Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r., III SA/Łd 319/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę H.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] wydane w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione.
W dniu 29 lipca 2016 r. do akt sprawy wpłynęła opinia z dnia 22 lipca 2016 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od w/w postanowienia, sporządzona przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego – adwokat J.K.
Zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2016 r. Przewodniczący Wydziału III zarządził doręczenie odpisu opinii z dnia 22 lipca 2016 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej skarżącemu, z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia skargi kasacyjnej, w terminie 30 dni od daty doręczenia w/w opinii. Jednocześnie skarżący został pouczony, że skarga kasacyjna winna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, którego strona może ustanowić z wyboru, bez możliwości wyznaczenia nowego pełnomocnika w ramach przyznanego jej prawa pomocy. Odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącemu w dniu 12 sierpnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru- k. 72 akt administracyjnych).
W dniu 6 października 2016 r. do akt sprawy wpłynęło zawiadomienie Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi o zmianie osoby wyznaczonego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Nowym pełnomocnikiem została wyznaczona adwokat D.S-C.
W dniu 26 października 2016 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 maja 2016 r., III SA/Łd 319/16.
Postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r., III SA/Łd 319/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną H.W., z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia.
Kwestionując prawidłowość powyższego orzeczenia skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r., I OZ 34/17 zażalenie oddalił.
Pismem procesowym z dnia 22 lutego 2017 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 maja 2016 r., III SA/Łd 319/16. Jednocześnie strona skarżąca dokonała uchybionej czynności procesowej. Uzasadniając zasadność złożonego wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, iż zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Skarżący pomimo doręczenia mu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie mógł, stosownie do treści 177 § 4 p.p.s.a., wnieść skargi kasacyjnej w terminie 30 dni od daty doręczenia powyższej opinii. Pamiętać bowiem należy, że skarżącemu postanowieniem Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 czerwca 2016 r. przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym, co oznacza, że jego sytuacja majątkowa nie pozwalała na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Jednocześnie skarżący podejmował wszelkie działania mające na celu zmianę wyznaczonego pełnomocnika z urzędu i ponowne rozważenie zasadności wniesienia skargi kasacyjnej, zakończone zawiadomieniem Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi z dnia 3 października 2016 r. o zmianie osoby wyznaczonego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Tym samym uznać należy, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej było przez skarżącego niezawinione. Wskazując natomiast na zachowanie 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż prawomocne postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2017 r., I OZ 34/17 odrzucające zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 listopada 2016 r., III SA/Łd 319/16 zostało mu doręczone w dniu 15 lutego 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.
Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje ważne interesy. Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce, gdy dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu niemożliwej do usunięcia przeszkody, tj. przeszkody nagłej, której nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku, jakiego w danych okolicznościach można racjonalnie oczekiwać. Uprawdopodobnienie zaistnienia takiej sytuacji należy do strony.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu skarżący zachował 7 dniowy termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy odpis postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2017 r., I OZ 34/17 odrzucającego zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 listopada 2016 r., III SA/Łd 319/16 zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 15 lutego 20176 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi strona złożyła w dniu 22 lutego 2017 r. (data nadania przesyłki pocztowej zawierającej przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu). Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów administracyjnych, aby skutecznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu konieczne jest jednoznaczne stwierdzenie, że do uchybienia terminu doszło. Jeżeli zatem strona kwestionuje uchybienie terminu to nie może skutecznie złożyć wniosku o przywrócenie terminu, a wniosek taki jako niedopuszczalny z mocy ustawy będzie podlegał odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., II OZ 1347/10, www.cbois.nsa.gov.pl).
Tym samym skoro strona skarżąca kwestionowała zasadność odrzucenia wniesionej w dniu 26 października 2016 r. skargi kasacyjnej z uwagi na stwierdzone przez Sąd I instancji postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r. uchybienie terminu do jej wniesienia, to złożenie przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu mogło nastąpić dopiero po prawomocnym doręczeniu pełnomocnikowi skarżącego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, co nastąpiło w dniu 15 lutego 2017 r. Tym samym 7 dniowy termin o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. rozpoczął swój bieg w dniu 16 lutego 2017 r. i upływał w dniu 22 lutego 2017 r. Jednocześnie skarżący dokonał uchybionej czynności.
Zdaniem Sądu, pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił natomiast braku winy w uchybieniu terminu, do czego był zobowiązany zgodnie z treścią art. 87 §2 p.p.s.a. Uzasadniając wniesione żądanie pełnomocnik skarżącego wskazał jedynie na brak posiadania przez skarżącego środków finansowych, które umożliwiłyby mu na poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, w związku z doręczonym mu w dniu 12 sierpnia 2016 r. odpisem braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazał nadto na działania skarżącego zmierzające do zmiany osoby wyznaczonego z urzędu pełnomocnika.
W ocenie Sądu podniesiona powyżej argumentacja pełnomocnika skarżącego nie uzasadnia uwzględnienia zgłoszonego żądania. Jak już bowiem wcześniej wskazano skarżący, wraz z doręczonym mu odpisem o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzonym przez pierwotnie wyznaczonego dla niego pełnomocnika z urzędu w osobie adw. J.K., został w sposób prawidłowy pouczony o przysługującym mu prawie wniesienia skargi kasacyjnej, w terminie 30 dni od daty doręczenia opinii z dnia 22 lipca 2016 r. W niniejszej sprawie, wobec doręczenia skarżącemu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 12 sierpnia 2016 r., termin, o którym mowa w art. 177 § 4 p.p.s.a. rozpoczął swój bieg w dniu 13 sierpnia 2016 r. i upłynął w dniu 12 września 2016 r. Jednocześnie skarżący został poinformowany, że skarga kasacyjna winna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, którego strona może ustanowić z wyboru, bez możliwości wyznaczenia nowego pełnomocnika w ramach przyznanego jej prawa pomocy.
Ponadto podkreślenia wymaga, że dniu 22 lipca 2016 r. opinia prawna o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzona została z zachowaniem zasad należytej staranności, co wynika z prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2017 r., I OZ 34/17. Tym samym w sprawie nie znajdował zastosowania przepis art. 177 § 5 p.p.s.a. Wskazać należy również, iż jak wynika z akt sprawy, wskazany przez Okręgową Izbę Adwokacką w Łodzi nowy pełnomocnik skarżącego z urzędu – adw. D.S–C, w dniu 10 października 2016 r. zapoznała się z aktami niniejszej sprawy, dokonując między innymi fotokopii poszczególnych jej kart.
Tym samym w ocenie Sądu, jako profesjonalny pełnomocnik, posiadała ona wiedzę, co do przyczyn odrzucenia wniesionej skargi, faktu doręczenia skarżącemu opinii z dnia 22 lipca 2016 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jak i co do wynikające z powyższego, daty rozpoczęcia i zakończenia biegu ustawowego terminu przewidzianego do wniesienia środka zaskarżenia. Adwokat jako osoba profesjonalnie świadcząca usługi prawne musi liczyć się z tym, że pełnomocnik z urzędu może być wyznaczony praktycznie na każdym etapie postępowania sądowego, a więc również w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej.
Natomiast podniesione przez pełnomocnika argumenty, co do braku środków finansowych po stronie skarżącego, jak również podjęte starania co do zmiany ustanowionego z urzędu pełnomocnika, w ramach skonsumowanego w ocenie Sądu przyznanego skarżącemu na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2016 r., III SA/Łd 319/16 prawa pomocy, pozostają bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia, gdyż nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
D.Cz.