Uzasadnienie
W dniu 21 lipca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga Stowarzyszenia "A" z siedzibą w Ł. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za zasadną skargi S. W. na działanie Prezydenta Miasta Ł. Postanowieniem z dnia 30 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił powyższą skargę na podstawie art. 58 § 1 punkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W dniu 19 listopada 2010 r. do Sądu wpłynęło "zgłoszenie uczestnictwa" R. K. występującego w imieniu własnym jako Przewodniczący Kapituły Stowarzyszenia "A" – Organizacji Pożytku Publicznego oraz jako Członek Zwyczajny – założyciel Stowarzyszenia do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w charakterze uczestnika postępowania. R. K. poparł w całości skargę Stowarzyszenia "A", w tym złożone wnioski dowodowe, oraz wniósł o uchylenie w całości uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz uczestnika według norm przepisanych. R. K. złożył także wniosek o załączenie do akt sądowych kompletnych akt sprawy wywołanej skargą S. W. w wyniku, której Rada Miejska w Ł. podjęła zaskarżoną uchwałę dla wykazania zasadności i przedmiotowości skargi oraz dla wykazania swojego interesu prawnego w uczestniczeniu w tym postępowania.
Wnioskodawca zaznaczył, że jako Przewodniczący Kapituły oraz jako Członek zwyczajny – założyciel Organizacji Pożytku Publicznego posiada oczywisty interes prawny w przystąpieniu do sprawy w charakterze uczestnika postępowania, gdyż prawomocne rozstrzygnięcie jakie zapadnie w sprawie oddziaływać będzie na jego sferę prawną.
W uzasadnieniu wniosku R. K. opisał szczegółowo działalność Stowarzyszenia "A" oraz wskazał jakie inicjatywy podejmuje. Opisał również konflikt Stowarzyszenia z ówczesnym członkiem S. W. oraz wyjaśnił, że S. W. został wykluczony ze struktur organizacji.
W jego ocenie orzeczenie jakie zapadnie w sprawie będzie oddziaływać bezpośrednio, jaki i pośrednio na sferę prawną Stowarzyszenia "A", jak też na członka władz statutowych – R. K. Wnioskodawca wskazał również na okoliczności, w jakich zapadła uchwała Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...].
W piśmie procesowym z dnia [...] pełnomocnik organu administracji wniósł o wydanie postanowienia o odmowie dopuszczenia R. K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania z uwagi na brak interesu prawnego. Podniesiono, że wnioskodawca wskazuje jedynie na sferę faktów i ocenę stanu faktycznego, obejmującego działalność Stowarzyszenia "A" oraz wewnętrznych sporów pomiędzy członkami, które nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnik organu zaznaczył również, że wynik postępowania powinien dotyczyć interesu prawnego osoby zgłaszającej uczestnictwo, tymczasem w tej sprawie taka zależność nie występuje, bowiem zaskarżona uchwała nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
W piśmie z dnia [...] R. K. wniósł o zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej Ł.-Ś. o przesłanie odpisów postanowień w sprawie [...] i [...] dotyczących postawienia S. W. zarzutów karnych związanych z popełnieniem szeregu przestępstw.
W odpowiedzi na zarządzenie z dnia [...] wzywające do wskazania roli, w jakiej przystępuje do postępowania oraz do wykazania interesu prawnego w przystąpieniu do sprawy, R. K. podniósł, że do sprawy przystępuje jako Przewodniczący Kapituły Stowarzyszenia oraz jako osoba fizyczna – członek zwyczajny, założyciel Stowarzyszenia. Wyjaśnił, że interes prawny jako Przewodniczącego Kapituły Stowarzyszenia wynika z tego, iż statutowy organ nadzoru wewnętrznego, jakim jest Kapituła podlega z mocy prawa kontroli organu nadzoru – Prezydentowi Miasta Ł. Członkowie mogą z mocy ustawy ponosić osobistą odpowiedzialność przed organem nadzoru, który ma prawo wnioskować do Sądu o zastosowanie sankcji wobec władz organizacji. Wnioskodawca wskazał, że popiera w całości skargę Stowarzyszenia i identyfikuje się z przedstawioną przez Stowarzyszenie oceną prawną. Wyjaśnił, że z mocy ustawy i na podstawie Statutu, członkowie władz Stowarzyszenia, w tym Przewodniczący Kapituły ponoszą osobistą odpowiedzialność przed Zwyczajnym Walnym Zgromadzeniem Członków Zwyczajnych Stowarzyszenia.
