udzielona" w sposób pozwalający skarżącemu na powierzenie sprawy innemu pełnomocnikowi celem wniesienia środka zaskarżenia. Sąd pominął istotne okoliczności, m. in. fakt, że została poinformowana o ustanowieniu jej pełnomocnikiem z urzędu do reprezentowania skarżącego bez wskazania, że w niniejszej sprawie zapadł już wyrok i zostało doręczone uzasadnienie skarżącemu. O tym, że Sąd przyznał skarżącemu pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej dowiedziała sie dopiero po przejrzeniu akt, po bezskutecznym oczekiwaniu na doręczenie wezwania na termin rozprawy.
Ponadto, jak się później okazało, została powiadomiona o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu na 7 dni przed upływem terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Nawet rezygnując z innych obowiązków zawodowych nie miała szansy na sporządzenie opinii i powiadomienie skarżącego, który mieszka w S. o treści opinii w sposób pozwalający mu na ustanowienie adwokata z wyboru. Poza tym wobec faktu, że skarżący nie został przez Sąd zwolniony od kosztów sądowych nie miała możliwości złożenia skargi w ustawowym terminie, bo klient nie wyraził gotowości stawienia się w kancelarii pełnomocnika z urzędu ani uiszczenia opłaty od skargi. Stan faktyczny sprawy nie pozostawiał wątpliwości, że skarga do NSA byłaby oczywiście bezzasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przesz Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a. należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 powołanej ustawy, jedynie za pomoc rzeczywiście udzieloną.
Przyznanie pomocy prawnej stronie oznacza przejęcie przez Skarb Państwa ciężaru finansowego związanego z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu. Sąd jako dysponent środków publicznych odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Zobowiązany jest zatem ustalić czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. W przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej fakt udzielenia pomocy prawnej z urzędu wynika z wniesienia skargi. Natomiast w przypadku opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyrazem udzielenia pomocy prawnej jest opinia sporządzona na piśmie i doręczona przez pełnomocnika stronie. Opinię bowiem sporządza się dla strony i w jej interesie.
W ocenie Sądu wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia w ramach przyznanego prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. W sytuacji, gdy postępowanie w sprawie zostało prawomocnie zakończone czynność dokonana przez pełnomocnika nie mogła odnieść żadnego skutku, a tym samym nie można żądać za jej dokonanie wynagrodzenia w ramach przyznanego stronie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. I OZ 910/08 (nie publikowane) wyraził pogląd, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej winna być sporządzona i przedstawiona stronie niezwłocznie, tak aby umożliwić jej podjęcie ewentualnych czynności prowadzących do zabezpieczenia jej praw i możliwości dochodzenia ich przed sądem. Opinia powinna być sporządzona najdalej w terminie odpowiadającym terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi popiera powyższe stanowisko.
W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 25 listopada 2010 r. Przed jego upływem, w dniu 18 listopada 2010 r., Okręgowa Rada Adwokacka w Ł.poinformowała pełnomocnika o delegowaniu go do zastępstwa z urzędu. Obowiązkiem profesjonalnego pełnomocnika było niezwłoczne zapoznanie się z aktami sprawy i podjęcie czynności zmierzających do skutecznej obrony interesów strony poprzez sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, bądź sporządzenie opinii o braku podstaw do jej sporządzenia. Kilkumiesięczne bierne oczekiwanie na wezwanie na rozprawę świadczy o braku staranności działającego z urzędu pełnomocnika przy wykonywaniu nałożonych przez Sąd obowiązków. Pierwszą czynność w sprawie pełnomocnik podjął w dniu 14 lutego 2011 r. (złożenie wniosku o wydanie kserokopii akt sprawy). Opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej złożył dopiero w dniu 22 lutego 2011 r., to jest prawie 3 miesiące po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Pełnomocnik w sprzeciwie powołuje się na to, że skarżący nie został zwolniony z kosztów sądowych. Tymczasem postanowieniem z dnia 14 czerwca 2010 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego nie zasługuje na aprobatę stanowisko pełnomocnika, iż brak zwolnienia strony od kosztów sadowych mógł mieć wpływ na niewniesienie skargi kasacyjnej w terminie.
Pełnomocnik faktycznie został powiadomiony o wyznaczeniu go z urzędu na 7 dni przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższa okoliczność mogła okazać się istotna w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednakże, aż do lutego 2011 roku pełnomocnik nie wykazał jakiejkolwiek aktywności w zakresie ochrony interesów strony, którą reprezentował. Tym samym okoliczność niewielkiego odstępu czasu pomiędzy powiadomieniem pełnomocnika o wyznaczeniu go z urzędu, a końcowym terminem do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rzutować na zasadność wniosku o przyznanie kosztów.
Działanie pełnomocnika w niniejszej sprawie nie cechowało się należytą starannością i nie może być uznane za profesjonalną pomoc prawną. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyznania pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Mając to na uwadze Sąd oddalił wniosek pełnomocnika strony skarżącej o przyznanie mu wynagrodzenia.
t.p.