Uzasadnienie
III SA/Łd 661/08
Pismem z dnia 12 listopada 2008 r. M. B. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...] (Nr [...]) w przedmiocie ustalenia cen urzędowych za usługi przewozowe. W toku postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając wypełniony formularz wniosku na druku "PPF".
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż zarówno on jaki i jego żona są osobami niepełnosprawnymi, w związku z czym ponoszą wysokie koszty leczenia. Z tych też względów – jak stwierdził – nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w sprawie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną H. B. i córką K. B. (19 lat). Na dochody w gospodarstwie domowym skarżącego – zgodnie z jego oświadczeniem – składa się wynagrodzenie skarżącego z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.126 zł, świadczenie emerytalne jego żony w wysokości 939 zł oraz wynagrodzenie żony z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.893 zł. Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego w wysokości 3.958 zł, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 1.319 zł. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 42,42 m2 oraz domu jednorodzinnego (w stanie surowym – nie zamkniętym), jak przy tym wyjaśnił budowa przerwana została w 1994 r. z przyczyn zdrowotnych i finansowych.
Zgodnie z oświadczeniem, skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Wyjaśnił dodatkowo, że ponosi koszty utrzymania córki – uczennicy liceum ogólnokształcącego.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od oceny rozpoznającego wniosek referendarza zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że zarówno skarżący jak i jego żona są osobami niepełnosprawnymi, w związku z czym ponoszą zwiększone koszty bieżącego utrzymania, w szczególności zakupu leków i opłacenia dodatkowych świadczeń medycznych.
Ponadto w gospodarstwie domowym skarżącego pozostaje także córka – uczennica liceum ogólnokształcącego i jak wskazał skarżący ponosi on dodatkowe wydatki związane z pokrywaniem kosztów jej utrzymania. Należy mieć także na uwadze fakt, skarżący prowadzi równolegle inne sprawy w tutejszym sądzie, które także mogą powodować konieczność ponoszenia kosztów sądowych.
Z drugiej jednak strony – w ocenie referendarza sądowego – istotnym jest fakt, że dochody w gospodarstwie domowym skarżącego wynoszą łącznie 3.958 zł. Średniomiesięcznie daje to dochód na jednego członka rodziny w wysokości ok. 1.319 złotych.
Wszystkie te okoliczności w zestawieniu z wysokością ewentualnych kosztów sądowych w ramach prowadzonego postępowania oraz faktem, iż ewentualne inne i przyszłe koszty niewątpliwie rozłożone byłyby w czasie, pozwalają na częściowe pokrycie opłat sądowych w kwocie 100 zł.
Podnieść należy, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Stąd też biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje załączone do akt postępowania uznać należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.