Uzasadnienie
III SA/Łd 584/09
Pismem z dnia 4 listopada 2009 r. M. G. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] ([...]; [...], [...]) w przedmiocie przekazania pisma według właściwości. Następnie, pismem z dnia 21 grudnia 2009 r., strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2009 r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowienie to uprawomocniło się wobec nie złożenia przez skarżącego sprzeciwu.
Do reprezentowania w sprawie ze skargi na wyżej wskazaną decyzję, na mocy podpisanego przez skarżącego pełnomocnictwa, zgłosiła się adwokat J. Z. Pełnomocnik uczestniczyła w rozprawie przeprowadzonej w dniu 26 lutego 2010 r. i była obecna na ogłoszeniu wydanego w tym dniu wyroku - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. G. W ustawowym terminie pełnomocnik skarżącego nie zgłosiła wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Wyrok uprawomocnił się w dniu 30 marca 2010 r.
Wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2010 r. skarżący osobiście wystąpił o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Pismem wniesionym w dniu 31 maja 2010 r. M. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Tym samym pismem wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 13 maja 2010 r.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy wskazać należy na wstępie, że w przedmiotowej sprawie strona korzysta już z przyznanego jej na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2009 r. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, które zostało skonsumowane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Postanowienie z dnia 29 grudnia 2009 r. jest prawomocne, nie zostało uchylone i w całości realizuje obecny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Nadmienić jedynie należy, że postanowienie w tym zakresie wydane zostało przez referendarza sądowego, przy czym stosownie do treści art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), postanowienie referendarza sądowego, od którego nie wniesiono sprzeciwu ma skutek prawomocnego orzeczenia sądu.
Dalej wyjaśnić należy, że wyrok wydany w niniejszej sprawie w dniu 26 lutego 2010 r. uprawomocnił się w dniu 30 marca 2010 r., tym samym postępowanie w sprawie zostało zakończone.
Tymczasem w świetle art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przedmiotowy wniosek został natomiast wniesiony wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 26 lutego 2010 r. (postanowienie z dnia 13 maja 2010 r.), gdy postępowanie wszczęte wniesioną skargą zostało prawomocnie zakończone.
W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego przedmiotowy wniosek samo uprawomocnienie się orzeczenia kończącego postępowania w sprawie nie stanowi o wygaśnięciu przyznanego skarżącemu prawa pomocy. Rozciąga się ono na etap związany z rozpatrzeniem wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Nie ma tym samym także żadnych przeszkód, aby ustanowiony w sprawie pełnomocnik podejmował skutecznie działania związane z fazami postępowania, poprzedzającymi uprawomocnienie się orzeczenia kończącego postępowanie jako całość. Podzielić w tym zakresie należy stanowisko zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt III CZP 142/07, iż dopuszczalne, mieszczące się z mocy samego prawa w zakresie pełnomocnictwa procesowego, jest dokonywanie czynności przez umocowanego w sprawie pełnomocnika - w sensie czasowym - już po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, ale - w sensie merytorycznym - dotyczących wcześniejszych jego faz (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 679/09). Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, gdy skarżący osobiście złożył już po prawomocnym zakończeniu sprawy wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
W tych okolicznościach uznać należało, iż złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po uprawomocnieniu się orzeczenia skutkuje koniecznością umorzenia postępowania, na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bez konieczności dokonywania oceny oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego, w kontekście jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, bowiem przyznane wcześniej skarżącemu prawo pomocy rozciąga się na etap związany z rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia prawomocnego wyroku.
Z tych wszystkich względów postępowanie wywołane obecnym wnioskiem M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Stosownie bowiem do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z § 2 ww. przepisu postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.