Podkreślił, iż jako członek ma prawo i obowiązek występować w obronie słusznych interesów organizacji, natomiast, jako osoba fizyczna – członek zwyczajny upatruje swojego interesu prawnego w fakcie naruszenia przez zaskarżoną uchwałę jednocześnie dobra Stowarzyszenia oraz jej członków. Z treści uchwały wynika bowiem, że uczestnikiem jakoby sprzecznych z prawem zachowań Prezydenta Miasta Ł. bądź jego organów było Stowarzyszenie. Uchwała ta jest publicznie dostępna i może sugerować, że Stowarzyszenie i jej członkowie byli materialnymi beneficjentami rzekomych naruszeń prawa przez Prezydenta. Stąd też uchwała ta narusza dobra osobiste osoby prawnej i osób fizycznych – jej członków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Jak wynika z treści powyższego przepisu okolicznością warunkującą przymiot uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego jest fakt posiadania interesu prawnego. Stwierdzenie istnienia takiego interesu ma miejsce, gdy wynika to z przepisu prawa materialnego, jak również przepisu prawa procesowego. Uprawnienie do występowania w postępowaniu sądowym w charakterze strony uzależnione jest wobec tego od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem organu administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 655/08, publ. Baza orzeczeń CBOIS).
Jednocześnie o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., sygn. akt I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego).
W rozpoznawanej sprawie R. K. w dniu [...] złożył wniosek o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w trybie art. 33 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że występuje w imieniu własnym – jako Przewodniczący Kapituły Stowarzyszenia "A" oraz jako członek zwyczajny – założyciel tego Stowarzyszenia. W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy skargi Stowarzyszenia "A" w Ł. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za zasadną skargi na działanie Prezydenta Miasta Ł. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, natomiast w dniu [...] Stowarzyszenie "A" w Ł. wniosło skargę kasacyjną od powyższego postanowienia. Obecnie sprawa jest na etapie postępowania międzyinstancyjnego z uwagi na złożony wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
W uzupełnieniu wniosku, w piśmie z dnia [...] R. K. wyjaśnił, że interes prawny jako Przewodniczącego Kapituły Stowarzyszenia polega na tym, iż ponosi osobistą odpowiedzialność przed Zwyczajnym Walnym Zgromadzeniem Członków Zwyczajnych Stowarzyszenia, a jako członek ma prawo i obowiązek występować w obronie słusznych interesów organizacji. Podkreślił także, iż jako osoba fizyczna – członek zwyczajny wnioskodawca swój interes upatruje w fakcie, że zaskarżona uchwała narusza jednocześnie dobra Stowarzyszenia oraz jej członków.
Oceniając wskazane okoliczności Sąd doszedł do wniosku, że R. K. nie spełnia przesłanki określonej w art. 33 § 2 powołanej ustawy. Podkreślić bowiem należy, że wnioskodawca zarówno jako członek Stowarzyszenia, jak i Przewodniczący Kapituły Stowarzyszenia już występuje w przedmiotowym postępowaniu jako strona skarżąca. Nie istnieje żadna norma prawa materialnego dająca w tym przypadku możliwość występowania w sprawie jednocześnie jako uczestnik postępowania. Sąd zauważa również, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują swoistego rodzaju dualizmu ról - tzn. połączenia roli skarżącego i uczestnika w jednym postępowaniu.
Niewątpliwie R. K. jako członek Stowarzyszenia jest zainteresowany wynikiem postępowania toczącego się z udziałem tej organizacji, jednak wobec braku normy prawa materialnego nie może występować w rozpoznawanej sprawie indywidualnie w charakterze uczestnika postępowania. Dodatkowo zauważyć należy, że interesy Stowarzyszenia "A" oraz jego członka – R. K. są w przedmiotowym postępowania zabezpieczone przez sam fakt posiadania przez Stowarzyszenie przymiotu strony skarżącej.
Warto również zwrócić uwagę na fakt, iż postanowieniem z dnia 30 września 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę Stowarzyszenia "A", uznając, że sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Skoro tak, to nie można w trybie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgłaszać swojego udziału w postępowaniu, które Sąd uprzednio uznał za niemieszczące się w zakresie kontroli sądowoadministracyjnej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o odmowie dopuszczenia R. K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.
Na rozprawie w dniu 9 marca 2011r. Sąd oddalił ponadto wnioski dowodowe R. K., uznając, że ich przeprowadzenie nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości występujących w rozpoznawanej sprawie. W niniejszym postępowaniu Sąd nie badał merytorycznie uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za zasadną skargi S. W. na działanie Prezydenta Miasta Ł., a zatem postępowania karne prowadzone w stosunku do S. W., jak również dokumenty zgromadzone przez Radę Miejską w Ł. przed wydaniem powyższej uchwały nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z treści art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika bowiem, iż sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jedynie wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
b.a.