Uzasadnienie
III SA/Łd 318/16
Wyrokiem z 27 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Uprzednio skarżący sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Postanowieniem z 14 lipca 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienia adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka delegowała do reprezentowania w niniejszej sprawie skarżącego adwokata M. W. (pismo Rady z 25 lipca 2016 r.).
W dniu 15 lipca 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) adwokat M. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo zawierające opinię o braku podstaw do wniesienia środka zaskarżenia w niniejszej sprawie. W piśmie uzupełniającym z 21 listopada 2016 r. pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714).
Stosownie do treści § 3 cytowanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Oświadczenie, że opłata z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie została wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona.
Jednocześnie zauważyć należy, iż niezłożenie przez pełnomocnika wskazanego oświadczenia nie stanowi braku formalnego pisma, lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku, który nie podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego. Przedmiotowe oświadczenie nie stanowi bowiem żadnego z elementów jaki jest wymagany dla pisma w postępowaniu sądowym, nie może więc być brakiem formalnym pisma, uniemożliwiającym nadanie pismu biegu i podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, iż brak oświadczenia o jakim mowa § 20 dotychczas obowiązującego rozporządzenia w sprawie kosztów wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełniania jego braków, opisanego w art. 49 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2006 r. sygn. akt II FSK 862/05). Pogląd ten został zaakceptowany również w postanowieniu NSA z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II GZ 133/09.
Także w postanowieniu z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09 Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, iż wniosek składany w postępowaniu przed sądem administracyjnym powinien spełniać wymogi określone w art. 64 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Przepisem szczególnym jest właśnie cytowany wyżej § 3 rozporządzenia (por. M. Kazek, Nieznajomość prawa a wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu, ZNSA nr 6(9)/2006, s. 65 i nast. oraz powołane tam orzecznictwo).
Warto również przywołać stanowisko zaprezentowane w przywołanym wyżej postanowieniu NSA o sygn. akt II GZ 273/09, zgodnie z którym, negatywne skutki złożenia wadliwego wniosku wynikają z niedołożenia należytej staranności przez pełnomocnika, który jako profesjonalista - adwokat powinien wykazywać się wiedzą z zakresu procedury sądowej i być świadom ciążących na nim obowiązków. W takiej sytuacji nie można mówić o nadmiernym rygoryzmie regulacji prawnej ani naruszeniu konstytucyjnego prawa pełnomocnika do wynagrodzenia za świadczoną pracę. (por. także M. Kazek, op.cit., s.69).
Ponadto wskazać należy, iż oświadczenie o którym mowa winno być wyraźne. Nie stanowi oświadczenia takie sformułowanie pełnomocnika, w którym wnosi o przyznanie wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej - wypłacenie kosztów z tytułu "nieopłaconej pomocy prawnej", bowiem z natury swej koszty sądowe w sprawie, w której przyznano stronie prawo pomocy - są nieopłacone. Istotne jest natomiast to, czy nie zostały one "zapłacone", co wynika z przywołanego wyżej przepisu § 3 rozporządzenia.
Wniosek wyznaczonego w niniejszej sprawie adwokata – złożony w opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia środka zaskarżenia w niniejszej sprawie – takiego oświadczenia nie zawiera.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, iż wniosek wyznaczonego w sprawie adwokata nie zawiera stosownego oświadczenia, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały mu zapłacone w całości lub części, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
R.A.