Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 543/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę S. P. na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] wydaną w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno - technicznej zameldowania.
Na powyższe postanowienie S. P. reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu adwokata J.W. – K., wniósł w dniu 28 kwietnia 2010 r. skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Postanowieniem z dnia 14 maja 2010 r. WSA w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 lipca 2010 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.
Zarządzeniem sędziego z dnia 30 lipca 2010 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 28 kwietnia 2010 roku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej poprzez wskazanie daty otrzymania przez skarżącego pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. z dnia 23 marca 2010r., uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu oraz wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu.
Wskazując na zasadność złożonego wniosku, uzupełnionego pismem procesowym z dnia 6 sierpnia 2010 r., pełnomocnik skarżącego podniósł, że odpis postanowienia z dnia 20 stycznia 2010 r. został doręczony skarżącemu w dniu 25 stycznia 2010 r. Nie czując się na siłach pisania skargi kasacyjnej w dniu 5 lutego 2010 r. (data wpływu wniosku do Biura Podawczego WSA w Łodzi) S. P. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek ten został uwzględniony dopiero postanowieniem Sądu z dnia 10 marca 2010 r., a więc po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Natomiast wyznaczenie osoby pełnomocnika przez Okręgową Radę Adwokacką w Ł. nastąpiło "nieco szybciej" w dniu 23 marca 2010 r., o czym pełnomocnik został poinformowany w dniu 26 marca 2010 r. "Powiadomienie nie zawierało informacji o konieczności wniesienia skargi kasacyjnej, sugerowało prowadzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie skargi na decyzję Wojewody". Ponadto pełnomocnik skarżącego podniósł, iż podjęcie przez niego niezbędnych działań było możliwe dopiero od dnia 22 kwietnia 2010 r., to jest od dnia podpisania przez skarżącego pełnomocnictwa. Z powyższych względów uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4) p.p.s.a. Brak winy należy rozpatrywać jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Wskazać należy również, iż na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2010 r. nr 36 poz. 196) zmianie uległy regulacje dotyczące między innymi kwestii związanych z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z treścią przepisu art. 244 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowiło uprawnienie stron do udzielenia wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu pełnomocnictwa bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków ustanowionego pełnomocnika.
W wyniku przeprowadzonej nowelizacji § 2 powołanego powyżej przepisu otrzymał inne brzmienie, zgodnie z którym, ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa.
Do dnia wejście w życie powyżej wskazanej ustawy, to jest do dnia 10 kwietnia 2010 r., w praktyce orzeczniczej powstawały pewne problemy w związku z możliwością realizowania swoich uprawnień przez pełnomocników ustanawianych z urzędu, a w szczególności związanych z momentem ustania przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności procesowych. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZP 62/00, (publ. OSNC 2001, nr 1, poz.
7) stwierdził, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem. Pogląd ten zasługuje na pełną aprobatę, bowiem przyjęcie, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia kasacji ustaje w dniu, w którym pełnomocnik dowiedział się o jego ustanowieniu, praktycznie uniemożliwiało mu dochowanie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym (podob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wydanie I, Zakamycze 2005, s. 217).
Wobec powyższego należy uznać, że od dnia 10 kwietnia 2010 r., w związku ze zmianą treści art. 244 § 2 p.p.s.a., przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z chwilą powzięcia przez pełnomocnik z urzędu informacji o jego ustanowieniu, gdyż od tej daty ma on możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz sporządzenia skargi kasacyjnej bądź opinii o braku podstaw do jej sporządzenia.
W niniejszej sprawie postanowieniem Referendarza Sądowego z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 543/09 S. P. przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 11 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o wyznaczenie osoby pełnomocnika dla S. P. Sąd poinformował, że skarga S. P. została odrzucona postanowieniem z dnia 20 stycznia 2010 r., i że odpis postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 29 stycznia 2010 r.
Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. pismem z dnia 23 marca 2010 r. poinformowała, iż pełnomocnikiem skarżącego wyznaczona została adwokat J. W. – K.. O fakcie ustanowienia pełnomocnik skarżącego dowiedział się w dniu 26 marca 2010 r.
W dniu 7 kwietnia 2010 r. (data nadania pisma w UP T. – k. 83 akt sądowych) S. P. mając na uwadze zawiadomienie ORA w Ł. o wyznaczeniu osoby pełnomocnika zwrócił się do adwokata J. W. – K. o przesłanie pełnomocnictwa do podpisu oraz wskazanie dokumentów koniecznych do prowadzenia sprawy o sygn. akt III SA/Łd 543/09.
Pismem z dnia 13 kwietnia 2010 r., a więc już po zmianie art. 244 § 2 p.p.s.a. (k. 86 akt sądowych) adwokat J. W. – K. przesłała S. P. druk pełnomocnictwa i poprosiła o jego podpisanie i odesłanie wraz z posiadanymi przez skarżącego dokumentami dotyczącymi danej sprawy.
Podpisany druk pełnomocnictwa pełnomocnik skarżącego otrzymał w dniu 22 kwietnia 2010 r.
W ocenie Sądu, przedstawione powyżej okoliczności uprawdopodabniają brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, czyniąc zatem wniosek zasadnym.
Wprawdzie zgodnie z treścią art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnienie. Złożenie w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej wniosku o przyznanie prawa pomocy, w tym o ustanowienie adwokata, pozostaje bez wpływu na bieg terminu, o którym mowa w powołanym przepisie. W szczególności nie powoduje jego przerwania, zawieszenia ani przedłużenia. Ustanowienie pełnomocnika po upływie terminu do wniesienia skargi nie jest równoznaczne z przywróceniem terminu do jej wniesienia (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek..., s. 436). Warunkiem formalnym zaś rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jego złożenie na urzędowym druku PPF.
Prawidłowo wypełniony przez S. P. druk PPF wpłynął do Biura Podawczego WSA w Łodzi w dniu 3 marca 2010 r. (k. 45 akt. sądowych), a jego rozpoznanie nastąpiło w dniu 10 marca 2010 r.
Pełnomocnik skarżącego pierwszą czynność po powzięciu w dniu 26 marca 2010 r. informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu S. P.podjął w dniu 13 kwietnia 2010 r. i nie biorąc pod uwagę zmiany regulacji powołanego przepisu art. 244 § 2 p.p.s.a. nie zapoznał się z aktami sprawy, czekając na podpisany druk pełnomocnictwa.
Jak wskazano wyżej, kryterium winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Wskazać należy, że od profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat należy wymagać wyjątkowej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej w imieniu swojego mocodawcy, a więc przyjąć wyższy niż wobec innej osoby miernik staranności. Niemniej jednak z uwagi na brak przepisów przejściowych regulujących kwestię dotyczącą zmiany art. 244 § 2 p.p.s.a., jak również z uwagi na fakt, że prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i wyznaczenie osoby pełnomocnika nastąpiło w momencie obowiązywania przepisu art. 244 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 kwietnia 2010 r., Sąd postanowił przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.