Uzasadnienie
III SA/Łd 538/11
Pismem z dnia 11 kwietnia 2011 r. A. B. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] (Nr [...]; znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W treści skargi strona sformułowała wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest osobą o orzeczonej niepełnosprawności, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę (otrzymuje tzw. minimalne wynagrodzenie). Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jedyne osiągane przez skarżącego dochody stanowi dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.370 zł brutto. Skarżący nie wykazał posiadania domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Nie posiada także oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Nadmienił w uzasadnieniu wniosku, iż z osiąganego dochodu pokrywa wszelkie świadczenia związane z utrzymaniem zajmowanego lokalu mieszkalnego, koszty leków, środków czystości oraz koszty żywności.
W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, iż wnosi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – w osobie radcy prawnego A. G. Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest natomiast odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia).
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym kwotę osiąganego dochodu i niezbędnych wydatków. Jedyne dochody w gospodarstwie domowym skarżącego stanowi dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.370 zł. Podnieść ponadto należy, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, co niewątpliwie łączy się ze zwiększonymi wydatkami z tytułu leczenia i zakupu leków. Skarżący nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, nie osiąga również innych dodatkowych dochodów.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego, jego sytuacja rodzinna oraz wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu, uzasadniają przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a) oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.